Apostrof Kitap

#Yeni / Thukydides Tuzağı ABD Başkanı Donald Trump’ın bu yılın Mayıs ayında Çin’e yaptığı ziyaret sırasında, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping açılış konuşmasında şu soruyu ortaya attı: “Çin ve Amerika Birleşik Devletleri, ‘Thukydides Tuzağı’ olarak adlandırılan engeli aşarak büyük güç ilişkileri için yeni bir paradigma oluşturabilir mi?” Söz konusu kavramın babası, bu kitabın yazarı Graham Allison’dı. Önce 2012’de Financial Times’da çıkan bir makalede, sonra da elinizdeki kitapta işleyip siyaset bilimi literatürüne kazandırdığı kavram, kimilerince tarih biliminin kurucusu olarak kabul edilen Thukydides’in Atina ile Sparta arasında cereyan eden Peloponnesos Savaşları’nı konu alan kitabındaki şu tespite dayanıyor: “Atina’nın yükselişi ve bunun Sparta’da yarattığı korku, savaşı kaçınılmaz kılmıştı.” Bu tespiti son beş yüzyıldan seçilmiş 16 örnekle destekleyen ve bunların 12’sinin savaşla sonuçlandığını gösteren Allison’a göre, yükselen bir güç, hâkimiyeti elinde bulunduran bir gücü yerinden etme tehdidi oluşturunca, tehlike çanları çalmaya başlamış demektir. 21. yüzyılın ABD-Çin ilişkilerine Thukydides Tuzağı merceğinden bakan yazarın, verdiği örnekler üzerinden kurduğu tarihsel paralellikler ve çeşitli çatışma senaryoları aracılığıyla vardığı sonuç ise bir yanıyla ürkütücü, bir yanıyla “yine de bir çıkış var” dedirtiyor: “Çin ile ABD şu anda sonu savaşa çıkan bir çatışma hattına girmiş durumdalar; iki taraf da hiç kolay sayılamayacak sancılı adımları atmayı göze almadıkça, bu savaştan kurtulmanın yolu yok!” Graham Allison, Thukydides Tuzağı: Amerika ile Çin Savaşa Mahkûm mu?, çev. Tansel Demirel, @iskultur

#Yeni / Antik dünya, batıda İspanya ile Kuzey Afrika arasındaki Herkül Sütunları’ndan doğuda Mezopotamya’ya, güneyde Mısır’dan kuzeyde İskoçya’ya kadar uzanan geniş bir coğrafyayı kapsıyordu. Bu coğrafyada birkaç bin yıl boyunca Sümerler, Antik Mısır, Kartaca, Klasik Yunan, Helenistik krallıklar ve Roma İmparatorluğu gibi çeşitli uygarlıklar ve kültürler ortaya çıktı. Guy de la Bédoyère, bu kitabında antik dünyanın tarihini seçtiği otuz beş tarihsel kişilik üzerinden ele alıyor. Mısır’ın reformcu firavunu Horemheb’den Pompeii’de kamusal görevler üstlenen rahibe Eumachia’ya kadar farklı dönemlerde ve toplumlarda yaşamış kişilerin öykülerini inceliyor. Bu kişilerin yaşamları üzerinden antik dünyanın siyasal, toplumsal ve kültürel koşullarını değerlendiriyor; dönemin insanlarının gündelik yaşamlarına ve deneyimlerine ilişkin bir bakış açısı sunuyor. Guy De La Bédoyère, Brief Lives of the Ancient World: Rulers, Rebels, and Robbers, @yalepress

#Yeni / Missouri’nin küçük kasabası Monta Clare’de kız çocukları birer birer kayboluyordu. On üç yaşındaki Joseph “Patch” Macauley, bu kayıplardan sonuncusunu engellemeye çalışmış, ancak kendisi de kaybolmuştu. Üç yüz yedi gün sonra eve döndüğünde, karanlıkta geçirdiği günlerden geriye yüzünü hiç görmediği bir kızın kendisine uzanan eli, sesi ve ismi kalmıştı: Grace. Patch, Grace’in kim olduğunu, gerçekten var olup olmadığını ve Monta Clare’de kaybolan diğer kızlarla bağlantısını anlamaya çalışır. Arayışı zamanla bir saplantıya dönüşür. Karanlığın Tüm Renkleri, kayıp bir vakayla başlayıp bir seri katilin gölgesinde gelişen, aşk, umut ve saplantı temalarını işleyen bir gizem romanıdır. Chris Whitaker, Karanlığın Tüm Renkleri, çev. Aslı Dağlı, @domingoKITAP

#Yeni / Irkçılık ölmedi, kabuk değiştirdi. Yeni toplumsal hareketler ve koşullar karşısında kendini dönüştürme gücüyle, sinsi varlığını sürdürmeye devam ediyor. II. Dünya Savaşı’nın ardından dünya genelinde nispeten gerilemiş görünse de bugün özellikle beyazların hâkimiyetindeki toplumlarda hâlâ eşitsizlik, ayrımcılık ve şiddet sarmalını besleyen en büyük dinamiklerden biri. Anthony Moran bu kılavuz kitapta ırkçılığı sömürgeci, emperyalist ve kapitalist geçmişiyle yüzleştirerek tarihsel bağlamına oturtuyor. Sosyolojik bir analize tâbi tuttuğu ırkçılığın kesişimsel, yapısal, kurumsal ve sistemik doğasını sergiliyor. Dünya çapında yükselen sağ popülist milliyetçilikle beraber “renk körü ırkçılık”, “ırkçısız ırkçılık” ve “ırk sonrası” yanılsamaları gibi ırkçılığın büründüğü modern maskeleri tek tek indiriyor. Moran, çağımıza damga vuran ve milyonların zihnini şekillendiren bu tehlikeli akımı anlamak, deşifre etmek ve onunla mücadele etmek isteyen herkes için kapsamlı bir başucu rehberi sunuyor. Anthony Moran, Irkçılık, çev. Bülent O. Doğan, @iskultur

#Pasaj / Bir "problem" olarak değil de etik bir angajmanın yaratıcı bir karşılaşması olarak psikanaliz ve İslam'ı birlikte düşünmek şimdi ne anlama gelir? Psikanalizi en temel düzeyde, kendisini diğerinin söylemi tarafından dönüştürülmesine izin veren bir pratik olarak kabul edersek bu iki terimin birleştirilmesinde yer alan etik zo runluluğu görmeye başlayabiliriz. Omnia El Shakry, Arap Freud: Çağdaş Müslüman Düşüncede Freud, çev. Cemali Altuntaş, @turkuvazkitap

#Yeni / Filistin’in özgürleşmesi için mücadele eden iki büyük aktivist arasında dikkate değer bir söyleşi dizisi "The Neck and the Sword" adlı kitapta Rashid Khalidi ve Tariq Ali, Ortadoğu siyasetindeki köklü dönüşümü anlamak için ömür boyu süren siyasal mücadelelerinden ve araştırmalarından edindikleri birikimi ortaya koyuyor. Dünya, 2023’ten bu yana Gazze’nin yerle bir edilişine, sakinlerinin katledilmesine ve Batı Şeria’daki Filistinlilerin teröre maruz bırakılmasına tanıklık ediyor. Bunun sonucunda, onlarca yıldır dışlanan ve karalanan Filistin mücadelesine verilen destek, ABD’de, Avrupa’da ve dünyanın diğer bölgelerinde daha önce görülmemiş bir düzeye ulaştı. Peki, Filistin’i şimdi nasıl bir gelecek bekliyor? Bu açık sözlü ve soğukkanlı söyleşi, Filistin’in düşünsel ve siyasal tarihine ilişkin temel bir çerçeve sunuyor. ABD dış politikasına yönelik sert eleştirilerin yanı sıra derinlikli jeopolitik çözümlemeler de içeriyor. Tartışmalı meselelerden kaçınmayan Khalidi ve Ali, Filistin direnişinin stratejisinden komşu Arap devletlerinin Filistin’e destek vermekteki başarısızlıklarına, Batı’nın sürmekte olan soykırımdaki suç ortaklığına kadar geniş bir yelpazedeki konuları ele alıyor. Filistin’in özgürleşmesi mücadelesine bağlılık duyan herkes için vazgeçilmez bir okuma. Rashid Khalidi, Tariq Ali, The Neck and the Sword: Palestine's Unfinished Struggle, @versobooks

#Yeni / 16. yüzyılın başlarında, Orta Avrasya’dan Ali Ekber Hıtâî adlı Müslüman bir tüccar Çin’e giderek burada altı yıl kaldı. Bu süre boyunca devlet görevlilerini ve askerleri gözlemledi, sıradan insanlarla ilişki kurdu, hatta Ming sarayının iç işleyişine dair bilgiler edindi. Ardından binlerce kilometre batıya, İstanbul’a yolculuk ederek Osmanlıların bölgesel bir güç olarak yükselişinin arifesinde Çin devletine ilişkin gözlemlerini Osmanlı hükümdarlarına sundu. Hıtâî’nin kitabı, Avrupa sömürge imparatorlukları çağından önce herhangi bir yabancı tarafından Çin’in yönetimi, toplumu ve kültürü üzerine kaleme alınmış en kapsamlı ve incelikli anlatıdır. İlk kez İngilizceye çevrilen ve öğrencilerle alan dışından araştırmacılara yönelik bir giriş yazısıyla yayımlanan Çin Kitabı, barut çağının başlangıcında Avrasyalıların Çin’e ilişkin algılarına dair eşsiz bir kayıt sunuyor. Orta Çağ Avrupası’na yeni coğrafi bilgiler taşıyan Marco Polo gibi seyyahların aksine Hıtâî, Çin hakkında zaten önemli ölçüde bilgi sahibi olan erken modern dönem Müslüman okurlar için yazmış ve onlara Ming Çin’inin zenginliğini ve gücünü sistematik biçimde açıklamayı amaçlamıştı. Lüks ve ihtişamın böylesine hâkim olduğu bir toplum, aynı zamanda nasıl güçlü ve disiplinli ordular seferber edebiliyordu? Hıtâî’ye göre bunun yanıtı, imparator da dâhil olmak üzere herkesi bağlayan devlet kurumlarında, teknolojide ve yasalarda yatıyordu. Kitabında imparatorluk sarayından tapınaklara, bahçelerden genelevlere, yeni şehirlerin inşasından devasa bir hapishanenin iç işleyişine kadar uzanan pek çok mekânı ve manzarayı canlı bir dille betimler. Ming sarayının renkli dünyasına ve İpek Yolu seyyahlarının aktardığı toplumsal yaşama ilişkin bilgilere bir pencere açan Çin Kitabı, seyahatlerin ve kültürler arası temasların kıtalar boyunca siyasal tahayyülü nasıl besleyebildiğini gösteriyor. ʿAli Akbar Khatayi, The Book of China: A Persian Merchant’s Description of the Ming State for the Ottoman Court, çev. Kaveh Hemmat, John Curry, Hyunhee Park, @yalepress

#Yeni / Geçmişine dair hiçbir şey hatırlamayan bir ruha, sonsuza dek yok olmadan önce son bir şans verilir; on dört yaşındaki Makoto Kobayaşi’nin bedeninde dünyaya dönecektir. Kurtulmasının yolu, Makoto’nun hayatını yaşarken kendi geçmişindeki büyük hatayı hatırlamaktır. Bunun için Makoto’nun ailesini, arkadaşlarını ve günlük yaşamını yakından gözlemlemesi gerekir. Başında tuhaf bir melek, karşısında tanımadığı bir aile ve her gün gitmek zorunda olduğu bir okulla bu ikinci şans kolay görünmez. Günler geçtikçe ailesi, arkadaşları ve onu bu noktaya getiren olaylar farklı yönleriyle ortaya çıkar. Naoki Ödülü kazananı Eto Mori, Rengârenk’te yalnızlığı, büyümenin sancılarını ve kendimize verdiğimiz acımasız hükümleri ele alır. Başkalarını tanıdıkça kendimize de yer açabileceğimizi anlatan bir roman. Eto Mori, Rengârenk, çev. Barış Bayıksel, @ithakiyayinlari

#Yeni / Arthur Schnitzler, romanlarının yanı sıra, oyunlarıyla da kendinden söz ettiren, metinlerinde 20. yüzyıl başlarındaki Viyana toplumu özelinde burjuva dünyasını eleştirip ifşa eden Avusturyalı yazar. Bir tema olarak “cinsellik” Schnitzler’in eserlerinde kendine has bir ayrıcalığa ve öneme sahiptir. Bu açıdan, Rüya Novellası, hiç kuşkusuz, Schnitzler’in cinselliğe bakış açısının kristalleştiği en çarpıcı metinlerden biridir. Schnitzler cinsel deneyimi kapalı bir birim olarak “evlilik” duvarlarından, “yatak odası” mahreminden çekip alır: Rüya Novellası’nda bastırılmış güdüler, sadakat söylemleri, bilinçdışı arzular, türlü rüyalar ve sessiz fanteziler; yer yer ürkütücü ama işini bilen bir ironi sayesinde gün yüzüne çıkarılır. Schnitzler cinsellik hususunda normal ya da anormal olanın ne olduğuyla değil, arzunun hareketlerini takip etmek ve bu hareketlere estetik bir ifade kazandırmakla meşguldür. Rüya Novellası arzunun karanlık sokaklarında dolanırken modern insanın “maskelerini” cesurca düşürür. Büyük yönetmen Stanley Kubrick’in sinemaya da uyarladığı Rüya Novellası, sarsıcı içeriği ve kıvrak anlatımıyla modern edebiyatın nadide parçaları arasındadır. Arthur Schnitzler, Rüya Novellası, çev. Mustafa Tüzel, @iskultur

#Pasaj / Toplumsal mücadeleler tarihinde aristokrat ya da burjuva kökenli olup farklı bir sınıfın mücadelesine omuz veren isimlerin hepsinin "tercihlerini tepkisel bir buhran sonucu yaptıkları" ve "heveslerini aldıktan sonra ait oldukları yerin kimliğine geri dönecekleri" düşünülür. Böyle örnekler vardır kuşkusuz. Ancak pek aceleci olmamakta fayda var. Asıl önemli olan, şu ya da bu nedenle kimin nerede olduğu değil; kimin tutarlı, sürekli ve içten bir tavır aldığıdır. Kavel Alpaslan, Ekim'den Sonsuzluğa: Sovyetler Birliği'nde Yaşam, @korkitap

#Yakında / @turkuvazkitap'tan çıkacak dört kitap: — Naoise Macsweeney, Batı: Eski Bir Fikriyatın Yeni Tarihi, çev. İlker Sönmez — Eleanor Barraclough, Ellerin Külleri: Vikinglerin Bilinmeyen Tarihi, çev. Ebubekir Çelikcan — Samir Chopra, Kaygı, çev. Muhammed Murtaza Özeren — Katharina Pistor, Sermayenin Dili, çev. Samet Özgüler

#Yakında / @ketebe'den çıkacak iki kitap: — Antoine Compagnon, Antimodernler, çev. Mehmet Yazgan — Francesco Paolo Adorno, Transhümanist Hareket, çev. Özgün Emre Koç

#Yeni / @bilgekultur'dan iki yeni kitap: — Esin Ağca, Harezm Türkçesinde Soru ve Soru Yapıları — M. Kaya Bilgegil, Türkçe Dilbilgisi

#Yeni / @folkitap'tan iki yeni kitap: — Tanya M. Luhrmann, Tanrı Nasıl Gerçek Olur? — Mark M. Smith, Duyusal Tarih Manifestosu

#Yeni / @YKYHaber'den iki yeni kitap: — Ingeborg Bachmann, Honditsch Haçı ve Diğer Öyküler – Toplu Öyküler 3 — Friedrich Dürrenmatt, Kuşku

#Yeni / @everestkitap'tan iki yeni kitap: — Naoise Dolan, Mutlu Çift — Lydia Davis, Yabancılarımız

#Yeni / @alfakitap'tan iki yeni kitap: — Patrick Boucheron, Machiavelli’yle Bir Yaz — William Marx, Don Kişot’la Bir Yaz

#Yeni / @ayrintiyayinevi'nden dört yeni kitap: — Walter Mosley, Bu Yıl Romanını Yazıyorsun — Zoe Beck, Depresyon — Kolektif, Kültür-Sanat Alanından Güvencesizlik Deneyimleri — Kolektif, Lanet Olsun! Dünyadan Menopoz Maceraları

#Yeni / @imgekitabevi'dan iki yeni kitap: — Saadet Çelik, Sömürgeden Ulus Devlete Cezayir Bağımsızlık Mücadelesinde Kadınlar: Zohra Drif — Ceren Tuğlu Olpak, Toplumsal Düzenin İnşası ve Korunmasında Ceza Hukukunun Rolü