Box 3 is geen belastingtechnisch ongeluk meer. Het wordt een ideologische aanval op particulier vermogen. De vrijstelling moet in 2027 bijna worden gehalveerd, van €59.357 naar €30.846. Daarmee trekt Den Haag honderdduizenden gewone spaarders en beleggers de vermogensheffing in. Vastgoed wordt harder aangepakt, ondernemers worden verder uitgeknepen en ondertussen kijkt de politiek naar de grootste resterende vermogenspotten: woningen en pensioenen. Dit gaat over macht. Wie vermogen bezit, kan nee zeggen. Wie spaargeld heeft, kan zonder uitkering een crisis overleven. Wie een bedrijf bezit, hoeft niet bij de staat om inkomen te bedelen. Wie zelf voor zijn oude dag heeft gezorgd, is minder afhankelijk van politieke gunsten. Daarom is particulier vermogen een obstakel voor iedere staat die zijn macht wil uitbreiden. Nederland beweegt ondertussen precies de andere kant op. Eerst wordt een steeds groter deel van inkomen en vermogen afgeroomd. Vervolgens stroomt een deel daarvan terug via toeslagen, subsidies, uitkeringen en fiscale privileges. De staat maakt burgers eerst armer en verkoopt daarna hun eigen geld terug onder voorwaarden. Dat noem ik economische Gleichschaltung. De historische Gleichschaltung ging uiteraard veel verder. Vanaf 1933 werden in Duitsland zelfstandige instituties onder politieke controle gebracht. Mijn vergelijking zit in het mechanisme van machtsconcentratie: vernietig of onderwerp de onafhankelijke machtsbases tussen individu en staat. Economische zelfstandigheid is zo’n machtsbasis. Een overheid hoeft je bedrijf niet te nationaliseren wanneer zij kan bepalen hoeveel winst je mag houden. Zij hoeft je huis niet af te pakken wanneer zij bezit permanent kan belasten. Zij hoeft je spaargeld niet te confisqueren wanneer zij ieder jaar een steeds groter deel kan opeisen. Zij hoeft pensioenfondsen niet formeel te nationaliseren wanneer wetgeving bepaalt wat met het vermogen moet gebeuren. Nederland bouwt tegelijkertijd een staat waarin vrijwel iedere burger financieel zichtbaar is, iedere grote geldstroom wordt geregistreerd, enorme hoeveelheden vermogen onder fiscale regels vallen en grote delen van maatschappij en bedrijfsleven rechtstreeks of indirect afhankelijk zijn van overheidsgeld. Zet daar ooit een werkelijk autoritaire regering boven en die hoeft de economische controle niet meer te bouwen. Die erft haar. Dat is waarom de aanval op vermogen mij veel meer zorgen baart dan het zoveelste belastingpercentage. Een vrije burger heeft eigendom nodig. Eigen geld. Eigen reserves. Eigen inkomen. Een eigen bedrijf. Een eigen huis. Vermogen waarmee hij desnoods tegen de staat kan zeggen: zoek het uit. Haal die onafhankelijkheid weg en grondrechten worden steeds meer woorden op nat papier. Economische Gleichschaltung is geen dictatuur. Het is de voorhal ervan. En Nederland is die voorhal steen voor steen aan het bouwen.