Tabish Forugh (@ForughTabish) header
Tabish Forugh (@ForughTabish) profile picture
Joined May 2013
Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)Photo by Tabish Forugh (@ForughTabish)
Tabish Forugh retweeted
حرف صادقانه‌ای با هم‌وطنان پشتونم طالبان و شمار زیادی از هم‌وطنان پشتونِ حامی آن‌ها، به ایده افغانستان به‌مثابه وطن مشترک چنان ضربه‌ای زده‌اند که ترمیم این آسیب و پیامدهای خطرناک آن، سال‌های درازی زمان خواهد برد. اگر افغانستان روزی تجزیه شود، علت اصلی آن زیاده‌خواهی سیاسیون پشتون و بی‌پروایی تحصیل‌کرده‌گان این جامعه در برابر تحقیر و محرومیت دیگر هم‌وطنان‌شان خواهد بود. همین حالا که مردم ما در وطن خود از بسیاری از حقوق اساسی‌شان محروم‌اند، تجاوز گروهی این نخبه‌گان به ساحت هویت زبانی و فرهنگی فارسی‌زبانان نیز ادامه دارد. از داخل، طالبان ضربه می‌زنند و از بیرون، فرهنگیان‌شان. یک فرهنگی‌شان جنایات عبدالرحمن را تطهیر می‌کند، فرهنگی دیگر از ما می‌خواهد مطابق سلیقه او با زبان خود سخن بگوییم و فرهنگیان زرنگ‌ترشان خاموش‌اند؛ سکوتی که در چنین شرایطی بوی همدستی می‌دهد. من مخالف تجزیه افغانستان هستم. ما حتی در دوران جنگ‌های داخلی نیز گروه تجزیه‌طلب نداشتیم؛ اما حالا اوضاع متفاوت شده است. زیرا، سوگمندانه، به نظر می‌رسد بخشی از جامعه سیاسی و فرهنگی پشتون ارتباط عاطفی خود را با دیگر مردم افغانستان از دست داده است و احساس آنان را در برابر تحقیرها و محرومیت‌هایی که در وطن خود تجربه می‌کنند، درک نمی‌کند. سال‌هاست منتظرم از هم‌وطنان پشتونم یک حرف جدی، همدلانه و صادقانه در دفاع از هم‌زیستی برادرانه و برابری حقوقی مردم افغانستان بشنوم. شعار هست، بازی زبانی هست، سیاست‌بازی هم هست؛ اما واقعیت این است که حرف حسابی و جدی کمتر شنیده می‌شود. اگر صادقانه بگویم، تا امروز به نخبه پشتونی برنخورده‌ام که به برابری مردم افغانستان در همه عرصه‌ها باورمند باشد. یکی از آن‌ها را به من نشان بدهید که در مسائل کلان افغانستان، برای دیگران همان حقی را قائل باشد که برای پشتون‌ها قایل است. پشتون‌ها در دوستی جوانمرد، در همسایگی سخاوتمند، همکار و نیک‌رفتارند؛ اما سوگمندانه، در آزمون وطنداری نمره خوبی نمی‌گیرند. از آن سخاوت، جوانمردی و نیک‌رفتاری‌شان در دنیای سیاست و در توزیع عادلانه قدرت خبری نیست. این بزرگ‌ترین مشکل افغانستان است. نگاه بخش بزرگی از نخبگان سیاسی آن‌ها به قدرت، حیثیتی، ناموسی و انحصارگرایانه است، نه هم‌وطنانه. البته منظور من بیشتر نخبه‌گان و تحصیل‌کرده‌گان پشتون است، نه مردم عادی این جامعه. این سخنان به این معنا نیست که سیاست‌مداران تاجیک گلی به کاکل ملت زده‌اند. سوگمندانه، در میان تاجیک‌ها نیز نوع دیگری از شوونیسم انعطاف‌ناپذیر و خطرناک نهادینه شده است؛ جریانی که بر حفظ حضور و تداوم فساد سیاسی خود، به هر قیمتی، تأکید دارد. با این همه، به باور من، خطر آن‌ها برای سلامت کشور کمتر از زیاده‌خواهی نخبگان پشتون و نگاه خطرناک آنان به قدرت است؛ نگاهی که حاضر است هر ارزشی، از جمله سلامت و آینده کشور را، قربانی خواست قدرت کند. درباره هم‌وطنان هزاره و ازبیک نیز احتمالاً مشکلاتی وجود دارد؛ اما به باور من، بزرگ‌ترین مشکل افغانستان زیاده‌خواهی سیاسی نخبگان پشتون است. این خواستِ قبضه قدرت به هر قیمتی، هم باعث عقب‌ماندگی و تباهی اجتماعات و روستاهای خودشان شده و هم به تباهی مردم افغانستان انجامیده است. افغانستان زمانی وطن مشترک همه ما خواهد بود که قدرت، مانند خاک و تاریخ این سرزمین، به همه مردم آن تعلق داشته باشد.
96
25
18
236
31,794
فاجعه فقط این نیست که طالبان در پنج سال گذشته ۷۱ هزار مسجد ساخته‌اند. فاجعه این است که پس از طالبان نیز ملت همچنان مسجد خواهند ساخت، ملا خواهند پرورید و روحانیت را در شکل دیگری بر خود حاکم خواهند ساخت. تا جامعه نفهمد برای زندگی و آینده چه می‌خواهد، این وضع دگرگون نخواهد شد.
12
10
3
105
5,708
مصیبتی بزرگ‌تر از اشغال افغانستان به‌دست گروه متعصب، جاهل، ارتجاعی و قبیله‌گرای طالبان وجود ندارد. هر مصیبتی در مقایسه با این فاجعه کوچک است و حمایت از طالبان، گروهی که مسئول جنایت‌ها و ویرانی‌های بی‌شمار در افغانستان است، خود جنایتی بزرگ و نابخشودنی است
5
1
52
1,954
👇
This week the Afghan diaspora on X has demanded accountability from @MalalaFund . Good. Donors’ money should be questioned. But I pulled the IRS filings using @claudeai , and we are pointing the microscope at the wrong organisation. The one that deserves it is Afghan-founded, and almost nobody is looking. 🧵
2
11
1,829
Tabish Forugh retweeted
Our @FT Big Read on Pakistan's ballooning young population, and how a lack of good jobs, overstretched public services, eroding purchasing power, and worsening political repression are fuelling instability, emigration, and anger. as.ft.com/r/8ac1f705-24a7-4b…
14
111
16
300
32,750
اين روایت که گویا پس روی کار آمدن دولت جمهوری کار و‌ ابتکار معناداری برای مصالحه با طالب صورت نگرفت از بیخ و بن غلط است. این روایت ساخته پاکستانی‌هاست. طالبان نه فقط به صلح نه گفتند بلکه رهبر مذاکرات صلح جانب جمهوری را نیز با ترفند کشتند تا چرخه کشتار را همچنان بچرخانند.
3
1
41
2,725
پیوند افغانیت سیاسی و اسلامیت سیاسی، یک پیوند صرفا تصادفی نیست، بلکه این دو پروژه در یک نقطه‌ی بنیادی به هم می‌رسند. هر دو پروژه برای غنیمت و انحصار قدرت طرح و دیزاین شده است. افغانیت سیاسی، در شکل مورد نقد این مقاله، حق تعریف ملت را انحصاری کرده است و اسلامیت سیاسی حق تعریف دین را. اولی مرکز تعیین می‌کند که ما چه‌کسی هستیم و دومی تعیین می‌کند که «حقیقت» چیست. اولی زمینه‌ی تصاحب قدرت و دولت را فراهم می‌کند و دومی به قدرت تصاحب‌شده تقدس و مصونیت می‌بخشد. بنابراین، بحران افغانستان را می‌توان در یک زنجیره‌ی علّی منسجم خلاصه کرد: تصاحب تعریف ملت، زمینه‌ی تصاحب دولت را فراهم می‌کند، تصاحب دولت نهادهای عمومی را تضعیف می‌سازد، ضعف نهادها قدرت را شخصی، گروهی و غنیمتی می‌کند و اسلامیت سیاسی با انحصار تفسیر دین، به این قدرت غنیمتی مشروعیت و تقدس الهی می‌بخشد. نتیجه‌ی نهایی، نظمی است که در آن قدرت هم از نظر سیاسی متمرکز است و هم از نظر ایدئولوژیک خود را برتر از نقد می‌داند، درست همین وضعیتی که طالبان پدید آورده‌اند. بر همین اساس، پاسخ به پرسش اصلی مقاله روشن است. افغانیت سیاسی، در شکل انحصارگرایانه و دولت‌محور خود، نتوانست بستر سعادت ملی، رفاه عمومی، عدالت اجتماعی، وحدت واقعی و نهادهای پایدار را فراهم کند، زیرا مسأله‌ی ملت و دولت را بر پایه شهروندی کاملا برابر و مالکیت عمومی قدرت حل نکرد. دولت پیش از آن‌که به نهادی برای همه تبدیل شود، در معرض تصاحب قرار گرفت. اسلامیت سیاسی نیز این مشکل را دو برابر کرد که با پیوندزدن قدرت سیاسی با تفسیر انحصاری از دین، هر نوع مخالفت با انحصار قدرت را خلاف آموزه‌های مقدس دینی-مذهبی می‌داند. به عبارت دیگر، افغانیت سیاسی، در شکل مسلطش، قدرت را به‌سوی مالکیت و انحصار سوق داد و اسلامیت سیاسی، در شکل اقتدارگرایانه‌اش، همان قدرت را به‌سوی تقدس و مصونیت از نقد سوق داده است. اولی مانع شکل‌گیری کامل دولت به‌عنوان نهاد عمومی شد و دومی مانع تبدیل قدرت به یک امر کاملا پاسخ‌گو و انسانی شده است. لذا اگر قرار باشد که راهی برای برون‌رفت از این وضعیت جست‌وجو شود، آن راه دشمنی با پشتون‌ها، نفی اسلام یا حذف هویت‌های قومی نیست. چنین رویکردی فقط همان منطق انحصار و دشمن‌سازی را بازتولید می‌کند. راه برون‌رفت از این وضعیت در واقع شکستن اصل مالکیت سیاسی بر هویت و حقیقت است. هیچ قوم نباید مالک طبیعی افغانستان تلقی شود. هیچ هویت قومی و زبانی نباید معیار برتری شهروندی باشد. هیچ گروهی نباید دولت را ملک خود بداند. و هیچ جریان سیاسی نباید تفسیر خود از دین را به‌عنوان حقیقتی غیرقابل نقد بر همه‌ی جامعه تحمیل کند. بیشتر بخوایند: etilaatroz.com/260068
2
3
12
1,699
تابش فروغ، تحلیلگر سیاسی، در برنامه دیدگاه می‌گوید واقعیت بازگشت طالبان این است که افغانستان به‌دلایل اطلاعاتی برای امریکا اهمیت دارد. ادامه در یوتیوب: youtu.be/soISvsSdv8Y?si=58sV…
3
3
1
22
8,379
در ۱۵۰ سال گذشته «افغانیت و اسلامیت» به مثابه یک پروژه ملی برای دولت‌سازی و حکومت‌داری جز فقر چند لایه، درماندگی جمعی، توسعه‌نیافتگی، بی‌فرهنگی، مهاجرت و آوارگی ارمغانی برای انسان افغانستان نداشته است. دوام این پروژه فاسد و فرسوده هیچ کرامتی به انسان سرزمین ما نخواهد گذاشت.
یافته‌های میدانی ۸صبح نشان می‌دهد که شماری از کودکان خیابانی در هرات به گدایی روی آورده‌اند و برخی دیگر در معرض آزار، سوءاستفاده و اعتیاد به مواد مخدر قرار دارند. روایت کودکان و مشاهدات میدانی از وضعیت آنان، از شرایط دشوار و آسیب‌پذیری‌شان پرده بر می‌دارد. برخی از این کودکان با خوردن تیل موترسایکل به آن معتاد شده‌اند و زمانی که افراد موترسایکل‌های‌شان را متوقف می‌کنند، آنان به‌گونه پنهانی تیل موترسایکل را خالی کرده و می‌خورند. هم‌زمان، برخی از باشنده‌گان هرات از افزایش شمار کودکان کار در خیابان‌ها ابراز نگرانی می‌کنند. آنان می‌گویند که هر روز بر شمار این کودکان در خیابان‌های هرات افزوده می‌شود. به گفته این باشنده‌گان، فقر، مشکلات اقتصادی و بیکاری باعث شده است خانواده‌ها کودکان‌شان را برای به‌دست‌آوردن لقمه‌ای نان به خیابان‌های شهر بفرستند. یافته‌های گزارش میدانی ۸صبح نشان می‌دهد که برخی از کودکان کار در خیابان‌های هرات در وضعیت دشواری قرار دارند. شماری از این کودکان در گفت‌وگو با ۸صبح تایید می‌کنند که در خیابان‌ها به مواد مخدر معتاد شده‌اند و برخی دیگر نیز به تیل موترسایکل اعتیاد پیدا کرده‌اند. احمد (مستعار)، ۱۲ ساله، به تیل موترسایکل اعتیاد پیدا کرده و همه باشنده‌گان محل نیز از وضعیت او آگاهی دارند. مشاهدات عینی از وضعیت این کودک نیز نشان می‌دهد که او در حالت عادی قرار ندارد و طرز راه‌رفتن و نگاه‌کردنش نیز شبیه افراد مبتلا به اعتیاد است. بیشتر بخوانید... f.mtr.cool/g7ccwh7ra5
3
3
33
2,497
وقتی تکنوکراسی این پروژه برغم فرصت‌های که داشت نتوانست به بحران‌های افغانستان رسیدگی کند، طالب که آخرین شکل این پروژه قومی است به هیچ وجه ظرفیت فکری، فرهنگی و انسانی ساختن یک زندگی برای مردم ما را ندارد. روزگار انسان میهن ما در دوام این پروژه خونین و متعفن بدتر و بدتر خواهد شد.
6
299
Tabish Forugh retweeted
بازتاب شهادت حسیب پنجشیری در رسانه ها و شبکه های اجتماعی؛ ما در این روز ها با دو چهره از حسیب روبرو بودیم، حسیب قوای مرکز که بسیاری ها بر او و کارکرد سابقه اش در کابل خُرده میگرفتند و حسیب پنجشیری که 5 سال آزگار در سنگر آزادی، آزاده رزمیده و تا پای جان در پای عهدی که با خود بسته بود، استوار و ایستاده ماند! حسیب قوای مرکز، شاید به شمار معدودی از دوکانداران در کابل یک عذرخواهی، دلجویی و ابراز ندامت بدهکار باشد، اما حسیب پنجشیری از آنجایی که در 5 سال گذشته در سخت ترین شرایط در جناح راست تاریخ ایستاد و اعتراض و ایستادگی در برابر مخوف ترین امارت تروریستی جهان و در میدان جولان اشباح خون‌آشام را در درون قلمرو غصبی یا همان "سرزمین مفتوحه"را جسورانه و آگاهانه در قلب قلمرو دشمن آیینه داری کرده است، سزاوار تحسین تاریخ است. اگر از او کینه یا عقده ای به دل داریم به جوانی و جانی که در راه آزادی به نقدینه گذاشت، و اینهمه قلبی که در این یک هفته بنام او و همراهان جسور و آزاده اش سوگوارانه تپیدند، ببخشاییم. این درخواستی برای حاتم بخشی نه بلکه دادخواستی برای پیکر به خون خفتۀ آزادی در سرزمین اسیر ماست.. شاید بد ترین ویژگی طالبان و گروه های هم‌سنخ و هم‌فکر آنان جنگ آگنده با نفرت است و ما نباید در مقابله با آنان پا جای پای شان بگذاریم، کار ما این است که پا روی پای شان بگزاریم و به دهن شان با مشت های گره کرده بکوبیم تا سرزمین ما بیشتر از این خرپیگاه طالبان و کشتزار نفرت های مقدس نباشد! جنگ، مبارزه و ایستادگی در برابر بیدادگرترین رژیم سیاسی در کشوری که دستکم نیم قرن کانون توطیه، تزویر، تجاوز و تبعیض در تمامی گونه های آن بوده و اکنون در کام اهریمن ترور و تعصب کور فرو رفته است، کار فرشتگان و بندگان معصوم خدا یا انتخابی از سر شوق یا شیفتگی محض به قدرت نیست. از نامدار ترین قهرمانان جهان تا نام هایی که اغلب پس از مرگ در زمرۀ تابو های ذهنی "ملت های قهرمان پرور" جا خوش میکنند، در سراسر زندگی شان فرشته‌خو، منزه از خطا، جامع‌الکمالات و جامع الشرایط برای ماندگار شدن در حافظۀ تاریخی ملت ها نبوده اند، اما این ایستادن در پهلوی راست تاریخ در روز های دشوار است که سرنوشت انسان ها را از سر مینویسد و جایگاه آنان را از خاک به افلاک میکشد! در روایت های دینی ما نیز انسان ذاتاً معطوف به خیر و نیکی است و راه برگشت به حقیقت و راستی و درستی همیشه باز است، ای خوشا آنانی که خداوند، زندگی و تقدیر چنین فرصتی را از آنان دریغ نمیدارد.. از دید من، تقدیر حسیب پنجشیری و همراهانش را به فرجامی نیک و سرنوشتی همسان با وارسته‌گان و آزاده‌گان زمین رهنمون شده است. طالبان با اهانت به پیکر بیجان شهیدان راه آزادی، اوج رذالت، خشونت خویی و نفرت نهادینه در ضمیر شان نسبت به آزادی و بیگانگی با کرامت نوع انسان را به نمایش گذاشته اند، رویکردی که از هر طرف دیده شود، ناشی از بیچاره‌گی، ترس، بی‌سویه‌گی، حقارت و نادانیست! این گپ خُردی نیست که دشمن حتا از پیکر بی‌جان و صف دراز نمازخوانان بر جنازه ات هراس داشته باشد!! به قول لسان الغیب؛ "قدم دریغ مدار از جنازۀ حافظ که گرچه غرق گناه است، میرود به بهشت"
3
3
52
3,040
من تا هنوز نقد جدی و مستدلی بر آنچه‌ جواد سلطانی اخیرا در مورد فلسفه تاریخ‌نگاری علامه فیض محمد کاتب هزاره گفته است نخوانده‌ام. شریف سعیدی نیز در نقد گفته‌های سلطانی به جای پرداختن به اصل مسأله به حاشیه‌ها گیر داده است.
1
1
13
1,713
فراست و رهبری این است که در فردای فاتحه و تدفین به شماری از پرسش‌های معقول در مورد چگونگی کشته شدن فرمانده حسیب و جوانان دلیر همراه او مسوولانه پاسخ داده شود. درس‌های بسیاری از این رویداد ‌غم‌انگیر باید آموخت. مرثیه و فاتحه به تنهایی کافی نیست. مسأله جان فرزندان میهن است.
4
3
1
56
4,801
ملک سنگستان و ما بی‌سنگریم سر به سر سردار و ما بی‌ سروریم پنبه در گوشیم ما و‌ رهبران چون که ما خلقان پنبه پروریم لایق شیرعلی
2
41
1,622
بین سطور گفتگوی رییس‌جمهور کرزی با بلومبرگ حکایت از ناامیدی مطلق او از امکان تغییر معنادار در شیوه حکومت‌داری و سیاست‌گذاری طالبان داشت. او ظاهرا پذیرفته که طالبان رفتنی‌ اند؛ تحولاتی در راه است و او می‌تواند نقشی در ایجاد یک اجماع جدید برای آینده پس از طالبان بازی کند.
3
31
2,617
هیچ‌ کسی به پیمانه‌ی تفنگداری که با آگاهی برای آزادی وطنش می‌رزمد معنی آزادی را نمی‌فهمد. یاد و نام تکاور مغرور و آزادیخواه پنجشیری فرمانده حسیب و یارانش جاوید باد!
4
4
103
2,833
شکست اصلاحات امان‌الله خان را نمی‌توان صرفاً نتیجه شتاب‌زدگی او یا مقاومت جامعه سنتی دانست. سقوط او حاصل مجموعه‌ای از عوامل داخلی و خارجی بود؛ از ضعف مالی دولت، فقر و بی‌سوادی و ساختارهای قبیله‌ای گرفته تا رقابت قدرت‌های خارجی و استفاده سیاسی از دین برای بسیج مخالفان اصلاحات. در این میان، «ملای لنگ» بیش از آنکه صرفاً یک شخصیت تاریخی باشد، به نماد جریان سنت‌گرایی و مخالفت با نوگرایی تبدیل شده است؛ جریانی که در طول یک قرن، با شکل‌ها و نام‌های مختلف بازتولید شده و از شرایط اجتماعی، سیاسی و اقتصادی و همچنین مداخلات خارجی نیرو گرفته است. در مقابل، امان‌الله خان نماد مجموعه‌ای از آرمان‌ها بود: آموزش مدرن، قانون‌گرایی، نهادسازی، حقوق زنان، مطبوعات آزاد، مشارکت سیاسی و رابطه عادی با جهان. امان‌الله به‌عنوان پادشاه شکست خورد، اما بسیاری از این آرمان‌ها پس از او ادامه یافتند و در نهایت به گسترش آموزش، شکل‌گیری نسل جدید تحصیل‌کرده و فضای باز سیاسی در دوره «دهه دموکراسی» کمک کردند. از این منظر، پیروزی طالبان در سال ۱۴۰۰ را می‌توان بازگشت نمادین همان کشمکش تاریخی میان «ملای لنگ» و «امان‌الله» دانست. afintl.com/202608194483
17
9
32
6,476
«وقتی ملت ما دانسته شود و از خیانت‌های این ملاها و خوانین غدار خود بدانند، قبرهای این اشخاص را به آتش در خواهند داد.» شاه امان‌الله یاد مبارزان آزادی و ترقی‌خواهی از شاه امان‌الله تا سپهبد دلیر میر مسجدی خان کوهستانی و سیاستگر فهیم و دانا محمد ولی در‌وازی و یاران شان جاوید باد.
2
20
1,279
کودک که داشته باشی می‌فهمی چه رنج بزرگیست دیدن قطره خونی بر تن او. برای تمام کودکان زخمی مکتب شمع هدایت در دشت برچی آرزوی سلامتی و تندرستی دارم.
2
2
45
2,025
«به زودی وارد میدان می‌شویم» در هیچ مبارزه‌ای نمی‌تواند بدیل یک راهبرد و اقدام شجاعانه و‌اخلاقی برای آزادی میهن از اشغال باشد. انتظار برای چراغ سبز سیاسی و مالی دیگران در حالی که هنوز از سرمایه‌های میلیونی تان پشیزی برای نابودی دشمن هزینه نکرده‌اید، جز فریب و دروغ نیست.
2
18
1,470