Mine Eder

Sosyal bilimlerde günümüz üniversitelerinin en büyük açmazlarından biri şu: Akademi, iyi yetişmiş, entelektüel birikimi güçlü profesörler mi yetiştirecek, yoksa sürekli yayın üreten matbaalarla mı yoluna devam edecek? Öyle bir noktaya geldik ki akademisyenler makale yayımlamaktan kitap okuyamaz hale geldi. Pek çok kişi temel bilim felsefesi ve yöntem kitaplarını dahi okumadan yayın yapmaya koşuyor; daha doğrusu, koşmak zorunda bırakılıyor. Ortada onlarca yayın var ama sağlam bir kuramsal ve metodolojik temel yok. Öte yandan ölçülebilirlik diye de bir gerçek var. Bir projeye, akademik kadroya veya unvana başvururken yayın sayınıza bakılıyor. Çünkü ne kadar ürettiğiniz kolayca ölçülebilirken, ürettiğiniz bilginin niteliğini değerlendirmek çok daha zor. Bence sorunun önemli bir boyutu da akademideki yanlışlama kültürünün zayıflığı. Çok az araştırmacı meslektaşlarının bulgularına meydan okuyor, onları yeniden sınamaya veya yanlışlamaya çalışıyor. Bilimsel tartışma, doğrulama ve eleştiri yeterince gelişmeyince üretilen bilginin geçerliliği de giderek “Q1, Scopus, hakemli bir dergide yayımlandı” vb. meşruiyetine indirgeniyor. Sonuçta bilimin niteliğini tartışmak yerine yayın sayıyoruz. Akademik yetkinliği değerlendirmek yerine yayın listelerini karşılaştırıyoruz.