Tomasz Rydelek (@PulsLewantu) header
Tomasz Rydelek (@PulsLewantu) profile picture

Foreign Policy and History, especially Middle East stuff. Member of @AbhaseedF, bylines @wirtualnapolska, @uklad_sil | scripts for GTBT (YT)

Joined February 2016
Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)Photo by Tomasz Rydelek (@PulsLewantu)
Operacja Ajax. Zamach stanu w Iranie w 1953 r. W dzisiejszym materiale przenosimy się do Iranu burzliwych lat 50. XX w. Rzucamy się w wir spisków i walki o wpływy. Naszym głównym bohaterem jest premier Mohammad Mossadegh, który doprowadził do nacjonalizacji Anglo-Irańskiej Kompanii Naftowej, uderzając tym samym w strategiczne interesy Imperium Brytyjskiego. Ten ruch nie mógł pozostać bez odpowiedzi. Brytyjska MI6 i amerykańska CIA zawiązały spisek, którego celem było... obalenie irańskiego premiera. Materiał powstał we współpracy z @Przeswity wydawcą książki "Władcy pustyni: Jak Wielka Brytania rywalizowała ze Stanami Zjednoczonymi o dominację na Bliskim Wschodzie" Link do materiału wideo oraz książki poniżej 👇
3
7
88
11,946
Po wyborach JD Vance opublikował bardzo koncyliacyjny komentarz. Ale JD nie rządzi. Rządzi imperator, a imperator chce zaostrzenia kursu👇
"I am pleased to announce that Mr. Stephen Miller, the current Deputy Chief of Staff of the Trump Administration, and one of my most trusted advisors, will become the Chief of Staff starting Monday, November 9, 2026. Susie Wiles, who has done an outstanding job, will be moving over to the Trump Political Operation. I want to thank her for her service as Chief of Staff — She has done a great job!" - President Donald J. Trump 🇺🇸
4
3
66
4,261
Czy ktoś tego chce czy nie, dla Ameryki AI to kwestia bezpieczeństwa narodowego i wyścig zbrojeń z Chinami. Nawet jeśli część projektów okaże się nierentowna, Waszyngton musi pompować ten sektor – Pekin robi to samo i tylko czeka na politycznie motywowane wyhamowanie Amerykanów.
Top of the Democratic agenda on day 1 needs to be a pause on advanced AI development, regulation of this out of control industry, and a ban on artificial superintelligence.
14
4
81
4,907
Izba Reprezentantów przegrana, Senat przegrany. A gdyby Waszyngton trzymał się własnych założeń strategicznych (ktoś pamięta jeszcze hucznie ogłaszaną strategię bezpieczeństwa narodowego z grudnia '25?), zamiast ładować się w kolejną wojnę na Bliskim Wschodzie, mogłoby to dzisiaj wyglądać mniej więcej tak: - do wojny z Iranem nigdy nie dochodzi - po usunięciu Maduro, USA rozpoczyna morską blokadę Kuby, doprowadzając do obalenia rządu w Hawanie - Trump nadal grzeje narrację o pełnej dominacji USA na "zachodniej półkuli" - ceny paliw na amerykańskich stacjach pozostają w normie - politykę zagraniczną USA nadal dominują okazjonalne spięcia prezydenta z Zełenskim, UE, Kanadą i Chinami.
27
5
2
323
16,352
Irańczycy zastanawiający się czy Trump pisze prawdę czy może to tylko zmyłka i atak nastąpi jednak PRZED wyborami. 🫣 #z_przymrużeniem_oka
Trzeba mieć priorytety, Trump zapowiada że ataków na Iran przed wyborami połówkowymi nie będzie, a tak w ogóle to rozmowy z Iranem są "productive".
1
3
62
4,825
Trzeba mieć priorytety, Trump zapowiada że ataków na Iran przed wyborami połówkowymi nie będzie, a tak w ogóle to rozmowy z Iranem są "productive".
4
2
1
53
7,468
Suez 1973. Arabski triumf nad Izraelem 53 lata temu, 6 października 1973 r., w dniu żydowskiego święta Jom Kipur, egipska armia rozpoczęła operację Badr. Jej celem było przekroczenie Kanału Sueskiego i przełamanie izraelskiej linii Bar-Lewa, strzegącej drugiego brzegu kanału. Operacja rozpoczęła się o godzinie 14. Pod osłoną lotnictwa i ponad 2000 dział artyleryjskich pierwsze egipskie oddziały piechoty zaczęły przeprawiać się na łodziach na wschodni brzeg kanału i wspinać na piaszczyste wały, usypane przez Izraelczyków w ramach budowy linii Bar-Lewa. Już o godzinie 14:35 egipskie oddziały uchwyciły pierwsze przyczółki, a egipska flaga zaczęła powiewać nad wschodnim brzegiem. Przyczółki szybko rosły w siłę w miarę napływania kolejnych oddziałów. Izraelczycy próbowali kontratakować, jednak ich próby zepchnięcia Egipcjan z powrotem do Kanału zakończyły się niepowodzeniem. Wraz z pierwszymi falami piechoty na wschodni brzeg docierali egipscy saperzy, którzy przy użyciu armatek wodnych rozmywali piaszczyste wały, otwierając przejścia dla pojazdów. Równolegle trwała budowa mostów na Kanale. W kolejnych godzinach, gdy uruchamiano przeprawy dla ciężkiego sprzętu, za piechotą na Synaj podążały również czołgi. W ten sposób Egipcjanie wracali na ziemię, którą utracili sześć lat wcześniej. Zmywali hańbę jaką ponieśli w 1967 r., gdy izraelska armia w ciągu zaledwie sześciu dni rozbiła egipską armię i zajęła cały półwysep Synaj. Przełamanie linii Bar-Lewa było symbolicznym rewanżem, momentem odkupienia dla Egiptu i całego świata arabskiego. Tego poczucia triumfu nie przekreślił nawet późniejszy przebieg wojny październikowej (zwanej także wojną Jom Kipur). W jej końcowej fazie Izraelczycy przejęli inicjatywę, przeprawili się na zachodni brzeg Kanału Sueskiego i odcięli od zaopatrzenia znajdujące się na Synaju oddziały egipskiej 3. Armii. Egipcjanie utrzymali jednak przyczółki na wschodnim brzegu kanału. Po dziś dzień w Egipcie 6 października stanowi swoisty “dzień zwycięstwa”, a egipska armia obchodzi tego dnia swoje święto. Wojna październikowa stanowiła przełom w prezydenturze Anwara Sadata. Gdy obejmował władzę w 1970 r., postrzegano go jako słabego, przejściowego następcę charyzmatycznego Gamala Abdel Nasera. Sukces przeprawy pomógł mu zdobyć międzynarodowe uznanie i zbudować w kraju polityczną legendę „Bohatera Przeprawy”. Wojna otworzyła również drogę do negocjacji, które doprowadziły do porozumień w Camp David w 1978 r. Sadat i izraelski premier Menachem Begin otrzymali za nie Pokojową Nagrodę Nobla. Rok później Egipt jako pierwszy kraj arabski podpisał traktat pokojowy z Izraelem. W zamian za pokój i uznanie Izraela, Egipt miał odzyskać cały Synaj, okupowany od 1967 r. Jednak zarówno w kraju, jak i w świecie arabskim Sadat musiał zmierzyć się z falą krytyki i oskarżeń o zdradę. ......... 6 października 1981 r., dokładnie osiem lat po przełamaniu linii Bar-Lewa, prezydent Sadat oglądał defiladę wojskową w Kairze. Armia świętowała rocznicę swojego zwycięstwa. Przed trybuną honorową przejeżdżały kolejne wojskowe pojazdy. Jedna z ciężarówek zatrzymała się. Porucznik Chalid al-Islambuli i 3 innych żołnierzy zeskoczyli z ciężarówki i ruszyli ku trybunie. Sadat wstał, najprawdopodobniej myśląc, że to część defilady, a żołnierze mają mu zasalutować. Nie wiedział, że to spiskowcy, którzy, gdy tylko się zbliżyli, obrzucili trybunę honorową granatami i otworzyli ogień w kierunku prezydenta. Kule dosięgły Sadata, który zmarł tego samego dnia w szpitalu. Po zamachu egipskie władze rozpoczęły masowe aresztowania. Zatrzymywano ludzi podejrzewanych o związki z zabójcami Sadata i przynależność do islamistycznego podziemia. Na nagraniach z późniejszego procesu oskarżeni tłoczą się za kratami ogromnej klatki. Jedni się modlą, inni krzyczą i nawołują bliskich obecnych na sali. Ich twarze oświetlają telewizyjne reflektory. W pewnym momencie kamera zatrzymuje się na jednym z oskarżonych. „Teraz chcemy przemówić do całego świata!” — woła po angielsku, zwracając się do zagranicznych kamer, a inni oskarżeni milkną. „Kim jesteśmy? Kim jesteśmy? Dlaczego nas tu przyprowadzono i co chcemy powiedzieć? Odpowiedź na pierwsze pytanie brzmi: jesteśmy muzułmanami! Jesteśmy muzułmanami, którzy wierzą w swoją religię! Jesteśmy muzułmanami, którzy wierzą w swoją religię i żyją zgodnie z jej zasadami! Dlatego robiliśmy wszystko, co w naszej mocy, by stworzyć państwo islamskie i islamskie społeczeństwo!”. Ten mężczyzna to Ajman az-Zawahiri. Ma 31 lat, jest lekarzem i działała w Egipskim Islamskim Dżihadzie. Otrzyma trzyletni wyrok za nielegalne posiadanie broni. Po wyjściu z więzienia będzie kontynuował konspiracyjną działalność, która z czasem zaprowadzi go do otoczenia Osamy bin Ladena. Zostanie jego zastępcą, a po jego śmierci przejmie przywództwo nad Al-Kaidą. To już jednak historia na inny wpis.
5
18
187
12,305
W związku z atakami na Królestwo Arabii Saudyjskiej, pakt z Mekki (Turcja, KAS, Pakistan) zdecydował o wdrożeniu "środków odstraszania zbiorowego" zgodnie z postanowieniami paktu. Zobaczymy co będzie oznaczało to w praktyce, ale fragment wspólnego oświadczenia sugeruje rozmieszczenie sił zbrojnych Turcji i Pakistanu na terenie Arabii Saudyjskiej (najpewniej do wzmocnienia obrony przeciwlotniczej).
The Emergency Meeting of the Strategic Political and Defense Committee under the Makkah Alliance for Defense reaffirmed the solidarity and unity of our countries in confronting the heinous attacks against the Kingdom and the holy sites. The committee agreed to activate collective deterrence measures within the framework of the Alliance in response to the attacks and all those responsible for them.
1
4
120
6,795
Kto wygrywa wojnę o Ormuz? Od początku wojny z USA, Iran wykorzystywał presję na żeglugę w Cieśninie Ormuz jako swój główny środek nacisku na USA. W szczytowym momencie wojny (w marcu) Irańczykom udało się doprowadzić do de facto blokady Cieśniny Ormuz, jednak od tamtej pory sytuacja diametralnie się zmieniała. Dzięki koordynacji działań między armią USA, producentami oraz armatorami, eksport ropy naftowej z krajów Zatoki Perskiej (nie wliczając Iranu) powrócił już do poziomów sprzed wojny. Część komentatorów wyciąga z tego wniosek, że powrót ropy z Zatoki na światowe rynki doprowadzi do szybkiego spadku cen paliw, tym samym wytrącając Iranowi z ręki narzędzie nacisku na USA i zmuszając Islamską Republikę do akceptacji upokarzających warunków, które narzuci jej Trump. Jednak diabeł - jak zwykle - tkwi w szczegółach. Zapraszam na dłuższy wpis o obecnej sytuacji w Ormuzie oraz o dylematach strategicznych tak Iranu, jak i USA. Będzie długo, ale myślę, że warto. 1. Zacznijmy od liczb Przed wojną kraje Zatoki Perskiej (nie wliczając Iranu) eksportowały średnio ok. 16,5 mln baryłek ropy dziennie. Dane za wrzesień pokazują, że wspólne wysiłki producentów, armatorów oraz amerykańskiej armii pozwoliły wrócić do tego poziomu. Zmieniły się jednak szlaki, którymi bliskowschodnia ropa trafia na rynek. Według Kplera przed wojną kraje Zatoki aż 83% ropy eksportowały przez Cieśninę Ormuz - obecnie jest to “tylko” 60%. A reszta? 23% ropy wychodzi z terminali położonych na wschód od Ormuzu (głównie z emirackiej Fudżajry), a 17% z saudyjskich terminali nad Morzem Czerwonym (głównie z Janbu). Wojna z Iranem nie tylko zmusiła kraje arabskie do zmniejszenia wolumenu ropy, który jest eksportowany przez Ormuz, ale także zmieniła charakter tego eksportu. Przed wojną mieliśmy prosty schemat: jeden tankowiec wiózł ropę od miejsca załadunku, przez Ormuz, prosto do klienta np. w Chinach. Teraz wywóz ropy za Ormuz odbywa się poprzez transfery ship-to-ship (STS). Co to znaczy? Trasa jest podzielona na dwa odcinki. Najpierw jeden tankowiec odbiera ropę z terminala w Zatoce Perskiej, przechodzi z nią przez Ormuz (trzymając się blisko wybrzeża ZEA i Omanu), a następnie już na “bezpiecznych wodach” Zatoki Omańskiej ropa jest przeładowywana na drugi tankowiec, który płynie do klienta (pierwszy tankowiec wraca natomiast po kolejny ładunek ropy). Takie transfery STS odpowiadają za ok. 75% ropy, która opuściła we wrześniu drogą morską wody Zatoki Perskiej. Działalność tej “wahadłowej floty” tankowców działających w ramach STS koordynują Amerykanie. To oni wyznaczają godziny przejścia, dokładną trasę oraz zapewniają ochronę tankowcom na wypadek irańskiego ataku (a ataki zdarzają się regularnie). Choć transfery ship-to-ship (STS) pozwoliły wznowić eksport ropy z terminali w Zatoce Perskiej, to ciężko mówić o “powrocie do normalności”. Raz, że takie transfery STS zajmują więcej czasu. Dwa, że koszty funkcjonowania tej “floty wahadłowej” są po prostu gigantyczne. Argus pisze o stawkach za transport z Bliskiego Wschodu do Chin w wysokości 35 dolarów za baryłkę ropy (dla porównania przed wojną było to 7 dolarów). Koszty transportu związane są oczywiście z ryzykiem oraz ograniczoną liczbą tankowców, które wchodzą w skład “floty wahadłowej” - wg danych Kplera w ramach tej floty operuje co najmniej 63 VLCC (bardzo duże tankowce). Do tego dochodzą ubezpieczenia, które obecnie wynoszą 6-9% wartości statku. Stawki czarteru tankowca wzrosły natomiast 20-krotnie z 50 tys. dolarów do 1 mln dolarów za dzień. Część krajów Zatoki Perskiej jest lepiej przygotowana na “nową rzeczywistość” a inne gorzej. Ci, którzy dysponują własnymi tankowcami i są gotowi podjąć ryzyko przejścia przez Ormuz zarabiają krocie. Najlepszym przykładem jest emiracki ADNOC, który odgrywa kluczową rolę we wspomnianej “flocie wahadłowej”. ADNOC wykorzystuje fakt, że nie wszystkie kraje Zatoki dysponują wystarczającą liczbą tankowców albo po prostu zwyczajnie boją się podjąć ryzyko przejścia przez Ormuz. I tak np. w sierpniu ADNOC kupował iracką ropę z rabatami sięgającymi aż ok. 25–27 USD za baryłkę. Zyski ZEA z sytuacji w Ormuzie są tym większe, że Emiraty zarabiają nie tylko na “flocie wahadłowej”, ale również na rurociągu Habszan-Fudżajra, który też pozwala ominąć Cieśninę Ormuz i ładować tankowce bezpośrednio w Zatoce Omańskiej. Podsumowując: ropa z Zatoki Perskiej płynie, jednak koszty jej transportu są ogromne. Do tego musimy pamiętać, że gdy Kpler pisze o powrocie do przedwojennych 16,5 mln baryłek ropy dziennie to wyłącza z tych wyliczeń Iran, który od lipca nie jest w stanie eksportować ropy ze względu na amerykańską blokadę. Do tej blokady wrócimy jeszcze w sekcji poświęconej irańskim dylematom, ale warto odnotować że “nowa normalność” to nie tylko większe koszta transportu, ale także wyeliminowanie z rynku 1,7 mln baryłek irańskiej ropy. 2. Ropa a ceny paliw Poprawa na rynku ropy nie idzie w parze z poprawą sytuacji na rynkach paliwowych. Dzieje się to z wielu powodów. Przede wszystkim musimy pamiętać, że państwa Zatoki Perskiej przed wojną eksportowały nie tylko 16,5 mln baryłek surowej ropy, ale również duże ilości gotowych paliw, w tym diesla i paliwa lotniczego. Szczególnie istotna jest kwestia diesla, który ma kluczowe znaczenie dla transportu ciężarowego i przemysłu. Przed wojną, to właśnie kraje Bliskiego Wschodu były największym eksporterem diesla na świecie, odpowiadając za ok. 19% globalnego eksportu. Eksport paliw z Bliskiego Wschodu nie podnosi się tak szybko jak eksport samej ropy. Szacuje się, że kraje Zatoki Perskiej eksportują obecnie tylko ok. 50% wolumenu z 2025 r. (w zakresie wszystkich paliw). Dlaczego tak mało? Podczas wojny wiele arabskich rafinerii zostało uszkodzonych, koszty transportu są bardzo wysokie, a do tego brakuje dostatecznej liczby statków, które miałyby przewieźć diesla przez Ormuz. „Flota wahadłowa” powstała przede wszystkim do wywozu ropy. Zwiększenie jej aktywności nie rozwiązuje automatycznie problemów z transportem gotowych produktów. Bliski Wschód odpowiada jednak tylko za część problemu z dieslem. To jest problem globalny. Ukraina intensywnie atakuje rosyjskie rafinerie, które przed wojną odpowiadały za ok. 11% światowego eksportu diesla. W wyniku ukraińskich ataków rosyjska produkcja diesla spadła o ok. 30% (względem 2025 r.), a Moskwa wprowadziła zakaz eksportu diesla, który oficjalnie ma obowiązywać do końca października, ale pewnie zostanie jeszcze przedłużony. Powstałej luki (czy bliskowschodniej czy rosyjskiej) nie da się łatwo załatać. Międzynarodowa Agencja Energetyczna (IEA) ocenia, że rafinerie z krajów OECD zbliżyły się już do praktycznego limitu produkcji diesla. Do tego dochodzą jesienne remonty, w tym prace przesuwane wcześniej po to, żeby utrzymać wysoką produkcję. Graczem, który mógłby uspokoić sytuację są Chiny, których rafinerie pracują na poziomie ok. 75% i mają jeszcze wolne moce przerobowe. Podczas wrześniowej wizyty Xi Jinpinga w USA, Trump prosił właśnie chińskiego przywódcę o interwencję i zwiększenie eksportu diesla. Władze w Pekinie priorytetyzują jednak budowę krajowych zapasów diesla a nie jego eksport. Problemy odczuwają konsumenci na całym świecie, również w USA, które są eksporterem netto diesla. Według EIA między 23 lutego, czyli ostatnim pomiarem przed wybuchem wojny, a 28 września średnia detaliczna cena diesla w USA wzrosła z ok. 3,81 do 6,38 USD za galon, a zatem o ok. 68%. Benzyna podrożała w tym samym czasie o ok. 52%. Wysokie ceny diesla to duży problem polityczny dla administracji Trumpa, bo już 3 listopada odbędą się wybory połówkowe do Kongresu. Aby uspokoić sytuację, prezydent zaczął rozważać zakaz eksportu diesla z USA i naciskać na Europejczyków, aby uwolnili swoje rezerwy paliwowe. 2 października państwa G7 uzgodniły uwolnienie 100 mln baryłek ropy i paliw pod koordynacją IEA. Operacja ma potrwać cztery miesiące, ze znacznym uwolnieniem diesla już w pierwszych 20 dniach. To może nieco uspokoić sytuację, ale nie rozwiązuje problemów, które legły u jego podstaw: uszkodzone rafinerie, brak regularnego eksportu z Zatoki, wysokie koszty transportu, brak dostatecznych mocy przerobowych w rafineriach. 3. Widok z Teheranu Od początku wojny, Iran wykorzystywał presję na żeglugę w Cieśninie Ormuz jako swój główny środek nacisku na USA. Iran zakładał, że zablokowanie ruchu statków przez Ormuz zmusi USA do zaakceptowania irańskich warunków zakończenia wojny (zniesienie sankcji, akceptacja irańskiej kontroli nad Ormuzem). I początkowo faktycznie to działało: zarówno kwietniowe zawieszenie broni, jak i czerwcowe memorandum, były dokumentami bardzo korzystnymi dla Islamskiej Republiki. Problem jest jednak taki, że te porozumienia upadły, Trump przywrócił blokadę irańskich portów, a amerykańska armia zaczęła ochraniać statki przechodzące przez Ormuz. Iran próbuje co prawda kontrować te działania, lecz mimo kolejnych ataków na “flotę wahadłową” tankowce nadal płyną i nadal transportują ropę. Oczywiście - tak jak pisałem wyżej - to, że ropa znowu płynie z Zatoki, samo w sobie nie obniży cen paliw. Z perspektywy Teheranu to dobra wiadomość, bo wysokie ceny paliw też stanowią pewną formę nacisku na USA. Tyle że Iran odpowiada za tę sytuację tylko w części. Znaczenie mają również ukraińskie ataki na rosyjskie rafinerie, decyzje Chin o eksporcie oraz remonty i ograniczenia techniczne rafinerii. Teheran może korzystać z ich skutków, ale nie kontroluje wszystkich czynników, które dziś utrzymują ceny na wysokim poziomie. Wniosek z tej sytuacji jest taki, że Iran traci powoli kontrolę nad Ormuzem. Jeśli obecna trajektoria wydarzeń się utrzyma to kolejne jednostki będą dołączały do “floty wahadłowej” i wywoziły coraz więcej ropy. Tylko kwestią czasu będzie aż transfery STS zmienią się w bezpośrednie transporty oraz rozpoczną się większe transfery paliw. To samo w sobie może nie uzdrowić sytuacji na rynku paliw (bo koszty transportu nadal będą pewnie gigantyczne), ale będzie to i tak kolejny cios dla Iranu i jego pozycji negocjacyjnej. Pozycja Iranu słabnie tym bardziej, że sytuacja w Ormuzie ma jeszcze jeden aspekt. Gdy eksport ropy przez kraje arabskie rośnie, eksport ropy przez Iran spadł do zera. Obowiązująca od połowy lipca amerykańska blokada morska Iranu okazała się niezwykle skuteczna. Według Kplera od lipca nie odnotowano skutecznego przejścia irańskiego tankowca za linię amerykańskiej blokady. Iran co prawda może próbować eksportować ropę innymi sposobami np. drogą lądową przez Pakistan czy przez Irak mieszając swoją ropę z iracką i eksportując ją następnie jako “iracką ropę” - tylko, że to rozwiązania drogie, czasochłonne i bardzo nieefektywne (nie można w taki sposób dziennie eksportować 1,7 mln baryłek ropy). Irańczyków ratuje częściowo fakt, że jeszcze przed wojną posiadali duże ilości ropy w “pływających magazynach” w Azji, z przeznaczeniem na sprzedaż tej ropy do Chin. Te zasoby jednak szybko się kurczą. Pod koniec września szacowano, że irańskie zapasy w Azji wynoszą już tylko ok. 15 mln baryłek i że skończą się one w połowie października. Pieniądze za tę ropę będą spływały do Iranu natomiast pewnie jeszcze do połowy grudnia - z uwagi na opóźnienia jakie istnieją w rozliczaniu transakcji Chiny-Iran. A później? Iran nadal ma nadzieję, że utrzymujące się wysokie ceny paliw zmuszą Trumpa do zawarcia porozumienia (to porozumienie a nie eskalacja pozostają irańskim priorytetem). Nie bez powodu Abbas Aragczi wykorzystał wrześniowy pobyt w Nowym Jorku podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ do przedstawienia nowej propozycji zakładającej zniesienie amerykańskiej blokady Iranu i “odblokowanie” Ormuzu przez Iran w ciągu 7 dni. Problem Iranu polega na tym, że obietnica “odblokowania Ormuzu” staje się coraz mniej przekonującą kartą przetargową, gdy widzimy że - nawet mimo sprzeciwu i ataków Iranu - eksport ropy przez Ormuz się odbudowuje. Amerykanie wydają się istotnie podbudowani przywróceniem eksportu ropy naftowej z Zatoki Perskiej do stanu sprzed wojny. W ten weekend w Camp David odbyła się wielogodzinna narada pod przewodnictwem JD Vance’a, poświęcona sytuacji w Cieśninie Ormuz (Iran) oraz Cieśninie Bab al Mandab (Huti). Udział wzięli m. in. sekretarz stanu Marco Rubio, sekretarz obrony Pete Hegseth, szef CIA John Ratcliffe oraz przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, gen. Dan Caine. Choć szczegóły ustaleń nie są znane, to amerykańska prasa twierdzi, że w rozmowach z członkami swojej administracji, prezydent Trump mówi, że po wyborach połówkowych do Kongresu wznowi wojnę z Iranem. Spekuluje się ponadto o amerykańsko-saudyjskich rozmowach na temat wspólnej operacji wojskowej wymierzonej w jemeńskich Huti (choć tutaj wsparcie USA byłoby pewnie ograniczone). Warto odnotować, że te informacje zdają się potwierdzać ostatnie decyzje administracji - w minionym tygodniu Pentagon zdecydował o wysłaniu kolejnej, trzeciej już, grupy uderzeniowej lotniskowca na Bliski Wschód. Mówiąc na temat Huti warto odnotować, że irańską pozycję wzmocnił (ale tylko częściowo) wrześniowy sukces Huti, który udało się opanować Mokkę oraz wyspę Perim bezpośrednio w Cieśninie Bab al Mandab, co - biorąc pod uwagę ogłoszoną przez Huti blokadę saudyjskich portów - stanowi spore zagrożenie dla żeglugi (a tym samym podbija koszty frachtu). Dlaczego to tylko częściowo wzmacnia pozycję Iranu? Bo Huti grają we własną grę: pozwalają przekraczać Cieśninę Bab al Mandab tym saudyjskim tankowcom, które płyną do Pakistanu i Chin. 4. Atak jest najlepszą formą obrony Moim zdaniem obecna sytuacja będzie zwiększała zachęty Iranu do eskalacji. Nawet jeśli Amerykanie nie wrócą do szerokiej kampanii bombardowań, to dalsze czekanie (zwłaszcza po wyczerpaniu resztek zapasów irańskiej ropy, która znajduje się poza linią blokady) będzie oznaczało szybkie kurczenie się irańskich przychodów. Co prawda dalsze irańskie ataki na żeglugę w Ormuzie oraz ataki Huti w Bab al Mandab będą pewnie nadal utrzymywały ceny paliw na wysokim poziomie, ale to może nie zmusić Trumpa do ustępstw, a przynajmniej nie w tak szybkiej perspektywie czasowej, o której myśli Teheran. Wydaje się, że Teheran wiąże pewne nadzieje z wyborami połówkowymi do Kongresu. Iran zdaje się liczyć na to, że Demokraci wygrają i zmuszą Trumpa do zakończenia wojny. Taki scenariusz wymaga jednak tego, żeby Demokraci wygrali w obu izbach (obecne sondaże do Senatu wskazują na bardzo zażartą walkę), a jednocześnie żeby już po wyborach byli bardzo zdeterminowani do narzucenia swojej woli prezydentowi. Ponadto - nawet gdyby Demokraci wygrali obie izby - nadal pojawia się tutaj niebezpieczeństwo, że między 3 listopada (wybory) a styczniem 2027 r. (objęcie mandatów przez zwycięzców) zniknie presja wyborcza, a Trump ruszy z ostrą eskalacją wymierzoną w Iran. Irańczycy nie mają więc gwarancji, że wystarczy “zacisnąć zęby” i przeczekać do wyborów w USA, aby uzyskać korzystniejsze warunki zakończenia wojny. Tym bardziej, że - tak jak wspomniałem - sytuacja na rynku paliw powiązana jest nie tylko z Iranem, ale też z wojną rosyjsko-ukraińska oraz postawą Chin. W zależności od rozwoju wydarzeń na tych dwóch “odcinkach” może pojawić się ryzyko, że za kilka miesięcy Iranowi przyjdzie negocjować z dużo słabszej pozycji niż obecnie. W tej sytuacji bardzo prawdopodobne, że Iran uzna iż musi ponownie zwiększyć koszty, które ponoszą jego przeciwnicy. Jeżeli ataki na „flotę wahadłową” nie zatrzymują eksportu, rośnie pokusa rozszerzenia uderzeń na terminale naftowe, rurociągi i rafinerie państw Zatoki - tak jak było to w szczycie wojny. Celem byłoby wywołanie zakłóceń na tyle poważnych, żeby Amerykanie musieli ponownie uwzględnić irańskie żądania. Paradoksalnie eskalacja może być najlepszym sposobem na przyspieszenie negocjacji i dojście do porozumienia z USA. Irańska pokusa do eskalacji może być tym większa, że światowe rezerwy kurczą się, a to właśnie dzięki nim stosunkowo łagodnie przechodzimy obecny kryzys. W obecnej sytuacji irańskie ataki na arabskie rafinerie mogłyby mieć dużo większy wpływ na rynki niż w lutym czy marcu, gdy światowe rezerwy ropy i produktów były dużo większe.
32
121
24
651
101,643
Jemeńskie siły rządowe (wspierane przez Saudów) ogłaszają rozpoczęcie ofensywy przeciwko Hutim. Tymczasem Huti odcięli właśnie główną drogę do Taizzu (trzeciego najludniejszego miasta Jemenu). Mapa z wczoraj - naniosłem z grubsza dzisiejsze postępy Huti.
7
8
157
8,487
Spotkanie ministrów spraw zagranicznych Iranu i Polski Minister Spraw Zagranicznych Islamskiej Republiki Iranu Seyed Abbas Araghchi spotkał się w czwartek rano z Ministrem Spraw Zagranicznych Polski Radosławem Sikorskim. Podczas spotkania omówiono kwestie dwustronne oraz rozwój sytuacji na arenie międzynarodowej. Podczas spotkania wymieniono poglądy na temat sposobów wzmocnienia współpracy dwustronnej i usunięcia przeszkód w tej współpracy. Minister Spraw Zagranicznych Iranu przedstawił stanowisko swojego kraju w sprawie wydarzeń w regionie Azji Zachodniej. Określił obecną daleką od bezpieczeństwa sytuację w Cieśninie Ormuz jako wynik agresywnych działań Stanów Zjednoczonych i podkreślił znaczenie przyjęcia przez wszystkie państwa, w tym państwa europejskie, zasadniczego stanowiska potępiającego agresję militarną przeciwko Iranowi, a także zbrodnie popełnione w jej trakcie. Minister Spraw Zagranicznych Iranu wyraził również zaniepokojenie przedłużającym się konfliktem na Ukrainie. Uznał za niebezpieczne próby niektórych stron polegające na przerzucaniu odpowiedzialności oraz łączeniu tego konfliktu z wydarzeniami w regionie Azji Zachodniej. Podkreślił przy tym znaczenie odpowiedzialnego podejścia państw europejskich do kwestii dotyczących tego kontynentu.
97
62
20
1,084
49,695
Najważniejsze fragmenty wypowiedzi prezydenta Iranu, dr. Pezzekiana, wygłoszonej na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ (3): * Konstruktywne zaangażowanie na rzecz świata: Iran wyciąga do świata rękę z prośbą o współpracę. Wzywamy świat nie do kolejnej wojny, lecz do pokoju i sprawiedliwości – nie ze słabości, lecz z wiary we własną siłę i zrozumienia, że ​​nikt w tym regionie nie będzie bezpieczny sam. Albo zbudujemy bezpieczeństwo razem, albo razem zniesiemy brak bezpieczeństwa. Myślimy o budowaniu przyszłości, w której bezpieczeństwo, sprawiedliwość i godność ludzka będą niezbywalnymi i wspólnymi prawami wszystkich narodów. Przyszłości, w której żaden naród nie będzie marginalizowany, żaden głos nie zaginie w zgiełku władzy, a żadna władza nie będzie miała prawa decydować o przyszłości innych. * W prawdziwej walce z terroryzmem niektórzy próbują odwrócić role ofiary i przestępcy: ci, którzy sami są terrorystami i szkolą terrorystów, mówią nam (Iranowi), że jesteście terrorystami; podczas gdy my tylko się bronimy. Nasz przywódca został zamordowany bez powodu i dowodów, a w atakach, które miały miejsce, celem były szkoły, centra sportowe, szpitale, uniwersytety, mosty i infrastruktura kraju. Hala sportowa w mieście Lamerd (prowincja Fars) była miejscem, w którym dzieci i młodzież były obecne i aktywne, a celem ataku byli niewinni ludzie.
3
9
76
2,181
Nowość od @Przeswity. Polecam! W sylwestrową noc 1977 roku prezydent USA Jimmy Carter podczas wizyty w Teheranie wzniósł toast za króla królów, szacha Mohammada Rezę Pahlawiego, nazywając Iran „wyspą stabilności”. Kraj dysponował wtedy jedną z największych armii świata, czerpał miliardy z ropy, stolica rozkwitała, brutalnie tłumiono opozycję, duchownych trzymano w ryzach, a szach uchodził za nietykalnego sojusznika USA w zimnej wojnie. Czternaście miesięcy później, w styczniu 1979 roku, monarcha uciekł z kraju. Iran ogarnęła rewolucja pod wodzą charyzmatycznego ajatollaha Chomeiniego, a nieudana próba odbicia zakładników w ambasadzie USA na trwałe nadwyrężyła pozycję Ameryki. Spektakularne sukcesy Iranu zostały zaprzepaszczone. Jak to możliwe, że Stany Zjednoczone nie dostrzegły nadchodzącej katastrofy? "Upadek króla królów" to lektura dla każdego, kto chce zrozumieć współczesny Bliski Wschód. Autor przekonuje, że rewolucja irańska była równie przełomowa jak rewolucje francuska czy rosyjska. To tam narodził się wzorzec gniewu religijnych mas przeciw świeckim elitom – zjawisko, które obserwujemy dziś od Azji po Europę i Stany Zjednoczone. Link do książki niżej 👇
6
7
59
4,794
Ataki Hutich na Arabię Saudyjską nie ustają. Dzisiaj uderzyli na lotnisko w Rijadzie. Huti zaoferowali Saudom swoją wersję "terapii ukraińskiej" ;)
Smoke rises from fuel storage depot at King Khalid International Airport in Riyadh, Saudi Arabia
3
6
143
8,324
Wiosną tego roku, w środku wojny z Iranem, Amerykanie byli gotowi do abordażu chińskiego statku, który - według danych wywiadu - miał przewozić komponenty przeznaczone na potrzeby programu budowy broni jądrowej. Operację jednak odwołano, bo okazało się że owy raport wywiadu został wygenerowany przy pomocy AI, a chiński statek przewoził jednak inne towary. Ostatnio implementacja AI w bliskowschodnich konfliktach przyspieszyła. ;) Amerykanie to wiadomo, ale nawet Huti wykorzystują AI (Claude) przy swoich atakach balistycznych. Teraz tylko czekać na autonomiczne roboty Hezbollahu.
NEW: The US military was prepared to board a Chinese vessel in the Middle East earlier this spring -- during war with Iran -- after an intel report concluded it was transporting components of a nuclear weapons program. But just before the planned operation, officials discovered the report had been generated w/ help of AI & chatbot used by the analyst inaccurately identified what the ship was carrying, sources tell @KatieBoLillis & me.
5
6
1
140
39,547
Spotkanie USA-Huti. Nie będzie ataków na statki (poza tymi saudyjskimi) Reuters twierdzi, że w miniony weekend w Omanie miało dojść do spotkania między amerykańskimi dyplomatami a Huti. Huti mieli zapewnić Amerykanów, że nadal uważają zawieszenie broni z USA z 2025 r. za obowiązujące i że nie zamierzają wznawiać ataków na statki handlowe próbujące przejść przez Cieśninę Bab al Mandab - z wyjątkiem statków saudyjskich. Od czasu operacji Rough Rider (bombardowania Huti przez USA w 2025 r.), która okazała się mało skuteczna, administracja Trumpa straciła zainteresowanie Jemenem. Podejrzewam, że zapewnienia Huti, że nie będą atakować statków, mogą być dla ekipy Trumpa wystarczające. Jasne jest, że Saudowie nie mogą zatem liczyć na jakąś większą pomoc od USA w opanowaniu sytuacji w Jemenie. Postawa Trumpa nie jest jakimś wielkim zaskoczeniem dla Saudów. Z innych źródeł wiemy, że - również tradycyjnie za pośrednictwem Omanu - Saudowie prowadzą rozmowy z Huti na temat zawieszenia broni i wznowienia rozmów pokojowych.
2
1
67
4,995
Trump zatwierdza sprzedaż F-35 do Arabii Saudyjskiej Administracja prezydenta Trumpa zatwierdziła sprzedaż 48 samolotów F-35 do Arabii Saudyjskiej. Wartość umowy (samoloty+części zamienne) to ok. 24 mld USD. Administracja podjęła tę decyzję mimo obaw zgłaszanych przez wywiad, któremu nie podoba się rosnąca współpraca wojskowa między Arabią Saudyjską a Chinami. Agencja Wywiadowcza Departamentu Obrony zwracała między innymi uwagę na to, że chińscy wojskowi mają dostęp do saudyjskich baz wojskowych, co może doprowadzić do wykradnięcia amerykańskich technologii w przypadku sprzedaży F-35 do Królestwa. Gdyby Arabia Saudyjska dostała F-35 byłaby drugim krajem Bliskiego Wschodu (po Izraelu), który dostałby te maszyny. Do dostaw samolotów do Królestwa jeszcze jednak daleka - i potencjalnie wyboista - droga. W teorii sprzedaż F-35 może bowiem zablokować Kongres (choć szanse na to są małe). Jeśli nie Kongres, to równie dobrze z umowy może wycofać się kolejna administracja USA. Warto w tym miejscu przypomnieć sprawę dostaw F-35 do Emiratów. Po normalizacji relacji ZEA-Izrael, jeszcze za czasów "pierwszego Trumpa", USA podpisało umowę z Emiratami na dostawy F-35. Jednak, po zmianie władzy, umowa została zawieszona przez administrację Bidena (ze względu na współpracę wojskową z Chińczykami). Biden był skłonny sprzedać F-35 Emiratom, ale dopiero po spełnieniu dodatkowych warunków. Te warunki nie zostały jednak finalnie zaakceptowane przez ZEA, które wycofało się z umowy.
4
3
47
5,510
Tomasz Rydelek retweeted
Dokładnie 95 lat temu ukraińscy nacjonaliści zamordowali Tadeusza Hołówkę, niestrudzonego rzecznika porozumienia Polaków z Ukraińcami i jednego z najzdolniejszych polityków II RP. Dziś zabójcy mają na Ukrainie pomniki. Dlaczego Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) zabiła Hołówkę? W chwili śmierci był posłem na sejm, wiceszefem BBWR, zaufanym człowiekiem Piłsudskiego, z którym współpracował od dwóch dekad. Wcześniej pełnił ważną funkcję szefa Wydziału Wschodniego @MSZ_RP. Był też jednym z najważniejszych działaczy prometejskich i współtwórcą tego ruchu. Ciężko pracował, aby możliwie daleko odsunąć bolszewicką Rosję i doprowadzić do powstania niepodległej Ukrainy. Za jedną z najważniejszych spraw uznawał doprowadzenie do porozumienia polsko-ukraińskiego. Był jednym z niewielu tej rangi polityków II RP, który opowiadał się za autonomią ukraińską w Galicji. Doprowadził do powstania ważnego Ukraińskiego Instytutu Naukowego w Warszawie (finansowanego przez państwo). Przez wielu Ukraińców postrzegany był jako przyjaciel. 41-letni Hołówko wybrał się do Truskawca, uzdrowiska u stóp ukraińskich Karpat. Bez żadnej ochrony zatrzymał się w pensjonacie ukraińskich sióstr bazylianek, aby pokazać swoją otwartość i zaufanie do Ukraińców. Tam zginął. Organizatorem zamachu był Roman Szuchewycz, późniejszy współorganizator rzezi wołyńskiej. Wyrok wykonali dwaj młodzi działacze OUN: Dmytro Danyłyszyn i Wasyl Biłas. OUN uznała Hołówkę za "szczególnie niebezpiecznego wroga", ponieważ "zatruwał życie ukraińskie ugodowością" i szukał porozumienia. Do 1939 r. OUN zamordowała co najmniej 36 takich Ukraińców i 25 Polaków. Nacjonaliści chcieli podgrzewać nienawiść. Zabójstwo Hołówki wywołało wstrząs w II RP i przyczyniło się do pogrzebania nadziei na porozumienie. Odrodzona Ukraina uznała zabójców Hołówki za bohaterów. Mają pomniki w Truskawcu, Gródku, tablice we Lwowie, wiele ulic nosi ich imiona. Znacznie więcej w moim artykule w nowym @tygpowszechny. tygodnikpowszechny.pl/tadeus…
56
556
38
1,524
98,437
Tomasz Rydelek retweeted
Raz na jakiś czas trzeba się przynajmniej na chwilę wyłączyć, a już zwłaszcza jeśli chodzi o ten piękny portal, i muszę przyznać, że całkiem nieźle się to udało 😎 Nie wyłączył się za to Zespół Mediów @OSW_pl, który pod moją nieobecność wypuścił film dokumentalny o najnowszej historii Turcji, rozpiętej między dwoma postaciami. W filmie wraz z @michalski_adam_ i @zu_krzyzanowska opowiadamy 👇 ✅ o tym, dlaczego prezydent Turcji jednak nie został piłkarzem ✅ o jego karierze politycznej ✅o jego „obsesji Atatürka”. I o wielu innych smaczkach z tureckiej polityki - jeśli jeszcze nie trafiliście na kanał Ośrodka, to serdecznie zachęcam do nadrobienia 😉
2
9
55
4,931