Umut Dağıstan (@UmutStan) header
Umut Dağıstan (@UmutStan) profile picture

Yazı Çizi... Edebiyat- Sinema- Sosyoloji- Sanat- Tarih... Akademisyen... @akdenizun https://nitter.cf/t.co/GRRXREWhwc

Joined October 2019
Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)Photo by Umut Dağıstan (@UmutStan)
Huzur romanındaki içrek, bu kültüre özgü melankoli, Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanında modernleşme üstünden daha evrensel bir uygarlık eleştirisine dönüşmüştür. Tanpınar bu romanla sadece Türkiye'nin Batılılaşma sancılarını eleştirmez. Bunun yanında modern insanın bürokrasi, yalan ve sahtekarlık karşısındaki yabancılaşmasını evrensel bir boyutta, Kafkaesk ve mizahi bir dille gözler önüne serer. Enstitü, modern dünyanın absürtlüğünün ve mantıksızlığının bir alegorisidir.
📢Cumhuriyet'in Edebiyatı'nın yeni bölümü yayında! 📚 Bahadır Çelebi ve Umut Dağıstan; Tanpınar'ın ''Saatleri Ayarlama Enstitüsü'' romanı üzerinden Türkiye'nin modernleşme serüvenini, gelenek ile modernlik arasındaki sıkışmışlığı ve bürokrasi eleştirisini ele alıyorlar. 📹 Bölümü izlemek için ⬇️ youtu.be/cqIhCQYLwcg
2
5
211
Estetik bir tercih ontolojik bir kusur gibi sunulmamalı. Sanatçının bilincinin devreye girdiği her anın, kendiliğindenliği bozduğu söyleniyor. Oysa sinema, tiyatro ve roman gibi bütün temsili sanatlar zaten bilinçli bir inşadır. Oyuncu, rol yapmıyormuş gibi rol yapmak zorunda kaldığında, bu bir paradoks değil, performans sanatının temel gerçeğidir. Her sanat yapıtı tasarlanmıştır. Demirkubuz’un teatral uzun konuşmalarında Bekir’in tutkusuna inanmamız, o tutkuların sanatsal yorumlanması sayesinde mümkündür. Aynı mantıkla, Ceylan’ın yemek sahnesindeki suskunluklar, bakışlar ve ritmik duraksamalar da, o insanların arasındaki güç ilişkilerini, utancı, sınıfsal gerilimi ve gündelik şiddeti görünür kılar. Taklit, burada amaç değil araçtır yani. İyi yönetilmiş bir doğalcılıkta ayrıntılar, bir süre sonra atmosferin parçası haline gelir. İlk izlenimde, ne kadar ustalıkla yapılmış duygusu uyandırabilir. Fakat bu, sahnenin anlamını silmez. Aksine, o ustalık, seyircinin dikkatini yavaş yavaş davranışların sosyal ve psikolojik içeriğine yöneltir. Eğer gerçekten iyi yapıldıysa. Gerçeğin başarılı taklidi tek başına sanatsal hakikat yaratmaz önermesi doğrudur, fakat eksiktir. Çünkü söz konusu filmlerde ve dizide taklit, asla ana amaç değildir. Taklit, seçilmiş, ritmi ayarlanmış, kadrajla çerçevelenmiş, montajla anlamlandırılmış bir yapıdır. Bu yapı, seyirciye yalnızca hayata benziyor duygusu vermez. Hayatın içindeki güç ilişkilerini, duygusal ekonomiyi ve ahlaki boşlukları da ortaya çıkarır.
Tasarlanmış Doğallık: Sinemada Taklit ve Hakikat Bir Başkadır dizisinin ikinci sezonunu izledim. İçerik üzerine ayrıca tartışılmalı fakat bu dizi vesilesiyle son zamanlarda giderek yaygınlaşan bir yönetmenlik anlayışına dair eleştirim var. Bir Başkadır’da her şeyi gerçekçi kılma kaygısıyla gösterilen aşırı çaba, bir noktadan sonra bütün gerçeklik hissini ortadan kaldırıyor. Hayata benzemekle onun hakikatini yakalamanın aynı şey olmadığını bir kez daha görüyoruz. Dizide doğallığı yakalamak için ayrıntıcılık bir saplantıya dönüşmüş. Karakterlerin konuşmaları, duraksamaları, bakışları, mimikleri, kadraja yerleştirilen ayrıntılar… Gündelik hayatta fark ettiğimiz ama üzerinde durmadığımız bütün o detaylar gözlemlenmiş ve neredeyse bir mühendislik çalışmasıyla oyunculuklara ve mekanlara yerleştirilmiş. Fakat hiçbiri atmosferle kaynaşmamış, aksine hepsi gözümüze giriyor. Ortaya çıkan şey doğallık olmamış, buram buram tasarlanmış doğallık olmuş. Bir süre sonra karakterlerin yaşadığı hayattan kopup o hayatın ne kadar ustalıkla taklit edilmeye çalışıldığını seyrediyoruz. Berkun Oya'nın terapi sahnelerindeki oyunculuk performansının da kimilerince Ercan Kesal'ın muhtar performansına benzetilmesi hiç tesadüf değil. Benzer bir gerçekliğe yaklaşma saplantısını Nuri Bilge Ceylan sinemasında da görüyoruz. Bir Zamanlar Anadolu’da filminde muhtarın evindeki yemek sahnesi bunun çarpıcı bir örneği. Sofradaki davranışlardan diyalogların içeriğine ve ritmine, bakışlardan suskunluklara kadar her ayrıntı, o insanların arasında bulunuyormuşuz duygusunu yaratmak üzere düşünülmüş. Sahne o kadar ustalıkla kurulmuş ki seyircinin zihninde yaşananların anlamından çok, ne kadar gerçekçi göründükleri kalıyor. Oysa gerçeğin başarılı bir taklidi, tek başına sanatsal bir hakikat yaratmaz. Nuri Bilge Ceylan’ın kamera arkası paylaşımlarında oyuncuların teatral davranışlarına, her jestin belirli bir anlam taşımasına itiraz ettiğini görüyoruz. Evet insanlar gerçek hayatta her hareketini düşünerek yapmaz; duraksar, konuyu dağıtır, anlamsız davranışlarda bulunurlar. Ceylan da oyuncularından bu rastlantısallığı performanslarına katmalarını istiyor. Fakat sorun tam burada: Hayatın kendiliğindenliğini oluşturan anlamsızlıkları bilinçli olarak ürettiğinizde, kendiliğindenliği değil, onun taklidini üretiyorsunuz. Oyuncu sadece rol yapmıyor, rol yapmıyormuş gibi de rol yapmak zorunda kalıyor. Zeki Demirkubuz sinemasında ise farklı bir oyunculuk ve anlatım anlayışıyla karşılaşıyoruz. Masumiyet, Kader, Yazgı gibi filmlerde performanslar kimi zaman son derece teatral ve dramatiktir. Masumiyet filminde Bekir’in uzun konuşmalarını düşünelim. İnsanların çoğu böyle konuşmuyor olsa da biz orada Bekir’in tutkusuna, çaresizliğine, saplantısına inanırız çünkü orada gündelik davranışların kopyasını görmeyiz, insanın yaşadığı çatışmaların sanatsal yorumunu görürüz. Bu yorum, bizi anlatılan hayattan uzaklaştırmak yerine onun içine çeker. Demirkubuz’da kendimizi olayların geçtiği mekanın içinde, oradaki figüranlardan biri gibi hissederiz. Sanki bir köşede oturmuş, yaşananlara tanıklık ediyoruzdur. Karakterlerin davranışlarında bir doğallık yaratma çabasını hissetmeyiz. Biz orada olmasak da hayat aynı şekilde akıp gidecek gibidir. Bir Başkadır ve Nuri Bilge Ceylan’da karakterler kamera yokmuş gibi davranırlar. Demirkubuz’da ise seyirci kamera yokmuş gibi hisseder. Bertolt Brecht’in natüralist tiyatroya yönelik eleştirilerini hatırlatan da bu ayrım. Hayatın kusursuz bir kopyasını sunmak, tek başına sanatsal bir başarı değildir. Sanat hayatı yorumlayıp dönüştürerek başka bir gözle görmemizi sağlar. Sahicilik ile gündelik hayatın kusursuz taklidi farklı şeylerdir. Son derece teatral bir davranış sahici olabilirken, gündelik hayattan kusursuzca kopyalanmış bir davranış bütünüyle yapay görünebilir. Gerçekliğin taklidi, hakikatin kendisi değildir.
5
2
56
3,610
İlk sezonda bireyin yalnızlığından çıkılıp karakterler arası ağlara, çatışmalara, güç dengelerine ve ilişkilerin dinamik dramasına görece odaklanılmiştı. İkinci sezonsa bizi iki ana karakterin ruhunun en mahrem odasına hapseden, kelimelerin ve iç hesaplaşmaların ağır bastığı klostrofobik bir terapi seansına götürüyor. Özellikle Muzaffer karakterinin. Psikiyatri koltuğu, terapi odası veya iki karakterin baş başa kaldığı yoğun diyalog odaklı setler, bir oyuncunun sahnedeki en çıplak, en korumasız ama bunun yanında en çok parlayabileceği alanlardır. Tüm yük sadece bakışlarda, seste ve nefes alıp vermededir adeta. Bir anlamda karakteriniz konuşmazken bile zihnen çalışmalıdır. Öykü Karayel'in ilk sezonda zaten bu işin altından çok iyi kalktığını görmüştük. Ancak Berkun Oya bu sezonda gerçekten olağanüstü bir performans sergilemiş.
2'nci sezonuyla geri dönen 'Bir başkadır' Netflix Türkiye’de zirveye yerleşti birgun.net/haber/2-nci-sezon…
3
3
22
3,348
Alberto Manguel "Okumanın Tarihi" adlı eserinde, bir kitabın okuruna yalnızca kendisini değil, tarihini de taşıdığını söyler. Bu tarih, kitabın kendi serüveniyle ya da yazarın onu kaleme alırken yaşadıklarıyla sınırlı değildir elbet. Kitabı mümkün kılan, yazdıran bütün öteki kitaplar da onun içindedir. Okunmuş, hatırlanmış, çoğu zaman unutulmuş ama izi silinmemiş metinler vardır ardında.
6
231
Thomas Nagel'in "Yarasa Olmak Nasıl Bir Şeydir?" adlı makalesi, zihin felsefesinin ve bilinç çalışmalarının en çarpıcı dönüm noktalarından biri. Nagel'in hedefinde indirgemeci zihin teorileri vardır. Yani zihinsel durumları tamamen beyin nöronlarının işleyişiyle açıklamaya çalışan yaklaşımlar. Yarasalar memelidir, bilinçli olduklarından şüphe etmeyiz, ama dünyayı bizim hiçbir duyumuza benzemeyen bir algı biçimiyle algılarlar. Ses dalgalarıyla. Biz yarasaların anatomisini, beyin yapısını ve algı mekanizmasını tamamen bilimsel olarak çözebiliriz. Ancak bu nesnel bilgi, asla bir yarasa olmanın içeriden nasıl bir şey olduğunu bize veremez. Yani bilinç, tamamen nesnel, ölçülebilir fiziksel verilere indirgenemez. Doğa bilimleri evreni nesnel olarak, yani tabiri caizse, hiç kimsenin gözünden açıklamak üzere metodoloji geliştirir. Oysa bilinç, tam anlamıyla öznel olarak yani birinin gözünden yaşanır. İşte Nagel, evreni anlamaya çalışırken bilincin bu inatçı öznel duvarına çarptığımızı söyler. Bir insan için yarasa olmak nasıl bir şeydir sorusuna hayal gücümüz ölçüsünde cevap verebiliriz. Peki bir yarasa için yarasa olmak nasıl bir şeydir sorusu belki de hep muamma olacaktır.
1
3
1
11
823
Atatürk'ü anarken genellikle onu bir inşa eden olarak anarız. Kurucu, devrimci, önder... Oysa onun en az konuşulan yanı, kurduğu şeyin kendisine muhtaç olmaması için uğraşmış olmasıdır. Cumhuriyet'in bir kişiye değil bir usule dayanması gerektiğini en iyi o biliyordu. Ve belki de en büyük çelişkisi buydu. Kendisini gereksiz kılacak bir düzen kurmaya çalışan, ama bunu başaracak kadar da vakti olmayan bir adam. Bir toplum, kurucusu olmadan da düşünebilir mi? Heykellere, rozetlere, törenlere sığdırdığımız her şey, aslında bu sorudan kaçmanın bir yolu belki de. Saat dokuzu beş geçe sirenler çalarken susmak kolay. Zor olan, geri kalan günlerde de akıl yürütmeyi sürdürmek. Saygıyla anıyorum.
Dünya'da Başka Hiçbir Lider Yoktur ki Hayatı 2 Dakikalığına Durdursun !… #10Kasım Saygı Saat 09.05 ilelebet Atam #Onkasım #10Kasim1938
5
1
10
558
Bir ders nasıl kaynatılır sanatına giriş 101 ya da Müfettiş tamamdır arkadaşlar.
"Tanrıyı kökten reddeden bir insanım. Bütün ateistlere diyorum ki: Gerçekten felsefi anlamda düşünüp taşınıp ateist olmuşlarsa aynı yoldayız. Hiç farkımız yok. Yukarıda sopayla bekleyen bir tanrı olduğunu hiç zannetmiyorum. Bu inancı bırakalı yıllar oldu." Sinan Canan
3
16
8,427
Dostoyevski'nin Cinler romanında, yayıncının sansüre uğramaktan korktuğu için basılmasını istemediği meşhur bir bölüm vardır. Romanın kahramanlarından Stavrogin, Papaz Tihon'a zamanında işlediği büyük bir günahtan bahseder. On iki yaşındaki bir kız çocuğuna yönelik cinsel istismarda bulunmuş, ardından kız çocuğu intihar etmiş, kahramanımız ise bütün bunlar karşısında en küçük bir nedamet belirtisi göstermemiştir. Peki şimdi bunu niye papaza anlatmaktadır? Artık pişman mıdır? Kendisini affettirmek mi istemektedir? Muhtemelen bütün okuyucular böyle düşünürken papaz, kolay kolay unutamayacağımız bir şey söyler. Stavrogin nedamet göstermemektedir. O, yalnızca büyük bir suçlu olmanın böbürlenmesini yaşamak istemektedir. Suçunu itiraf ederken bile kendisini başkalarından üstün görmenin bir yolunu aramaktadır. Dostoyevski'nin dehası işte tam buradadır. İnsanın pişmanmış gibi görünürken bile bu pişmanlıktan ya da acizlikten hayata karşı bir üstünlük kurmaya çalıştığını gösterir. Kendine acımanın verdiği haz, aynı zamanda diğerlerinden farklı olduğunu bilmenin mutluluğudur da. İtiraf her zaman vicdanın sesi değildir yani. Bazen benliğin kendisine kurduğu yeni bir sahnedir.
2
23
806
Sinema tarihinin en ikonik finallerinden biri. Peki şimdi ne olacak sorusu... Sarsıcı olan, bu sorunun yüzlerde yavaş yavaş belirmesi. Kahramanlar seyircinin alıştığı filmlerdeki gibi mutlu sona değil, belirsizliğe giderler. 1960'larin karşı kültür duyarlılığının gerçekle karşılaşmasıdır bir bakıma bu. Ya da büyümenin teslimiyeti.
2
22
1,440
Umut Dağıstan retweeted
🚩 Doç. Dr. Umut Dağıstan (@UmutStan) 💬 Montaigne'i Hâlâ Okutan Şey Modern İnsana Dair İzler. 🎥 Konuşmanın tamamını aşağıdaki bağlantıdan izleyebilirsiniz. 🔗 youtube.com/live/1dPkyxdK2sQ
4
10
1,951
Buradaki sıkıntı, diyalogların iki insanın sofrada doğal şekilde konuştuğu bir an gibi değil de, adeta şu temaları konuşalım diye önceden yazılmış, sonra da mümkün olduğunca akıcı ve derin görünecek şekilde prova edilmiş bir metin gibi duruyor olması. Bu ise NBC sineması için, onun sinematografik evreni için başlı başına büyük bir problem bence. Bu sahne film için son derece önemli. Ama doğallığı temel mesele haline getirmiş bir yönetmen için yemek sahnesi daha geniş çekilmeliydi. Karakterler daha fazla teklemeliydi. Zira artan bir gerilim var ortada.
Abartmıyorum, bu sahne o kadar iyi ki… Bence her insana sorulması gereken ve eminim çoğunun cevap vermekte zorlanacağı bir soru. Unutmayın, bazen insanı düşündüren şey cevaplar değil, sorulardır. —Emre Valez
52
15
14
496
39,870
Atay'ın söylem düzeyinde yazım dili gerçekten de Türkiye'nin ruhunu içerir. Neler yoktur ki... Melodram aşklar, alaturka şarkılar, hamasi nutuklar, bürokrasinin o gri soğukluğu, şairane ölüm ilanları, taklitçi pozlar, yaralı gönüller... Ulusal bir ansiklopedidir adeta.
1
8
370
Coetzee ve Kurtz'un yazışmalarından oluşan "İyi Hikaye" çok sağlam bir kitap. Hakikat, kurmaca ve psikoterapi üçgeninde ucu açık birçok soruyu içeriyor. Psikanalizin tarihsel gelişimine baktığımızda, genelde kurmacanın, özelde edebiyatın bu disipline eşine az rastlanır bir kavram seti verdiğini söylemek yanlış olmaz sanırım. Freud'dan Lacan'a kadar birçok terapi ekolü, soyutlama düzlemini edebî metinlerin üzerine inşa etmiş. Bu yüzden bir romancının roman kahramanları üzerinden yaptığı çözümlemelerle, bir terapistin terapi odasından verdiği örnekler kimi zaman şaşırtıcı derecede kesişmekte. İkisi de insanın kendisine anlattığı hikayelerle ilgileniyor. İkisi de görünenin ardında başka bir gerçekliğin peşinde. Ve ikisi de insanın kendisini ne kadar tanıdığı, ne kadar yanılttığı ve bütün bunların sonunda kendisini ne ölçüde masum görebildiği sorusuyla karşı karşıya. Muhtemelen cevapsız sorularla karşı karşıya.
1
7
282
Diziyi izleyip romanı okumaya çalışan bir öğrencimle Masumiyet Müzesi hakkında konuşurken, bana Kemal'i ve Füsun'u anlayamadığını söyledi. Bir an içimden bir şeyler söylemek geldi, sonra belki de haklı olduğunu düşündüm. Muhtemelen günümüzde artık bir gençle, Benjamin'in tarif ettiği roman okuru arasındaki mesafe giderek büyüdü. Bugünün hız kültürü duyguları daha çabuk kategorize etmeye yatkın. Bir an önce düşünceler yargıya dönüşmeli, yargılar da hemen paylaşılmalı tabii. Bir karakterin davranışı görülür görülmez hakkında karar verilmeli. Oysa roman sanatı yargıyı bir süreliğine askıya almayı talep eder. Kemal'i anlamak için onunla birlikte beklemek, oyalanmak, tekrar etmek gerekir. Nesibe Hala'nın evine 8 yıl boyunca gitmek, nesnelerin etrafında dolaşmak, aynı sahneye farklı duygularla dönmek gerekir. Oysa buna vakit yok artık.
14
770
Mussolini vakası, ahlaki söylemin çoğu zaman bir inanç değil, bir iktidar aracı olduğunu çok net gösterir. Faşist İtalya'ya aileyi devletin temeli, evliliği kutsal bir bağ olarak lanse edip sayısız metresi ile gününü gün etti. Bu uğurda oğlunu bile harcadı. Evet, egemen, istisnaya karar verendir. En büyük istisna da elbet kendisidir.
Benito Mussolini, le dictateur italien qui se posait en défenseur suprême de la famille traditionnelle et de la morale catholique, était en réalité un coureur de jupons compulsif qui a fait interner à mort son ancienne compagne et son premier fils légitime dans des asiles psychiatriques pour effacer leur existence. Dans la propagande du régime fasciste, le Duce incarne l'ordre moral, la fidélité et le père de famille exemplaire aux côtés de son épouse officielle Rachele et de leurs 5 enfants. Pourtant, dans les coulisses du palais de Venise à Rome, la réalité est tout autre. Comme l'ont révélé les mémoires de son maître d'hôtel Quinto Navarra et les rapports de sa propre police politique, Mussolini mène une vie dissolue et multiplie les conquêtes féminines de manière frénétique. Presque chaque après-midi, il reçoit dans son bureau une succession d'admiratrices et de femmes mariées lors de rendez-vous expéditifs, tout en entretenant des dizaines de maîtresses au fil des ans, dont la journaliste Margherita Sarfatti et la jeune Clara Petacci, de 29 ans sa cadette. Mais derrière cette double vie se cache un crime familial méthodique, documenté par l'enquête du journaliste et historien italien Marco Zeni ainsi que par les archives d'État et les registres psychiatriques italiens. En 1914, bien avant d'accéder au pouvoir, le jeune militant Benito Mussolini séduit Ida Dalser, une jeune femme aisée qui dirige un salon de beauté à Milan. Folle amoureuse, Ida vend son commerce, ses bijoux et son appartement pour financer la création du journal de Mussolini, Il Popolo d'Italia. Le 11 novembre 1915, elle lui donne un fils, Benito Albino, que Mussolini reconnaît officiellement devant notaire à Milan le 11 janvier 1916. Quelques semaines plus tôt, en décembre 1915, Mussolini a pourtant épousé civilement son autre maîtresse, Rachele Guidi. Lorsqu'il prend le pouvoir absolu en 1922 et négocie son alliance historique avec le Vatican, l'existence d'Ida Dalser, qui affirme que Mussolini lui avait promis le mariage et se proclame sa véritable épouse, devient un scandale d'État embarrassant. Le dictateur ordonne alors à sa police secrète d'étouffer l'affaire et de faire disparaître les dossiers compromettants. Comme Ida Dalser refuse de se taire et réclame publiquement ses droits et ceux de son enfant, Mussolini la fait arrêter le 19 juin 1926 et interner de force à l'hôpital psychiatrique de Pergine Valsugana, puis sur l'île de San Clemente à Venise. Parfaitement saine d'esprit, elle y reste séquestrée au secret pendant 11 ans sous la garde de la police fasciste, jusqu'à sa mort le 3 décembre 1937, officiellement d'une hémorragie cérébrale. Il ne reste alors qu'un seul témoin gênant : son fils Benito Albino, que le régime a arraché à sa mère dès l'enfance pour le placer dans des pensionnats puis l'engager dans la marine royale en l'obligeant à changer de nom. Mais le jeune homme refuse d'oublier ses origines et persiste à répéter à ses camarades que son père est le Duce. En août 1935, à 19 ans, Benito Albino est rapatrié de force en Italie et enfermé à l'asile psychiatrique de Mombello, près de Milan, avec l'interdiction absolue de recevoir des visites ou de communiquer avec l'extérieur. Selon l'enquête historique de Marco Zeni appuyée sur les archives de l'hôpital de Mombello et les témoignages du personnel soignant de l'époque, le jeune homme y subit un internement destructeur et des injections répétées d'insuline provoquant des comas artificiels qui ruinent sa santé. Le corps décharné, le fils aîné de Mussolini meurt d'épuisement dans sa cellule le 26 août 1942, à l'âge de 26 ans. L'homme qui faisait la morale à toute l'Italie sur la sainteté du mariage et de la famille a passé sa vie à multiplier les liaisons secrètes tout en faisant séquestrer et mourir à petit feu la mère de son premier enfant et son propre fils pour protéger sa carrière.
4
182
Pulitzer’den Man Booker’a, Dublin Impact’den Franz Kafka’ya, Pen Faulkner’dan Medicis’e kadar birçok ödülün sahibi oldu. En son 2011 yılında Barack Obama’nın elinden National Humanities madalyasını almıştı. Amerikan edebiyat ve sanat çevreleri onun Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülmesini istedi hep. Ölümüne kadar böylesi bir onurlandırma birçok kesim tarafından beklendi. Ama başka birçok iyi yazar gibi Roth da Nobel alamadan tarih sahnesinden ayrıldı. Onun için önemli miydi? Pek sanmıyorum... Philip Roth yirminci yüzyılın ikinci yarısında Amerikan edebiyatının Bellow ve Updike ile birlikte en etkili romancılarındandı. Müthiş üçlünün son halkasıydı.
“Nasıl olduğunu anlamanız için orada olmanız gerek. Onlar rüyanın içinde yaşıyorlar, bizse kâbusu yaşıyoruz.” Amerika’ya Tuzak / Philip Roth Çeviren: Merve Sevtap Ilgın
1
10
554
Tarihsel olarak hukuk, siyasi erkin yönetim aparatıdır son kertede. Dönemsel siyasi konjonktür bu durumun dozajini artırır ya da düşürür. Hukukun mitlestirilmesi yani tarafsız adalet söylemi bazen bir ideolojik örtü işlevi görür. İktidarın zor kullanımını perdeler yani. Ama bazen de bu mitleştirme, iktidar hukukun dilini kullanmak zorunda kaldıkça o dilin içindeki tutarlılık talepleriyle de karşılaşır. Mit ne kadar ciddiye alınırsa, ihlali o kadar maliyetli olur yani. Ancak elbette bunu için toplumsal denetim unsuru devreye girmelidir. Basın, örgütlü muhalefet, barolar ve meslek kuruluşları, akademi, uluslararası mekanizmalar... Bunlar zayıfladığında mit, sınırlama işlevini yitirir ve yalnızca meşrulaştırma kalır ortada. Hukuk salt bir aparat olur.
1
6
359
Bireyler bir araya geldi, haklarından vazgeçip bir sözleşmeyle devleti kurdu mitolojisi esasen çok rahatlatıcı. Devlet, muhtemelen sıfırdan kurulan bir sözleşmenin ürününden ziyade zaten çok önceden dışarıdan kurulmuş, içselleştirilmiş bir tahakküm ve bölünmüşlük halinin kurumsal formu sadece. Sözleşme, kendi örgütlenmesini kendisi kurabilen özerk bireylerin ya da toplumun varlığını varsayar. Oysa devletin doğuş zemininde, kendi varoluşu üzerine söz söyleme yetkisinden yoksun bırakılmış kitleler vardır. Kendi kaderini tayin edemeyen, örgütlenme biçimini tanrısal hak, kozmik düzen, gelenek veya aşkın bir otorite gibi dış bir kuvvete devretmiş topluluklar vardır. Yönetenler ve yönetilenler arasındaki o derin uçurum, devletle doğmadı. Devlet o uçurumun üzerine sonradan bir çatı gibi inşa edildi. Devlet, bu dışsallığın somutlaşmış, bürokratikleşmiş ve sekülerleşmiş ya da kurumsallaşmış son hali aslında.
📢 Cumhuriyet Bayramı kutlamaları için Anıtkabir'deki törene katılan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu törenin ardından merdivenleri kol kola indi
2
9
536
Dali kendini okuyor. Vay be, ben neler yapmışım bakışlarıyla. Dali'nin sürrealizmi bir tercihti elbet. Bizim ülkemizde ise bir mecburiyet. Rasyonelliğin buharlaşıp uçtuğu bir coğrafyada.
1
9
306
Cumhuriyet, çobanla milletvekilinin, zenginle yoksulun kanun önünde tamamen eşit olduğu, kaderin bir kişinin iki dudağı arasına değil, milletin iradesine teslim edildiği en büyük toplumsal sözleşmedir. Latincedeki karşılığıyla res publica, yani "ortak mesele" dir. "Ortak meselemiz" kutlu olsun.
1
18
588