🟡 URBAN

Эрх Чөлөөний Эвсэл нам (ЭН) Эрх Чөлөөний Эвсэл намын нэрийн товчлол "ЭН", гадаад "Liberté party" байхаар Улсын дээд шүүх албан ёсоор бүртгэж авлаа. 2024.01.27-нд Эрх Чөлөөний Эвсэл намын (Товчлол "ЭН", гадаад "Liberté party") дүрмийн шинэчилсэн найруулгыг 2024.04.25-ны өдрийн Улсын дээд шүүхийн нийт шүүгчийн хуралдааны 14 дүгээр тогтоолоор, 2026.05.29-ний өдрийн Улсын дээд шүүхийн нийт шүүгчийн хуралдааны 43 дугаар тогтоолоор тус тус бүртгэн авч, Монгол Улсын дээд шүүхийн нийт шүүгчийн хуралдааны 2026 оны 06 дугаар сарын 22-ны өдрийн 66 дугаар тогтоолыг үндэслэн Монгол Улсын дээд шүүхэд 22 дугаартай бүртгэлтэй улс төрийн намаар бүртгэлийн жагсаалтыг шинэчлэв.

#SaveUB иргэдийн хөдөлгөөн өрнүүлэх талаар мэдээлэл хийнэ. Эрх Чөлөөний Эвсэл 2017 оноос эхлэн #SaveUB иргэдийн хөдөлгөөнүүдийг өрнүүлж Монгол улсын Нийслэл хотын тулгамдсан асуудлаар олон төрлийн үйл ажиллагаа, үзэсгэлэн, хэлэлцүүлэг, эсэргүүцлийн жагсаалууд зохион байгуулж ирсэн бөгөөд эрх баригчдын зүгээс Нийслэл хотын орон зай, оршин суугчдын эрх ашгийн эсрэг явуулж буй үйл ажиллагаа, өндөр өртөг бүхий үр ашиггүй төсөл хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлж өрийн дарамт, инфляц өдөөж байгаатай холбогдуулан #SaveUB иргэдийн хөдөлгөөнүүдийг үргэлжлүүлэн өрнүүлэх талаар мэдээлэл хийнэ. @UrbanMoveMN

Эрх Чөлөөний Эвсэл намын тэргүүн Б.Цацрал: "Туулыг устгах төслийг хөрөнгө оруулагчид хэзээ ч сонирхож байгаагүй. Учир нь эдийн засгийн хувьд огт хэрэгцээгүй төсөлд хэн ч хөрөнгөө оруулж хохирол хүлээхийг хүсэхгүй. Тэгвэл төр энэ эрсдлийг үл тоомсорлож Засгийн газраар их хэмжээний өрийн баталгаа гаргуулж, УИХ-аар хуулийн хулгай батлуулж хүчээр хийнэ гэдэг нь ирээдүйд иргэдээс улам их татвар авах баталгаа гаргасан гэсэн үг. Төр баялаг бүтээдэггүй учир энэ өрийг төлөх цорын ганц эх үүсвэр нь татвар төлөгч буюу иргэн таны хөрөнгө. Хотын захирагч эдийн засгийн үр ашиггүй төсөлд зарцуулсан зээлээ төлөхгүй нь тодорхой тул иргэн та энэ өрийг төлөх үүрэг хүлээсэн. Монгол улсын иргэд энэ өр төлбөрийн хариуцлагыг хүлээнэ гэдэг баталгаа гаргачихсан учраас төсөлд оролцогчид түрэмгий хор хөнөөлтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Ашгийг нь гүйцэтгэгч компани болон хуулийн хулгайч нар авч, алдагдлыг нь иргэн та үүрнэ. Учир нь иргэд сайн дурын үндсэн дээр бус албадлагаар татвар төлдөг. Татвар бол албадлага учраас хувь хүний эрх чөлөө, хувийн өмчтэй байх эрх чөлөөнд чинь халдаж байгаа хэлбэр. Данхар төр, данхайсан бүтэц, дарангуйлагч дарга нар иргэн танд гоё гүүр, зам, бүтээн байгуулалтын амлалт өгч байгаа бол тэр нь таны хөрөнгөөр хийгдэж, өөр нэг дугаар хорооны иргэнд шилжүүлэн өгч байна гэсэн үг.

Эрх Чөлөөний Эвсэл иргэдийн хөндөж буй (#SaveTuul) асуудалтай холбоотой аливаа улс төрийн шийдвэрийн талаар олон нийтийг мэдээллээр хангах эрх үүрэгтэй билээ. Туул гол дотор авто зам барих "хуулийн хулгайг" УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд АН танилцуулж, УИХ баталсан болно. Тодруулбал 2025.07.09-нд Туул голын эргээс 50 метрээс доошгүй зайг хамгаалсан Усны тухай хуулийн 22.2.1 дэх хэсэгт нэмэлт өөрчлөлт оруулах замаар "хуулийн хулгай" хийж, голын татамд тогтоосон онцгой хамгаалалтын бүсэд хориглосон үйл ажиллагаа явуулах эрхийг нээснээр өнөөдөр Туул голын эрэг дагуу мод бутыг тайрч устгах ажил үргэлжилж байна. "Туулын хурдны зам" төслийн тухай 2012-2013 онд анх АН-ын Засгийн газар уг төслийг санаачлан олон нийтэд албан ёсоор танилцуулсан бөгөөд зураг төсөл, видео танилцуулгад Туул голын хамгаалалтын бүсэд авто зам, гүүрэн байгууламж барихаар төлөвлөсөн баримтууд байна. 2022 онд МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүд "Усны сан бүхий газрын эргээс 75 метрээс доошгүй зайд болон гол мөрний татамд онцгой хамгаалалтын бүс тогтооно." гэсэн заалтад нэмэлт өөрчлөлт оруулж 50 метр болгон бууруулжээ. 2025 оны 1 сард Л.Оюун-Эрдэнэ Х.Нямбаатар нарт АН-ын гишүүн Э.Бат-Үүл хэрхэн "хуулийн хулгай" хийх зөвлөгөө өгөв. 2025 оны 6 сард Нийслэл хотын удирдлагууд Засгийн газраар дамжуулан Усны тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг бусад хуулийн хамт УИХ-д өргөн барив. 2025 оны 7 сард байнгын хороогоор МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүдээр яаралтай горимоор дэмжүүлж, чуулганы хуралдааны үеэр УИХ дахь АН-ын бүлэг уг асуудлаар 3 хоногийн завсарлага хүссэн боловч 2 цагийн дараа завсарлага авах хүсэлтээсээ татгалзаж, Усны тухай хуульд оруулах "хуулийн хулгайг" үргэлжлүүлэв. УИХ-ын дарга асан Д.Амарбаясгалан УИХ-ын гишүүдэд шахалт үзүүлж, УИХ-ын гишүүн О.Алтангэрэл нар хуулийн төслийг яаралтай горимоор УИХ-д танилцуулав. 2025.07.09-нд буюу наадмын амралтын өмнөх шөнө яаралтай горимоор байнгын хороогоор МАН, АН-ын УИХ-ын гишүүдээр "хуулийн хулгай"-гаа дэмжүүлснээр Туул голын эргээс 50 метр дотогш, түүнчлэн Туул гол дотор 2,4 их наяд орчим төгрөгийн төсөвт өртөгтэй (зээл) 1км нь 70 тэрбумын гүүрэн байгууламж барих нөхцөлийг бүрдүүлэв. 2026 оны 3 сард Туулын хурдны замын газар шорооны ажил Туул гол дотор эхэлж, олн нийтийн эсэргүүцэлтэй тулаад байна. Тус видеонд уг төслийг хэлэлцэх явцад УИХ-ын гишүүд хэрхэн хуулийн төслийг зүтгүүлж хуулийн хулгай хийдэг болох талаар цөөн жишээг оруулав. Хэрэв та үйл явцыг бүтэн судалж, УИХ-ын гишүүд хэрхэн Усны тухай хуульд "хуулийн хулгай" хийсэн болохыг үзэх бол 2025 оны хаврын чуулганы хаалт хүртэлх байнгын хороо болон УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдааны архивын видеог сэргээн үзэх боломжтой. Эдгээр үйл явц нь иргэдийг төлөөлнө хэмээн сонгогдсон парламентын гишүүдийн үйл ажиллагаа ямар хангалтгүй түвшинд явагддаг, ямар хэмжээний сульдаатай парламент бий болсныг, парлемантад сөрөг хүчний хяналтын үүрэгтэй үйл ажиллагаа үгүй болж, иргэдийн сонгуулийн эрх түүний үр дүн хэрхэн үгүйсгэгдэж буйг харуулж байна. Түүнчлэн уг төсөл нь парламентын гишүүдийг хамарсан зохион байгуулалттай авлига албан тушаалын гэмт хэргийн шинж агуулж байгааг харуулж байна. Хүндэтгэсэн Эрх Чөлөөний Эвсэл нам #SaveTuul