અગ્નિ_અસ્ત્ર

✍️ કંકુ થાપાઓ સૂના રડતા રહ્યા કજરી અતિ સંવેદનશીલ યુવતી હતી એના હૈયામાં સુખી દાંપત્ય વિશેનાં સો સો સોણલાં હતાં અને લાખ લાખ ઇચ્છાઓ હતી. પરંતુ સામે એનો પતિ તદ્દન જાંગડ પુરુષ હતો એના જીવનનું એક માત્ર કેન્દ્રબિંદુ પૈસો હતું. તબીબી વ્યવસાયમાં બની ગયેલા અસંખ્ય બનાવો ઉપર જ્યારે એક નજર ફેરવું છું ત્યારે મનમાં વિવિધ પ્રકારની લાગણીઓ જન્મે છે કોઇક આનંદની ઘટનાઓ યાદ કરીને આ જગત જીવવા જેવું લાગવા માંડે છે, તો કોઇક દુ:ખની ઘટના સંભારીને સંસાર ત્યાગીને સાધુ બનવાની ઇચ્છા થઇ આવે છે. કજરી આવી જ એક ઘટનાની નાયિકાનું નામ છે કજરીને પહેલી વાર મેં જોઇ હતી નડિયાદ ખાતે યોજાયેલા એક કાર્યક્રમમાં. એક સંસ્થા તરફથી મારું વકતવ્ય ગોઠવાયું હતું. કજરી એમાં એક શ્રોતા તરીકે આવી હતી. હું બોલી રહ્યો હતો ત્યારે એ ઓડિયન્સમાંથી ઊભી થઇને ફોટા પાડતી હતી, એના કેમેરાના ફ્લેશથી મને ખલેલ પડતી હતી, મારું ધ્યાનભંગ થતું હતું, પણ પીળા રંગનાં આધુનિક વસ્ત્રો પહેરેલી એક યુવતીને જોઇને મેં એને ઠપકો આપવાનું ટાળ્યું હતું. કાર્યક્રમના અંતે મારો ઓટોગ્રાફ લેવા માટે આવેલા લોકોમાં એ પણ હતી. મને એણે પૂછ્યું હતું, ‘સર, હું તમને શું કહીને સંબોધું તો તમને ગમશે?’ જવાબમાં મેં મારા માથા પરના પાંચ-પંદર સફેદ થવા આવેલા વાળ પર હાથ ફેરવીને કહ્યું હતું, ‘અંકલ, કાકા, દાદા, તને જે ગમે તે સંબોધનથી તું મને બોલાવી શકે છે.’ એ વખતે હું ચાળીસનો હતો. એ હસી પડી હતી, ‘ના, હું તમને મોટા ભાઇ જ કહીશ. ચાલશે ને? ’‘હા, ચાલશે.’ મારી સંમતિ સાથે વાત પૂરી થઇ. એ પછી જે શરૂ થયો તે સંવાદ ન હતો, પણ સંબંધ હતો. આટલી અંગત વાતથી પૂર્વભૂમિકા બાંધવાનું કારણ એ જ કે આવા સંબંધનો ક્યારેક માત્ર ઔપચારિક ન બની રહેતાં આપણી જિંદગીનો કાયમી હિસ્સો બની જતા હોય છે. પછી એ જ આપણને સુખમાં કે દુ:ખમાં નવડાવી દેતા હોય છે. કજરી અઢાર-વીસ વર્ષની રૂપાળી, પાતળી છોકરી હતી ત્યારે કુંવારી હતી. છએક મહિના પછી એ પરણી ગઇ. એ અને એનો વર બંને સરકારી નોકરીમાં હતાં. એ મને એના જીવનમાં બનતી નાની નાની ઘટનાઓ વિશે પણ જાણ કરતી રહેતી હતી. આખરે હું એનો મોટો ભાઇ હતો ને! હું ક્યારેક એને ફોન પર કહી દેતો હતો, ‘મને તારી જરા પણ ચિંતા નથી. તારી ગાડી સુખના પથ ઉપર ચોથા ગિયરમાં દોડવા માંડી છે. બસ, હવે એ ગાડીમાં બેને બદલે ત્રણ મુસાફરો ક્યારે થાય છે એની જ રાહ જોઉં છું.’ ‘મોટા ભાઇ, છેવટે તમે ગાયનેકોલોજિસ્ટ થઇને ઊભા રહ્યા ને? પણ અમારે હજુ ઉતાવળ નથી.’ કજરીએ હળવો જવાબ આપીને પછી વાત બદલાવી નાખી. મને પહેલી વાર એની વાતમાં કશુંક અજુગતું લાગ્યું. એના વાક્યની પાછળ પૂર્ણવિરામની જગ્યાએ એક નાનકડો નિસાસો વર્તાયો, પણ એ વખતે મેં વધારે કંઇ પૂછ્યું નહીં. બે મહિના પછી કજરી અચાનક ફોન કર્યા વગર જ આવી ચડી. આજે એ દરદી બનીને આવી હતી, ‘મોટા ભાઇ, દોઢ મહિનો ચડ્યો છે. તમે પાક્કું નિદાન કરી આપો ને!’મેં ચેકઅપ કરીને કહ્યું : ‘નિદાનમાં ‘કોન્ગ્રેચ્યુલેશન્સ’ છે. અહીંથી સીધી ઘરે જા અને સાથે પેંડાનું બોક્સ લેતી જજે.’ એના ચહેરા પર ખુશીની એક પણ રેખા ન ઝબકી. એને બદલે એણે આંચકો લાગે તેવી માગણી કરી, ‘મારે આ બાળક નથી જોઇતું. ગમે તે ઉપાય કરો, પણ એને પાડી આપો!’‘ 'એ કામ હું નહીં કરી આપું એબોર્શન કરાવવા માટેનું કોઇ સધ્ધર કારણ તું મને બતાવ, પછી જ હું વિચાર કરું.’ મેં આટલું કહ્યું ત્યારે કજરી રડી પડી. એની કાળી, મોટી આંખોમાંથી ખરતાં ખારાં ખારાં આંસુઓમાં એક સરેરાશ ભારતીય પરિણીતાની વ્યથા-કથા સમાયેલી હતી. એ અને એના પતિ વચ્ચે ખટરાગ ચાલતો હતો બીજું કોઇ કારણ ન હતું, પણ બંનેના માનસિક સ્તરો ભિન્ન હતા. કજરી અતિ સંવેદનશીલ યુવતી હતી, એના હૈયામાં સુખી દાંપત્ય વિશેનાં સો સો સોણલાં હતાં અને લાખ લાખ ઇચ્છાઓ હતી સામે એનો પતિ તદ્દન જાંગડ પુરુષ હતો. એના જીવનનું એક માત્ર કેન્દ્રબિંદુ પૈસો હતું. ‘મોટા ભાઇ, વધુ તો શું કહું તમને? અમે જ્યારે બસમાં સાથે પ્રવાસ કરીએ છીએ, ત્યારે મારો વર એની પોતાની એક જ ટિકિટ લે છે. મારી ટિકિટ નથી કપાવતો. મને કહે છે, ‘તું પણ કમાય છે ને?’ આવા પુરુષો જોડે હું જિંદગી શી રીતે પસાર કરી શકું? મારે એનાથી છૂટા થઇ જવું છે, પણ એ પહેલાં એના આ બાળકથી છૂટા થવું પડશે.’ મેં એને ગોળીઓ લખી આપી. થોડાક દિવસ પછી એનો ફોન આવ્યો : ‘જેની મને તીવ્ર ઝંખના હતી એ ગર્ભથી મને મુક્તિ મળી ગઇ છે. મારા આઘાતને કોઇ સીમા નથી.’ અને થોડાક મહિના પછી બીજો ફોન આવ્યો, ‘જેના માટે મને તીવ્ર અપેક્ષાઓ હતી એ પતિથી પણ મને મુક્તિ મળી ગઇ છે. મારી ખુશીની કોઇ સીમા નથી.’ એ પછી અમારો સંપર્ક કેટલાક મહિનાઓ માટે કપાઇ ગયો. અચાનક પાછી એ ઝબકી. અલબત્ત, ફોન પર જ, ‘મોટા ભાઇ, હું ખૂબ જ ખુશ છું. મેં બીજી વાર લગ્ન કરી લીધાં છે. મોહિત એનઆરઆઇ છે. એને એક દીકરો છે. એક વર્ષનો બાબો. મેં દીકરાને જોયો નથી. એ ત્યાં બ્રિટનમાં છે. 👇👇👇