Kemal Ataman (@ataman66) header
Kemal Ataman (@ataman66) profile picture

Sosyoloji, Felsefe, Teoloji-İlahiyat/Marmara Üni. RT, like, takip ≠ onay

Üsküdar
Joined October 2009
Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)Photo by Kemal Ataman (@ataman66)
Ruh inzivaya davet ediyor, vicdan sorumlulukları hatırlamaya!
7
22
6
321
Biz oturmuş, yılbaşında maaşımıza 3 bin mi 5 bin mi zam yapılacağını ciddi ciddi(!) tartışırken, milyonların, milyarların, Mercedeslerin & Audi’lerin, sanki dünyanın en olağan şeyiymiş gibi havada uçuşuyor olması en yumuşak ifadeyle biraz tuhaf. Ya biz ya onlar saymayı bilmiyor:)
8
1
110
3,518
Hıristiyanlığın sine qua non’ı olan Teslis inancını, camilerdeki Allah-Muhammed hattıyla aynı kategoride değerlendirmek ancak yapay zeka şakası olabilir. Alim adayının kendi dinini bilmesi yetmez; en az bir başka dini de asgari düzeyde tanıması gerekir. İnsan haddini bilendir!
3
40
1,488
1. Gençler, YZ kullanın ama mutlaka kontrol edin! “Bu metinde kitap, dergi ve gazete adları italik yazılmış mı?” diye sordum. İki cevap: Gemini: “Evet, son derece titiz ve eksiksiz bir şekilde…” Claude: “Hayır, gövde metninde 15 yerde başlık düz yazılmıştı; italik yaptım.”
2
1
38
8,557
2. Literatür değerlendirmesi tezin önemli bileşenlerindendir. Araştırmacı bu süreçte bizzat öğrenir, boşlukları kendi gözüyle görür. Bu işi YZ’ya yaptırırsanız, onun analizi sayesinde boşlukları, eksikleri, tutarsızlıkları görürsünüz ama öğrenmiş olmazsınız. O öğrenir, siz değil!
1
19
1,304
Bizim futbolcuların hiçbiri Arda’nın oyun aklına, tekniğine ve temposuna ayak uyduramıyor. Arda başka bir seviyede oynuyor, takım arkadaşları ise henüz onun oyununu anlayacak noktada bile değil. Bu yükle, Arda’nın 90 dakikayı tamamlayabilmesi mucize!
1
35
2,799
ABD siyasetinin genel seviyesi düşünüldüğünde, fazla iyi! Mükemmel bir eğitim ve hem Batı’yı hem de dünyanın geri kalanını tanımak insana olağanüstü bir perspektif ve ayrıcalık kazandırıyor. Sadece senatoda değil tüm kongrede muhtemelen bu ayrıcalığa sahip ikinci bir üye yoktur!
I've been in politics for a quarter century. It's hard to express how staggering it is to see a conversation like this on corporate US media. The Morning Joe panel gobsmacked by the directness of @AbdulElSayed's points. (clip via @DropSiteNews)
26
1,312
Tekrar tekrar izlemeye değer!
there's an interview going around of John Mearsheimer with a German who says some incredibly depraved things about Palestinians, and I was fascinated by its conclusion, where she admits she's afraid of being critical of Israel because Zionists destroy people's lives for that:
14
1,137
KIRK YILIN ARDINDAN Kemal Ataman Bazı kitaplar yayımlandıkları dönemin ihtiyaçlarına cevap verir ve zamanla yerlerini yeni çalışmalara bırakır. Bazıları ise aradan uzun yıllar geçmesine rağmen yeniden okunmayı hak eder. Zira ele aldıkları meseleler yalnızca kendi dönemlerine ait değildir. Elinizdeki eser de bu ikinci gruba dâhildir. İlk yayımlanışının üzerinden yaklaşık kırk yıl geçtikten sonra, neredeyse hiçbir değişikliğe uğramadan yeniden okuyucuyla buluşuyor olması, yalnızca yayıncılık bakımından verilmiş bir karar olmasa gerektir. Bu, metnin yazıldığı tarihsel bağlamı aşan temel bir soruya temas ettiğinin de göstergesidir. İlyas Ba-Yunus ve Ferid Ahmed bu kitabı, İslam ile sosyal bilimler arasındaki ilişkinin yoğun biçimde tartışıldığı bir dönemde kaleme aldılar. O yıllarda mesele yalnızca Müslüman toplumların nasıl inceleneceği değildi. Asıl soru, modern sosyal bilimler, dayandıkları tarihsel ve kültürel ön kabullerden bağımsız, gerçekten evrensel bir bilgi biçimi miydi, yoksa belirli bir medeniyet tecrübesinin ürünü müydü? Bu soru, daha sonra farklı kavramlarla ve farklı teorik çerçeveler içinde yeniden sorulacaktı. Ancak elinizdeki eser, bu tartışmalar henüz bugünkü görünürlüğüne ulaşmadan önce aynı problemi İslami bir perspektiften gündeme taşıyan erken ve dikkat çekici metinlerden biri olmuştur. Aradan geçen kırk yılda dünya önemli ölçüde değişti ve sosyal bilimler yeni kuramsal açılımlar geliştirdi. Postkolonyal ve dekolonyal yaklaşımlar, epistemik adalet tartışmaları, yerli bilgi gelenekleri ve çoklu modernlik çalışmaları, sosyal bilimlerin evrensellik iddiasını yeniden sorgulamaya başladı. Buna rağmen kitabın merkezinde yer alan, “Bir Müslüman toplumu nasıl anlamalı? Bunu hangi bilgi anlayışı, hangi insan tasavvuru ve ahlaki sorumluluk zemininde gerçekleştirmelidir?” gibi temel sorular güncelliğini korudu. Bu ve benzeri sorular, sosyolojiye ilişkin teknik bir tartışmanın ötesine uzanan daha kapsamlı bir sorgulamaya davettir aslında. Soru, bilginin mahiyeti, hakikatin kaynağı, bilim insanının sorumluluğu ve sosyal bilimlerin değerlerle ilişkisi gibi daha geniş problemlerle doğrudan bağlantılıdır. Hayata, dünyaya, bilime, sanata, felsefeye ve varlığa nasıl bakacağımız sorusu da aynı kaygıdan beslenir. Dolayısıyla, burada tartışılan şey bir araştırma yönteminin ötesinde, bir dünya görüşü, bir zihniyet ve bir varoluş biçimidir. Günümüzde sermayenin belirleyiciliğinin hayatın hemen her alanına nüfuz ettiği, teknolojik gelişmelerin insanı giderek anlamdan çok, verimlilik üzerinden değerlendirdiği ve nihilizmin salt felsefi bir kavram olmaktan çıkarak gündelik hayatın hissedilen bir tecrübesine dönüştüğü bir çağda, bu sorular yeniden önem kazanmaktadır. Kitabın temel teklifi de zaten bu noktada şekilleniyor. Yazarlar, “İslami sosyoloji” derken yalnızca Müslüman toplumları inceleyen bir alt disiplin önermemektedir. Onların hedefi, sosyal bilimlerin insan, toplum ve tarih hakkındaki temel varsayımlarını Kur’an’ın ortaya koyduğu ontolojik, epistemolojik ve ahlaki çerçeve içinde yeniden düşünmektir. Bu nedenle peşinde olunan şey farklı bir araştırma alanından çok, farklı bir bilgi perspektifidir. Bu perspektif, bilim insanının konumunu da yeniden tanımlamaya bir çağrıdır. Zira, yazarlara göre akademik kimlik ile Müslüman kimliği birbirinden bağımsız düşünülemez. Bilgi üretimi, ahlaki sorumluluktan ayrılmış nötr bir faaliyet değildir. Bu yaklaşım, yazarlar tarafından iki Kur’an ayetiyle temellendirilir: Allah’ın kelimesinin yüce kılınması için çalışmak (Tevbe, 9/40) ve insanları iyiliğe çağırıp kötülükten sakındırmak (Âli İmrân, 3/104). Böylece bilimsel faaliyet, açıklamanın ötesinde sorumluluğa ve toplumsal dönüşüme yönelen bir çabaya dönüşür. Bunun doğal sonucu, modern sosyal bilimlerin en güçlü iddialarından biri olan değer-nötrlüğü iddiasının sorgulanmasıdır. Yazarlara göre, bugün başta sosyolojide kullanılan teoriler olmak üzere hiçbir sosyal teori bütünüyle tarih dışı ve kültür üstü değildir. Her teori belirli bir medeniyet tecrübesinin izlerini taşır ve mutlak değildir. Bu eleştirel yaklaşım, Batılı sosyal bilimlerle sınırlı değildir ve İslam düşünce geleneğine de yöneltilebilir. Bu bakımdan kitabın dikkat çekici taraflarından biri, İbn Haldun’u büyük bir düşünür kabul ederken, onun bilim anlayışını da tartışmaya açmasıdır. Yazarlara göre İbn Haldun’un asıl kusuru, toplumu “saf” ve tarafsız bir bilimin konusu kılmış olması değil, bu bilginin adil bir İslami düzenin tesisi için nasıl kullanılabileceği sorusunu ıskalamış olmasıdır. Üstelik bunu, uzun yıllar Mısır’da Mâlikî mezhebinin başkadılığını yürütmüş, dolayısıyla bu bilgiyi uygulamaya geçirebilecek konumda bulunmuş biri olarak yapmıştır. Böylece eser, kendi düşünce geleneğini de eleştirel değerlendirmeye tâbi tutan ender çalışmalardan biri konumuna yükselir. Kitabın nihai amacının salt eleştiriyle yetinmek olmadığı açıktır. Asıl hedef, Kur’an’dan hareketle insanın, toplumun ve toplumsal değişimin anlaşılmasını sağlayacak yeni bir sosyolojik çerçevenin imkânını araştırmaktır. Bu çerçevede teori ile pratik, bilgi ile sorumluluk, akademik faaliyet ile toplumsal dönüşüm birbirinden kopuk alanlar değil, aynı bütünün parçalarıdır. Bugün geriye dönüp bakıldığında kitabın bütün tezlerinin aynı ölçüde ikna edici olduğunu söyleyebilmek zordur. Normatif bağlılık ile akademik eleştirellik arasındaki ilişkinin nasıl kurulacağı, tek bir “İslami sosyoloji”den mi yoksa İslami referanslardan beslenen çoğul sosyal bilim yaklaşımlarından mı söz edilmesi gerektiği gibi sorular hâlâ tartışmaya açıktır. Ancak bu durum kitabın değerini azaltmıyor. Aksine kitabın asıl önemi, kesin cevaplar vermesinden çok, uzun yıllar boyunca ihmal edilmiş temel soruları yeniden gündeme taşımasındadır. Bugün bu eser, salt “bilginin İslamileştirilmesi” düşüncesinin erken dönem örneklerinden biri olarak değil, sosyal bilimlerin medeniyet temelleri üzerine yürütülen daha kapsamlı epistemolojik tartışmaların öncü metinlerinden biri olarak da okunabilir. Bu nedenle kitap, kendi dönemine ait tarihsel bir belge olmanın ötesinde, günümüz tartışmalarına da katkı sunabilecek canlı bir düşünce metnidir. Kitabın, değiştirilmeden yeniden yayımlanmasının belki de en önemli gerekçesi budur. Zira, metin aynı kalsa da onu okuyan dünyanın soruları değişmiştir. Zamanla birlikte, metni anlamamızı sağlayan tarihsel ufuk da değişmiştir. Bu sunuşu kaleme almak benim için ayrıca kişisel bir anlam taşımaktadır. Sosyolojiye ilgim lise yıllarında başladı. Din sosyolojisiyle tanışmam ise genç bir Müslüman ve akademisyen adayı iken okuduğum ilk eserlerden birkaçı sayesinde oldu. Bunların başında elinizdeki bu kitap ile Ali Şeriati’nin İslam Sosyolojisi geliyordu. Ardından Cevdet Said’in, Bireysel ve Toplumsal Değişimin Yasaları ve Malik Bedri’nin Müslüman Psikologların Çıkmazı gibi çalışmalar geldi. Bugün isimlerini tek tek hatırlayamadığım başka denemeler de vardı şüphesiz. Tüm bu giriş niteliğindeki denemelerin ortak özelliği, sosyal bilimlere farklı bir yerden bakılabileceğini göstermeye çalışmalarıydı. O yıllarda bize kazandırdıkları en önemli şey, hazır cevaplardan çok, yeni ve farklı sorular sormanın gerekliliğine yaptıkları vurguydu. Aradan geçen yıllarda bu alanda önemli çalışmalar gerçekleştirildi. Yeni imkânlar ortaya çıktı; bazı projeler gerçekleşti bazıları ise atıl kaldı. Arayış ise devam etmektedir. Belki de esas mesele, kesin cevaplara ulaşmaktan ziyade, doğru soruları canlı tutabilmektir. Elinizdeki eser güçlü ve tartışmaya açık bütün yönleriyle, bu soruları ciddiyetle sormaya davet eden metinlerden biridir. Eğer bu yeni baskı, genç araştırmacıları, kitabın tezlerini yeniden düşünmeye, eleştirmeye, geliştirmeye ve yeni ufuklara taşımaya vesile olabilirse, kırk yıl önce başlayan entelektüel arayış da yeni bir anlam kazanmış olacaktır.
3
12
567
ABD ara seçiminde enteresan şeyler oldu. 1988’den bu yana ilk defa Texas’ta bir demokrat Senatoya seçildi. Görüşleri çok değerli. İnsan böyle siyasetçileri görünce geleceğe dönük ümitleri yeşeriyor. İsrail’in kendine yaptığı kötülüğü dünya bir araya gelse yapamazdı.
When you listen to James Talarico, you realize that last night's results were not just a rejection of Trump and Israel's Iran war, but also a rejection of a Democratic Party led by people like Biden, Blinken, and Sullivan: "I've never taken money from AIPAC, and I'm not taking money from AIPAC in this campaign. Seeing what's happening in Gaza makes me sick to my stomach as a teacher, as a Christian, as a human being" This is his message, and he won in Texas!
1
16
1,556
ABD Başkan Yardımcısı, Vance: "Kaybetmemizin sebebi savaş!" Seçmenin geri dönmek için saydığı dört şart (savaşı bitirin, hayat pahalılığı, önce Amerika, İsrail'le ilişkiyi değiştirin) aslında tek bir şeye çıkıyor: İsrail'in istediği savaş ve ABD'nin İsrail'e koşulsuz desteği.
One of the things the data analysts on our side obsessed over was "composition"—whether the electorate looked close enough to 2024 for Republicans to win. And despite polls that showed a Democrat blowout, the data kept on telling us the same story: in some states turnout was merely OK, in other states it was downright amazing, and in no state was it catastrophic. There was a genuine sense of optimism on our team: our people were showing up. So, I asked the smartest data guy I know, does that mean we're going to shock the world? "No," he told me. "We might do better than the polls suggest. But the data is telling us that a lot of Trump/Vance 2024 voters are pissed and planning to vote for the other guys. Our voters are turning out, but they may not vote for us." Well, that looks prophetic now. Our voters did show up. In Florida, for example, the electorate was 9 points more Republican than Democrat, just a couple points worse than 2024. Undoubtedly there were places we could have done better on turnout. But the main problem is not turnout. The main problem is that many people who voted for Trump/Vance in 2024 voted for Democrats in 2026. There will be a lot of infighting and arguing over what happened and why that is. One of the pollsters I really respect told me that our economic messaging wasn’t sharp enough down the stretch. I’m sure that’s true. But the real reason we lost is obvious to almost everyone. Another pollster—one of the smartest people I know in politics, told me yesterday we’d lose the generic ballot by 13 points. I felt negative going into Tuesday, but even I was shocked by this. In his polling, he saw that a lot of Trump 2024 voters were angry and planning to vote for Democrats. He asked those voters who had abandoned us what would cause them to come back on our team. The top four answers, accounting for nearly all of the responses were: 1) End the war 2) Focus on cost of living/inflation 3) Put America First 4) Change our relationship to Israel Our voters showed up. And the above four reasons are why many of them voted for Democrats. This is according to a pollster who nailed the results. While many spent Monday attacking Rachel Campos Duffy for calling for a diplomatic resolution to the conflict, it turns out her political advice was sound. (She’s also a great person.) In the next few months, there's going to be a lot of gaslighting. Expect to hear any number of establishment politicians say the solution to our woes is amnesty. I'm open to the idea that we should change enforcement—by focusing more on businesses that hire illegal labor, for instance. But anyone pushing amnesty is lying to you. The reason we lost is the war. The president himself said so last night. If you'd like to argue it was worth it, that losing the Senate for the next 6 years was worth it, then do so. Argue it was a worthwhile cost to pay. Agree or disagree, that's at least honest. But everyone knows why we lost. And any honest conversation about where we go from here must start there. I remain hopeful about our country. To the people who are pissed off and want to say, “I told you so”: you’re right, you did tell us so. Take that energy into electing Republicans who share your worldview. To the people who are just pissed at the results, you should be. Let’s take that anger and get back to the work of saving our country.
15
822
Ba-Yunus ve Ahmed'in, "Sosyal bilimler evrensel bir bilgi biçimi mi, yoksa belirli bir medeniyet tecrübesinin ürünü mü?" sorusunu gündeme taşıdığı "İslam Sosyolojisi" kırk yıl sonra okurla yeniden buluştu. Esere sunuş yazmak benim için ayrı bir anlam taşıyor. Teşekkürler Mahya.
1
10
115
3,783
Kemal Ataman retweeted
Kutsal bir metnin kutsiyetini, söyledikleriyle ve söylemedikleriyle sürekli tartışmaya açan birinin, o metni içeriden anlıyormuş gibi yaptığı yorumları ciddiye almıyorum. Açıkçası Gadamer okumayı tercih ederim; en azından anlamaya çalıştığı metinle arasındaki mesafeyi gizlemiyor.
5
46
2,209
Kutsal bir metnin kutsiyetini, söyledikleriyle ve söylemedikleriyle sürekli tartışmaya açan birinin, o metni içeriden anlıyormuş gibi yaptığı yorumları ciddiye almıyorum. Açıkçası Gadamer okumayı tercih ederim; en azından anlamaya çalıştığı metinle arasındaki mesafeyi gizlemiyor.
5
46
2,209
Kemal Ataman retweeted
Programımızın 3. bölümü bu gece TRT 2’de. “Misyonerlik ve Haçlı aynı madalyonun iki yüzü." Kluni tarikatının Müslümanlarla karşılaşmasının ve İslam'a karşı giriştiği mücadelenin konuşulduğu Modern Dünyanın Kökenleri bugün saat 23.15'te TRT 2'de @trt2tv @vefa_kaya_
"Misyonerlik ve Haçlı aynı madalyonun iki yüzü." Kluni tarikatının Müslümanlarla karşılaşmasının ve İslam'a karşı giriştiği mücadelenin konuşulduğu Modern Dünyanın Kökenleri bugün saat 23.15'te TRT 2'de.
1
11
53
1,672
Sıradan bir futbol yorumu bunca tartışmaya sebep olurken, örneğin, İsrail’in Filistinlilere uyguladığı zulme ilişkin bir değerlendirme aynı ilgiyi görmüyorsa bu durum yalnızca algoritmayla açıklanamaz. Ahalinin neye duyarlı, neye kayıtsız olduğu bazen en iyi rakamlarda görülür!
7
45
1,490
İsrail’deki seçimin ezici bir galibi yok; olsa ne olur! Bir diktatör gider, diğeri gelir ama politikalar değişmez. Filistinlilere yönelik zulüm geniş bir toplumsal meşruiyet zeminine dayanıyorsa sorumluluk da yalnızca iktidarla sınırlı kalamaz. Asıl sorumlu, İsrail toplumudur.
1
8
1
95
2,230
Rize’nin Trabzonspor karşısında ortaya koyduğu mücadele olağanüstüydü. Aynı motivasyonla oynayan bir Rizespor her takımı yenebilir; özellikle Fenerbahçe ve Galatasaray’ı. Ama tek başarı ölçütünüz Trabzonspor’u yenmek olursa, gün gelir küme de düşersiniz!
25
13
475
10,012
:)
yazıklar olsun hukukcuların geldiği noktaya bak bir tane bile düzgün yumruk atabilen yok
3
893
Sergen Yalçın Milli Takım teknik direktörü olmuş! Futbolculuğu, yorumculuğu, uluslararası başarıları, beyefendiliği, gençlere örnek kişiliği ve yaşam tarzıyla tam da Millî Takım’ın başına geçmeyi hak eden bir isim! Maşallah, liyakat böyle bir şey işte!
2
1
75
5,674
“Fabrika Kızı”, “Eylülde Gel”, “Hayalimdeki Resim”… Bazı şarkılar yalnızca dinlenmez, hayatımızın bir dönemine eşlik eder. Alpay vefat etti. Allah rahmet eylesin.
1
30
2,074