از ویرایش (@azvirayesh) header
از ویرایش (@azvirayesh) profile picture

▫️هیچ.▫️دلباختۀ ایران و باشندگانش. ▫️دربارۀ ایران و زبان فارسی می‌نویسم. ▫️بی‌ادبی فضیلت نیست.

Joined January 2014
ای خاک مقدس که بُوَد نام تو ایران فاسد بُوَد آن خون که به راه تو نریزد (فرخی یزدی)
14
207
13,355
1️⃣ در دورهٔ صدرالدین شریعتی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علامه بودم. کلاس‌های دختران و پسران را از هم جدا کرده بود. استاد ناگزیر بود درس را یک بار برای دختران تدریس کند و یک بار برای پسران! در دانشکدهٔ ما هم، که به‌اصطلاح دانشکدهٔ زبان‌ها بود و منطقاً باید رشته‌های
4
2
1
243
10,842
2️⃣ مربوط به زبان و ادبیات تدریس می‌شد، رشته‌هایی مانند علوم قران و حدیث و فلسفهٔ اسلامی و تاریخ اسلام آورده بودند و دانشجویان رشته‌های مربوط به زبان و ادبیات در اقلیت بودند! از جلوِ نمازخانه که رد می‌شدی، عطر جوراب شامه را نوازش می‌کرد!
2
112
1,943
وام‌واژه‌ها تا آنجا موجب تقویت و گسترش زبان مقصد می‌شوند که برروی امکانات واژه‌سازی آن تأثیر منفی نگذارند و از زایایی زبان در واژه‌سازی نکاهند و نیز واژه‌های بومی رایج در زبان را منسوخ نکنند. آن‌قدر جمع‌های مکسر به کار نبریم که «خلیفه‌ها، سلطان‌ها» عجیب‌تر از «خلفا، سلاطین» باشد.
3
3
56
1,169
در سریال سیلو بخشی وجود دارد به نام mechanical. دوستان مترجم آن را به «مکانیکی» ترجمه کرده‌اند. معادل این واژه در فارسی «فنی» است.
7
1
189
4,380
واژهٔ عربیِ «خفقان» با قاعدهٔ بازتحلیل به «خفه‌خون» بدل شده. فارسی‌زبانان xafa/e در آغاز «خفقان» را واژهٔ فارسیِ «خفه» پنداشته‌اند. «خفقان» یعنی «اختناق و سکوت برآمده از ترس» و این معنی بر بازتحلیل واژه و پدید آمدن «خفه‌خون» تأثیر گذاشته (بسنجید با «خفه شدن» به معنی «ساکت شدن»).
2
84
1,499
گلی از گلستان اینستاگرام: منظور نویسنده از «کونیااسپور»، که بازیکنان نجیب و پاکدامنی هم دارد، همان «قونیه‌اسپور» است.
1
1
50
2,413
از سده‌ها پیش دربارۀ نخستین شاعر پارسی‌گو سخن‌ها گفته‌اند. برخی محمدبن وصیف سگزی، گروهی حنظلۀ بادغیسی، و شماری ابوسلیک گرگانی را نخستین شاعر پارسی‌سرا دانسته‌اند، اما نگفته‌اند که شاید نخستین سرایندۀ پارسی‌گو مادری بوده که در گوشِ نوزادِ درآغوش‌گرفته‌اش لالایی می‌خوانده.
5
6
2
132
3,307
باورش دشوار است، ولی واژۀ «ناهار» هندی است، نه فارسی. واژۀ «آهار» در معنی «غذا» هیچ‌گاه در فارسی به کار نرفته. «نهار» گونۀ دیگری از همان واژۀ هندیِ «ناهار» است و به همان اندازۀ «ناهار» درست است. «نهارِ» عربی واژۀ دیگری است و به واژۀ هندیِ «نهار» ربطی ندارد.
ناهار( فارسی): «نا+هار» است یعنی «ناخورده»، چراکه «آهار» به معنی خورش است. در گذشته ناهار به معنی شخصی بوده‌است که از بامداد چیزی نخورده باشد. بی‌خورش، ناشتا و ناهار شکستن: غذا خوردن نهار( عربی): روز. نهار صورت رسمی ناهار نیست.
11
3
212
12,720
در ادامۀ نکته‌های کم‌اهمیت در فاصله‌گذاری به فاصله‌گذاری این جمله‌ها دقت کنید: پا شو (و نه «پاشو»)؛ گم شو (و نه «گمشو»)؛ فدات شم (و نه «فداتشم»)؛ صبح به خیر / به‌خیر (و نه «بخیر»).
16
9
2
362
8,293
تاکنون دیده‌اید دانشمند و استاد دانشگاه و پژوهشگر بگوید «بوک‌مارک» و «نشان کتاب»؟ در قدیم به این ابزار «چوب الف» می‌گفتیم. این واژه هنوز هم میان پژوهشگران و نویسندگان حرفه‌ای رایج است.
27
19
7
687
20,837
عجیب‌ترین پرسش در زمینۀ دستور خط این است: «ضمیر پیوسته را سرهم بنویسیم یا جدا؟» بزرگوار، اسمش رویش است!!!
16
8
4
479
24,130
وام‌واژه‌ها هنگامی کارآمدند که گرهی از زبان وام‌گیرنده بگشایند. «تایم» از آن دست واژه‌ها است که نه‌تنها به فارسی یاری نرسانده، واژه‌های «زمان» و «هنگام» و «موقع» و «وقت» را نیز کنار زده‌است.
3
25
1
369
4,870
کدام گزینه را بیشتر می‌پسندید؟
23%به‌عنوان مثال
77%برای مثال، برای نمونه
230 votes • Final results
1
17
1,307
دوستانی که «یه سری» را «یسری» می‌نویسند «سه سری» را هم «سسری» می‌نویسند؟ بگذریم که به‌جای «سری»، می‌توانیم بگوییم «بار، دفعه، نوبت».
5
7
1
246
3,262
حواسمان نبود و آرام‌آرام «چشیدن» شد «تست کردن» (و نه حتی «تِیْست [taste] کردن»).
9
19
835
16,049
کدام گزینه را بیشتر می‌پسندید؟
25%انکیزیسیون، تفتیش عقاید
75%باورکاوی
55 votes • Final results
2
1
9
1,095
جای‌نام‌ها میراث ناملموس پدران و نیاکان ما هستند. پاسدار جای‌نام‌های اصیل باشیم. ❌ چهارراه پانزده خرداد (در تهران) ✅ چهارراه گلوبندک
5
6
202
3,360
همه این اختیار را دارند که هر کتابی را با هوشواره ترجمه و پس از ویرایش منتشر کنند، ولی حق ندارند روی اثری که هوشواره ترجمه کرده نام خود را در مقام مترجم بیاورند. روی جلد چنین کتابی باید نوشت «ترجمۀ هوشواره؛ ویراستۀ فلانی». #کاهو #کهو #موراکامی
5
3
2
169
2,773