مصاحبه پنجم: نسترن (اسم مستعار) طراح لباس حدودا ۴۰ ساله
در مورد مورد اول که احساسم نسبت به جنگ جدید و آیا نظرم نسبت به قبل تغییر کرده یا نه، میتونم بگم که بههرحال جنگ چیزی نیستش که هیچوقت کسی خواهان وجودش باشه. تغییر نظرم نسبت به قبل مبنی بر اینکه آیا این جنگ چقدر میتونه تغییری در سیستم زندگی آدمهای عادی، مردم عادی داشته باشه، میتونم بگم که احساسی که واقعیت نسبت به هر دو جنگ قبل مطمئناً در جنگ جدید هم خواهم داشت، احساس ترس مطمئناً، بدون هیچ دلیل و فکتی اگر بخوایم بیاریم تو همهمون هست، ولی خب متأسفانه جنگ در خودش یأس و ناامیدی خیلی زیادی میاره؛ یعنی یکی از تبعات جنگ یأس و ناامیدی نسبت به آیندهست که این بیشک وجود داره. و میتونم بگم نظرم نسبت به قبل بههرحال جنگ چیز بدیه، هیچوقت هم حس نمیکنم که بتونم با جنگ کنار بیام بهعنوان یک عنصری که بتونه من رو پیشرفت بده.
من در مورد بحثی که اگر با جنگ موافق هستید فکر میکنید جنگ میتونه اوضاع ایران رو بهتر بکنه میتونم بگم بهتون که خیلی بستگی به این داره که این جنگ در چه فازی و براساس چه موضوعیتی داره اتفاق میافته؛ یعنی من میتونم سؤال اول و دومتون رو در حوزهٔ اگر موافق جنگ هستید جواب بدم با هم که اگر بخواد خب مشخصاً وقتی مردمو زیرساختهایی که مرتبط به زندگی مردم هستش بخواد دچار مشکل بشه خب هیچوقت عملاً موافق جنگ نخواهم بود؛ یعنی چیزی که باعث بشه که اتفاق بیس جنگ میگم چیزیه که باعث یأس و ناامیدی و از بین برنده آیندهست، حالا شما حساب بکنید این اتفاق فقط بخواد برای مردم و آسیبپذیری مردم در جامعه براساس حالا اتفاقاتی که در زندگی ازشون مثل برق و آب و گاز و اینها استفاده میکنن بخواد اینا رو مختل بکنه خب معلومه که هیچوقت موافقتی با این شکل جنگ ندارم که نخواد یه کلیتی رو تغییر بده. مطمئناً من فکر نمیکنم موافق این باشم که اگر تغییری در شیوهٔ حکومت اتفاق نیفته، موافقیت داشته باشم، موافقت داشته باشم با اینکه بخواد بهقولمعروف به هر طریقی بخواد این اتفاق بیفته.
صحبتتون اگر مخالف جنگ باشم با شرایط فعلی کشور راهی برای تغییر هست؟ ببینید، همیشه راه برای تغییر هر کشوری وجود داره، چون شیوههای آدمها متفاوته در نوع حکومتداری. بحث بر اینه که آیا این شیوهها چقدر امکان ارائه داره. اینکه خب ما خیلی اقتصاددانهای درستی داریم، خیلی جامعهشناسهای درستی داریم، خیلی میتونم بهتون بگم آدمهایی رو داریم که از هر لحاظ میتونن یک تنظیم درستی نسبت به حکومتداری داشته باشن، ولی آیا چقدر این میزان امکان نمایش در فضای الان کشور ما داشته باشه، بحث هستش؛ یعنی چقدر این آدمها امکان حضور دارن، امکان اینکه بتونن صحبتهاشون رو بگن، و چقدر میتونن تأثیرپذیری داشته باشن و تأثیرگذاری در فضای جامعه الان داشته باشن.
ولی اگر سؤالتون اینه که جنگ تنها راه تغییر وضعیت موجود باشه، مطمئناً این در طول تاریخ ثابت شده که جنگ وقتی از یه کشور دیگهای بخواد وارد کشور شما بشه، هیچوقت برای شما آزادی نمیاره. اما ممکنه شما از اتفاقات داخل کشورتون انقدر به سطوح اومده باشید که فکر بکنید واقعاً جنگ تنها راه فراره. من فکر میکنم چیزی که در این کشور به وجود اومده، متأسفانه براساس یکسری نارضایتیهای داخلی، این ذهنیت به وجود میاد که آیا جنگ میتونه تغییر راه باشه؟ من فکر میکنم اگر عاملی بر تغییر راه مبنی بر اینکه مردم توش آسیب نبینن اتفاق بیفته مسیر درستیه، ولی ما همهمون میدونیم بیس جنگ و فضای جنگ چه تعاریفی داره و من فکر نمیکنم چیزی باعث در واقع تغییر وضعیت موجود در فضای جنگی بشه. نمیدونم شاید نتیجهش شاید تغییری در وضعیت موجود ایجاد بکنه، ولی خود اتفاق جنگ مطمئناً هیچ تغییری در وضعیت موجود به وجود نمیاره.
و سوال آخرتون اینکه ادامه وضعیت موجود و توافق سیاسی کدوم رو انتخاب میکنید؟ ببینید بحث توافق سیاسی و بحث اینکه ادامه جنگ اتفاق بیفته... توافق سیاسی چیزی باید باشه منباب اینکه منِ مردمِ عادی از اینکه یک اتفاقی در کشورم بهعنوان توافق بین دو تا در واقع طرف یک دعوا اتفاق بیفته، سودش برای ما باشه؛ یعنی من زمانی میتونم بگم یک توافق سیاسی رو قبول دارم که بتونم به این موضوع هم فکر بکنم که قراره اتفاقاتی که به طبع اون در واقع توافق سیاسی هست عملاً کم کردن تورم، کم کردن گرونی، کم کردن در واقع بیایندگی و اون ناامیدی ما و بدون برنامهریزی بودن ما نسبت به آیندهمون باشه. یعنی چیزی که مدنظر من هستش منباب اینه که یک توافق سیاسی نهایتاً باید به یک آرامشی برای ما بهقولمعروف بینجامد.
اما جنگ من اساساً اعتقاد دارم جنگ هیچوقت نمیتونه باعث تغییر در وضعیت باشه، اینو بالا هم گفتم، اما اگر واقعاً نتیجه این جنگ باعث تغییراتی در آینده یک آدم، یکی مثل من که بهعنوان یک آدم عادی دارم تو این کشور زندگی میکنم، اگر این اطمینان به من داده بشه، این تضمین که باعث یک آرامش و یک درستی انتخاب مسیری برای آینده من باشه، مطمئناً وضعیت موجود رو اگر میگم، نتیجه جنگ برای من تعیینکننده تغییر موقعیت و وضعیت موجود باشه، میگم اوکی. ولی توافق سیاسی تو این چندساله در ایران ثابت کرده که متأسفانه هیچوقت نه دیپلماتهای ما نه دیپلماتهای طرف مقابل هیچوقت بهواسطه سود کشورهاشون و مردمهاشون با هم در واقع بحث و نگوشیت نداشتن، همیشه فقط به این باب با هم توافق داشتن که دیرتر جنگ بشه، و هرکدوم هی به هم باجهای سیاسی دادن. من فکر میکنم اگر این باجهای سیاسی به نفع مردم تموم بشه خب مطمئناً توافق سیاسی چیزیه که بابتره، ولی حالا بستگی به این داره که چقدر ما از لحاظ داخلی بتونیم این نگاههای سیاسیای که از طرف دیپلماتهای ما داره مطرح میشه، برامون قابل قبول باشه و برامون نکته مثبتی باشه.
2
451
پادکستهای سیاسی اجتماعی از ایران و همینطور ویدیوهای انگلیسی مربوط به ایران همه در یک جا
podcasts.balatarin.com/?tab=…
1
261
مصاحبه چهارم: شیرین زن خانهدار حدودا ۳۰ ساله
من مخالف جنگ هستم. حتی اگر که جنگ تنها راه تغییر وضعیت موجود به نظر برسه، بازم بهخاطر اون تبعاتی که دو سری قبلی جنگ داشت، فقط و فقط هم بهخاطر اینکه خب یه سری بیگناه آسیب دیدن، خونه و زندگی یهسریا خراب شد و حالا مسائل دیگهش هم به کنار، اینا خیلی دردناکه و حتی اگر که جنگ تنها راه تغییر وضعیت موجود باشه، باز هم با جنگ مخالفم.
و اینکه بین جنگ، ادامه وضعیت موجود و توافق سیاسی، توافق سیاسی و یه سری اصلاحات رو من فکر میکنم مناسبترین گزینه باشه؛ یعنی یه سری موارد باید برطرف بشه. نهتنها اینکه فقط به توافق سیاسی بخوایم اکتفا کنیم، یه سری وضعیتها، یه سری موارد برای مثال موضوع حجاب، موضوع تورم و گرونیها و تحریمها و توافق سیاسی، اینا همه مسائلی هستن که باید همه با هم حل بشن.
و اینکه در کل مخالف صددرصد جنگ هستم، چون خودم بچهٔ کوچیک دارم، الان چند روزه بچهمو بهخاطر ترسی که از شروع مجدد جنگ دارم نمیفرستم بره مهدکودک، و بهخاطر تبعاتی که اون دو تا جنگ قبلی داشت، یعنی همه اون ویدئوهایی که دیدیم و توی فضای مجازی پخش شد، اصلاً جنگ رو پیشنهاد نمیکنم.
1
5
2,038
مصاحبه سوم: زینب دانشجوی ۲۰ ساله مقیم شهری خارج از تهران
من بهعنوان یه نسلزدی میخوام نظرمو راجعبه این اوضاع و وضعیت بگم؛ نظر شخصیمو.
با نزدیک شدن... به جنگ سوم، احساسم اینه که یه سری چیزا مشخص میشه و از این بلاتکلیفی درمیایم. اینکه جنگ بتونه اوضاع ایران رو بهتر کنه، از نظر من یه چیز غیرمنطقیه؛ چون جنگ برای هر کشوری ضرر و زیان و آسیبهای خودشو داره، چه از لحاظ آسیب روانی، چه جسمی... همه اینا هست. هیچکس دوست نداره تو کشورش آرامش نباشه، اما متأسفانه بهخاطر شرایط پیشاومده، یه سری ترجیح میدن که این اتفاق بیفته تا شاید یه سری چیزا از این طریق بهتر بشه.
اگر به تغییر حکومت منجر نشود، حقیقتاً سال خیلی سختیه؛ چون همهٔ امیدشون به این موضوعه.
حقیقتاً من خودم بهشخصه مخالف جنگ نیستم، ولی اگر بخوام بگم که وضعیت فعلی کشورم چیه، حالا تورم اقتصادی، آینده نداریم و حالا هرچی، شرایطی که پیشنهاد میکنم، دموکراسیه.
اگر تنها راهمون جنگ باشه، من با تمام وجودم منتظر این موضوع میمونم و هستم، چون واقعاً خسته شدم. بهعنوان یه نسلزدی هیچ آیندهای ندارم؛ فشار اقتصادی واقعاً داره اذیتم میکنه و از لحاظ روانی واقعاً دارم آسیب میبینم.
بین جنگ و وضعیت موجود، قطعاً جنگ رو انتخاب میکنم.
6
2,481
مصاحبه دوم: مصطفی(اسم مستعار) کارمند بانک حدود چهل سال سن
ببین بحث موافقت و مخالفت جنگ به نظر من اصلاً یه بحث الکیه، یه سوال درستی نیست اصلاً. چون اصلاً مردم هیچ نقشی نمیتونن داشته باشن که بخوان موافق باشن یا مخالف جنگ باشن. بحث بحث همون دشمن خارجی و داخلیه، که این بحث همیشه بوده، بحث قدیمیه. دشمن خارجی که به فکر منافع خودشه، دلش واسه مردم نمیسوزه، دشمن داخلی هم که دارن غارت میکنن. پس مردم این وسط کاری از دستشون برنمیاد بابت اینکه موافق باشن یا مخالف جنگ که بخوان جلوشو بگیرن یا بخوان شروعش باشن.
بعد الان چیزی که این روزا الان همه دارن راجعبهش صحبت میکنن این بلاتکلیفیست. این بلاتکلیفیه همه رو داره اذیت میکنه. فقیر و دارا هم نمیشناسه. بلاتکلیفی هر دو طرف رو داره اذیت میکنه. نه برنامهای میتونی درازمدت بذاری واسه خودت... هیشکی هیشکی هیچ کاری... مملکت قفل شده. فقط باید هیچی، بشینیم ببینیم برامون چه تصمیمی میگیرن. چون واقعاً کاری از دست مردم برنمیاد. همین.
صدا توسط هوش مصنوعی تغییر داده شده:
8
3,761
مصاحبه اول: مصاحبههای دوره نه جنگ و نه صلح. خانمی ۳۳ ساله مدرس دانشگاه.
ببین، من با جنگ مخالفم. راهی هم حقیقتا نمیتونم پیشنهاد بدم، بهخاطر اینکه دانش سیاسی ندارم که بخوام به این موضوع فکر کنم و فکر کنم حرفم درسته راجعبهش. ولی چیزی که حالا به فکرم میرسه اینه که به نظرم بهترین راه اینه که توافق بکنن. اگر قراره از ساید منی که میگم جنگ نباشه، بهترین راه اینه که بین دو تا کشور توافق بشه.
- اگر جنگ تنها راه تغییر وضعیت باشه باز هم باهاش مخالفید؟
- آره، بازم مخالفم. بهخاطر اینکه سری قبل فکر میکردم که میتونیم خیلی چیزا رو تحمل بکنیم، ولی اولین نفر خودم نتونستم، خیلی برام سخت بود. دلیلشم اینه که از نزدیک دیدم که به خیلیا واقعاً ضرر و زیان رسید؛ حالا درسته که خداروشکر به خودم آسیبی چه از نظر مالی، چه از نظر جانی به خودم و عزیزام وارد نشد، ولی هم آدمایی رو دیدم که خیلی آسیب جسمی و جانی دیدن، هم آدمایی رو دیدم که مالشون بهشدت آسیب دید.
یعنی تو وقتی جنگ بشه، بعد بری بیای خونهت از بین رفته باشه، عملاً تو باید از صفر شروع کنی، و به نظرم ما باید همهٔ قشرها رو در نظر بگیریم، اونجوری نیستش که همه بتونن واقعاً دوباره از اول بسازن. بعد همینکه خیلی از اطرافیانم، دوستام اینا رو دیدم که همون سرِ کاری که میرفتن یه لقمه نون درآرن، تعدیلشون کرد بهخاطر شرایط جنگی، و طرف بیکار شد، حتی بعد جنگ هم این بیکار بود داشت دنبال کار میگشت، و میدونستم که مثلاً واقعاً نیاز داره به اون پوله.
سر همین واقعاً این روی جنگ رو که دیدم مخالفم و اینکه به زیرساختا ممکنه آسیب وارد بشه، خیلی منو ترسوند. بهخاطر اینکه درست کردنش چی پس؟ اینکه آسیب بزنن بهش اوکیه، ولی کسی فرداش نمیاد همهچیزو تو این مملکت درست کنه.
بعد جدا از همه اینا، یه چیزی که من توی جنگ تجربهش کردم و باعث شد خیلی از جنگ بدم بیاد، من فکر نمیکردم انقدر ایرانو دوست داشته باشم. سر همین خیلی بهم آسیب وارد شد از اینکه هر گوشهٔ ایران بخواد کوچکترین آسیبی ببینه. بهش که فکر کردم و اون حس ترسشو تجربه کردم و دیدم کلاً از جنگ متنفر شدم. بین جنگ و ادامه وضعیت موجود و توافق سیاسی، توافق سیاسی رو انتخاب میکنم. البته در شرایطی که واسه مردم هم بهتر باشه، نه با این وضع قیمت دلار و طلا و اینا، نه.
یک پیام رسیده از وضعیت اینروزهای تهران:
من دوران جنگ رو تهران نبودم و بعد از آتشبس برگشتم. یکی از چیزایی که تو این مدت خیلی جلب توجه می کنه وضعیت ترافیک شهری تهران هست. از اون موقع تا الان شدت ترافیک خیلی کمتر از قبل از جنگ شده. شاید بشه گفت بیشتر از ۵٠ درصد کاهش ترافیک. به شخصه تو این مدت حتی یکبار هم تو ترافیک قفل شده گیر نکردم. نهایتا با سرعت کمتر از سقف سرعت حرکت کردم. این هم میتونه متاثر از تعطیلی مدارس باشه هم تعطیلی کار و کارگاهها.
قطعی اینترنت واقعا فاجعه بار همه رو فلج کرده. شرکتهای حوزه تک به جز بخش سرگرمی رسما بیچاره شدن. تو حوزه سرگرمی هم شاید افزایش درآمد باشه، اما تعطیلی کار تو بلند مدت قطعا تاثیر خیلی مخربی داره. اینترنت نیست و خرید وی پی ان هم به هیچ وجه سلوشن نیست برای شرکتها. جدای از قیمتهای فضایی عدم پایداری و قطع شدن ارتباط با فروشنده و دشواری خیلی خیلی زیاد پیدا کردن فروشنده جدید عملا باعث شده خرید وی پی ان کارکرد لازم رو نداشته باشه. ما خودمون تو شرکت قبلا وی پی ان رو گیگی ١٠٠٠ تومن میخریدیم. الان گیگی ٣۵٠ هزار تومن! قبلا ماهی ۶٠٠ گیگ مصرف داشتیم تو شرکت. الان مجبوریم ۵ گیگ ۵ گیگ بخریم. چون اگه یه جا ۶٠٠ گیگ بخریم با احتمال خوبی بعد چند روز قطع میشه و فروشنده هم اکانت رو دیلیت می کنه (احتملا لو میره). ما سراغ اینترنت پرو و این کوفت و زهرمارها نرفتیم و ایدهای ندارم با اینها مساله واقعا حل میشه و میشه کار کرد یا نه. ولی ما تو سه ماه گذشته فقط تو شرکت حضور داریم وگرنه عملا کار خاصی نمیکنیم.
قیمت کالاها واقعا باورنکردنیه. قبلا یه نفر دو سه سال ایران نبود و میومد حس اصحاب کهف بهش دست میداد. الان رسما هر روز که یه چیزی بخری این حس رو داری! یه نمونه ساده بخوام بگم من اواسط بهمن هزینه سرویس دورهای ماشینم تو نمایندگی شد ٢٨٠٠. اواسط اردیبهشت دقیقا همون سرویس شد ٨٩٠٠! ناگفته نمونه تازه تمام لوازم سرویس ایرانی هستن.
گوشی و تمام کالاهای وارداتی عملا داره با دلار ٢۵٠ تومن محاسبه میشه قیمتش. در حالی که قیمت دلار حدود ١٨٠ داره اعلام میشه.
در رابطه با هزینه خورد و خوراک من برای کنجکاوی یه حساب و کتاب کردم و با اطمینان میتونم بگم کف هزینه ممکن برای هر نفر در هر روز ٣٠٠ هزار تومن هست (کف که میگم یعنی خیلی کفها) یعنی یه خانواده سه نفره فقط باید ماهی ٢٧ میلیون هزینه کنه که زنده بمونه! اینو مقایسه کنی با پایه حقوق متوجه میشی یه خانواده ٣ نفره فقط برای زنده موندن ماهی چند میلیون بدهکاره!! دیگه هزینه پوشاک و مسکن و... رو کلا بیخیال. هر چی فکر میکنم که تا یک سال آينده چند درصد جامعه میتونه تابآوری داشته باشه بیشتر میترسم.
ما به واسطه شرایط و سبک زندگیمون خرید اینترنتی زیاد داریم و هفتهای ۴ ۵ بار پیک میاد در خونهمون. به طور واضحی خیلیهاشون تو همین یکی دو ماه اخیر به این کار رو آوردن و از مدلشون مشخصه با این شغل زیاد آشنا نیستن و به قولی این کاره نیستن. چند روز پیش برای اولین بار پیک یه خانم بود که آورد تحویل داد خرید رو! تا حالا این تجربه رو نداشتم که خانم به عنوان پیک بیاد. بدبختی اون روز هم سفارش سوپرمارکتی سنگینی (از نظر وزن منظورمه) داشتم و از لحظهای که سفارش رو تحویل گرفتم تا چند ساعت بعد عذاب وجدان داشتم!
من فکر میکنم درصد خوبی از جامعه شروع کرده به خوردن پساندازش و فعلا داره یجوری دووم میاره. اما اگه چند ماه دیگه همین شرایط بخواد ادامه پیدا کنه قطعا یه انفجار اجتماعی رخ میده.
شبها وضعیت چهار راهها و میادین عذابآوره. یه سری زامبی پرچم به دست و بیروح شعار میدن و سوهان روح مردم شدن. تو چراغ قرمز ماشینای اطراف رو که نگاه میکنی بغض و کینه رو تو قیافه شون میبینی. برعکس اعتراضات و شلوغی هاش که وقتی یه ماشین رد میشد با بوق زدن همراهی میکرد هیچ کس به این زامبی ها واکنشی نداره. واقعا نمیفهمم هدفشون از این کار مسخره چیه. جز عصبی کردن مردم هیچی توش نیست. نه زیادن که بگی میخوان نشون بدن حامیان حکومت زیاده. نه قاعدتا آمریکا و اسرائیل بهشون توجهی دارن و نه اگه بخواد اعتراضی شکل بگیره این چهارتا پیرمرد و پیرزن میتونن جلوشون رو بگیرن😂
خلاصه شرایط عجیبیه. در حالی که اکثر غریب به اتفاق مردم دارن میشکنن یه تعدادی هر شب جمع میشن و پرچم میچرخونن. متاسفانه روزای بدی رو به لحاظ اجتماعی میشه پیشبینی کرد.
مصاحبه دوم در زمان آتش بس: مصاحبهشونده یک خانم آرایشگر حدود ۳۰ ساله اهل شهر تهران است.
خلاصه نظر مصاحبه شونده: مصاحبهشونده جنگ را تنها راه ریشهکن کردن ظلم و بازسازی بنیادین کشور میداند و به دلیل سرخوردگی از مبارزات داخلی، از درگیری نظامی استقبال کرده و با آتشبس مخالف است. او معتقد است هرگونه توافق باعث تقویت دیکتاتوری و یأس جامعه میشود، اما در نهایت فشارهای موجود به فروپاشی حتمی نظام از درون یا بیرون میانجامد.
------------------------
- اکنون ما در یک آتشبس موقت قرار داریم. پیش از وقوع این آتشبس و در دوران جنگ، نظر شما چه بود و اکنون نظر شما چیست؟ آیا به نظر شما آتشبس ادامه پیدا میکند یا اینکه جنگ مجدداً رخ خواهد داد؟
- ببینید، ما انسانهای زخمخوردهای هستیم. به قدری زخم خوردهایم که این زخمها تنها فیزیکی نیستند؛ به این معنا که صرفاً عزیزانمان را از دست داده باشیم. خیر، ما از نظر روانی نیز زخمخورده هستیم. ما مدت چهل و هفت سال به قدری تحت فشار بودهایم که از وقوع جنگ خوشحال میشویم، در حالی که هیچ جامعهای و هیچ انسان سالمی از جنگ خوشحال نمیشود. ما منتظر بودیم که این جنگ رخ دهد. چرا؟ زیرا ما مسلح نبودیم که بخواهیم خودمان به پیش برویم و موفق شویم. وقتی مسلح نبودیم و جنگ آغاز شد، ما یک استراتژی داشتیم و گفتیم دشمنِ دشمنِ ما، دوست ما است. ما نمیگوییم اکنون کسی که به ما حمله میکند، لزوماً دشمن ما هست یا نیست؛ اساساً این مسئله متفاوت است. شاید در اصل این جنگ به ضرر ما باشد و آنها دشمن ما محسوب شوند. اما چون تبدیل به دشمنِ دشمنِ ما شدهاند، ما میگوییم دوست ما هستند. با این وجود، این دوستی تنها موقتی است. اگر به شکل یک معامله به آن نگاه کنیم، ما چیزهایی به آنها میدهیم و چیزهایی نیز از آنها میگیریم. ما داریم تاوان این جنگ را میدهیم؛ این ناراحتیها، بیکاریها، تورمها، همه این سروصداها و ترومایی که فرزندانمان اکنون به دلیل صداهایی که میشنوند دچارش میشوند و هنگامی که بزرگ شوند تبدیل به ترومای بزرگی برای آنها خواهد شد. چیزی که ما از آنها میخواهیم این است که کاری را که ما با دست خالی توان انجامش را نداشتیم، آنها انجام دهند. بنابراین، ما از جنگ خوشحال میشدیم. با شنیدن هر صدای بمب، میگفتیم خوشبختانه چند تن دیگر از آنها از بین رفتند؛ همانهایی که ما نتوانستیم از بین ببریم.
- به نظر شما آیا این جنگ عاقبت خوبی دارد؟ یعنی نتیجه و سرانجام آن خوب خواهد بود؟
- بر اساس شرایطی که در آن قرار داریم، دو حالت وجود دارد: یا ما به قدری داغدار هستیم که متوجه نیستیم با خودمان و کشورمان چه کار میکنیم که در این صورت شاید یک خودزنی باشد، زیرا هیچکس آینده را نمیداند. مسئله دیگری نیز وجود دارد و آن این است که ما به قدری مردم آگاهی شدهایم که میدانیم حتی اگر پس از جنگ تنها یک ویرانه باقی بماند، تازه باید کمر همت ببندیم و آن را بسازیم. در آن زمان باید سازندگی کنیم و از بسیاری از چیزها و منافع خود بگذریم. مهندسان ما و همه افراد باید به کار مشغول شوند تا کشور و آیندهمان را بسازند، و این روند چند سال به طول خواهد انجامید. ما از آتشبس خوشحال نشدیم، زیرا احساس میکنیم تنها یک تحریک کوچک و یک رؤیافروشی بود که گذشت. هنگامی که جنگ دوباره آغاز شود، ما خوشحالتر خواهیم بود. چرا؟ زیرا امیدوار میشویم؛ هنگامی که یک بنا از پایه کج بالا رفته است، باید از ریشه ویران شود تا بتوانیم دوباره آن را پایهسازی و پایهریزی کنیم.
- در دوران جنگ کجا بودید؟
- در دوران جنگ، مدتی را در تهران بودم و مدتی را خارج از تهران در شهرستان حضور داشتم. اما در اینجا مشکلی نداشتم. خانوادهام بسیار اصرار میکردند که نزد آنها بروم، ولی بخش زیادی از زمان را به دلیل کار شب عید به اینجا آمدیم. ما اینجا بودیم، صداهای بسیاری را شنیدیم، بارها ترسیدیم و نگران عزیزانمان شدیم. برای مثال، یک روز خیابان ترکمنستان را هدف قرار دادند و من به شدت نگران دوستانم شدم و به یاد دارم که حالم بسیار بد بود. اما در همان زمان نیز میگفتم که این افراد باید از بین بروند، زیرا در این چهل و هفت سال به قدری کشته دادهایم که تلفات این جنگ خارجی، یکهزارم آن نیز نمیشود.
- آیا شما موافق جنگ هستید؟
- من موافق جنگی هستم که ریشه ظلم را از بین ببرد، نه هر جنگی.
- در مورد اینکه آیا آنها توافق میکنند یا خیر، نظری دارید؟ به نظر شما اگر توافق صورت بگیرد، برای ایران از نظر سیاسی و اجتماعی خوب است یا بد؟ آیا حُسنی دارد؟
- خیر، به نظر من بسیار بد است؛ زیرا بار روانی و آسیب روانی به همراه دارد. اینکه همه جوانان ما شکستخورده شوند و همگی بگویند هیچ راهی نداریم و باید به ظلم تن بدهیم، بسیار آسیبزا است. اتفاقاً کتابی وجود داشت، کتاب ۱۹۸... نام آن را به خاطر نمیآورم، نام آن یک عدد بود. در آن کتاب چه میگفت؟ چند وقت پیش آن را خواندم، کتاب بسیار زیبایی است. میگفت مردم به قدری تحت تأثیر حکومت دیکتاتوری بودهاند که رهبرشان را «برادر بزرگ» میخواندند و حتی برای کارهای کوچک روزمره نیز از آنها اجازه میگرفتند. ما نیز مانند آنها میشویم. نوعی سرخوردگی به وجود میآید که عملاً هیچ کاری نمیتوانیم انجام دهیم. هر ظلمی که اعمال شود را باید بپذیریم. سرخورده میشویم، توسری میخوریم و همواره غمی در دلمان وجود دارد. اگر این توافق صورت بگیرد، از طرف دیگر، خرابیهایی که این نیمهجنگ برای ما به بار آورد، زندگی ما را سختتر و فرسودهتر خواهد کرد؛ اعم از ابعاد روحی، اجتماعی و فیزیکی. بسیاری از افراد عزیزانشان را از دست دادهاند، بسیاری چشمانشان را از دست دادهاند و اعضای بدن بسیاری آسیب دیده است. از نظر اقتصادی و از همه جهات، سرکوب بسیار شدیدی اعمال خواهد شد. این شرایط برای یک جامعه اصلاً مناسب نیست و دیکتاتوری خودکامه تقویت میشود.
- اگر توافق صورت بگیرد، به نظر شما وضعیت سیاسی چگونه خواهد شد؟
- وضعیت برای مردم بسیار اسفناک خواهد شد. برای سیاستمداران بزرگ، به خودشان بستگی دارد؛ آنها قطعا به نفع خود فکر میکنند و توافق را به پیش میبرند.
- به نظر شما، اگر جنگ تمام شود، مردم ایران از چه طریق دیگری میتوانند به آزادی و آنچه میخواهند دست یابند؟
- ببینید، واقعیتی که وجود دارد این است که انقلاب به دو صورت رخ میدهد و این موضوع را همه میدانند: یکی انقلاب داخلی و دیگری انقلاب خارجی که باعث براندازی یک نظام میشود. ما انقلاب داخلی را انجام دادیم و انقلاب خارجی نیز تا حدودی رخ داد، اما نیمهکاره رها شد. من میخواهم این را بگویم که حتی اگر این جنگ خاتمه یابد، چه توافق کنند و چه نکنند، و اوضاع به همین شکل باقی بماند، فشارهای اقتصادی و روانی به قدری افزایش خواهد یافت که ما دوباره شاهد یک هجدهم و نوزدهم دیگر خواهیم بود. کودتا از داخل اتفاق خواهد افتاد و باز هم کشتار زیادی رخ خواهد داد. اما در نهایت، این شرایط ماندگار نخواهد شد. در تاریخ بشریت، هیچ ظلمی پایدار نمانده است؛ همانگونه که قوم مغول نیز از بین رفت. من عمیقاً به این موضوع باور دارم که ظلم پایدار نمیماند. اکنون نیز جوانانی مانند خود من میگویند که به خیابان میرویم؛ یا میکشیم و یا کشته میشویم.
- از شما سپاسگزارم.
مصاحبه ۱ در زمان آتش بس: مصاحبهشونده مرد جوانی است که در زمان وقوع حملات نظامی در محل کار خود مشغول به فعالیت بوده است. او مستقیماً شاهد اصابت پرتابه یا وقوع انفجار در نزدیکی محل کار خود (به فاصله دو کوچه) بوده و واکنشهای متناقض افراد حاضر و مشتریان، از جمله ترس و خوشحالی را در آن لحظات پر التهاب از نزدیک مشاهده کرده است.
خلاصه مصاحبه: مصاحبهشونده موافق و مخالف جنگ است. جنگ را در کوتاه مدت مضر میداند ولی در بلندمدت ثمربخش میداند. او باور دارد که این حکومت رفتنی است و تغییرات بزرگی در راه است. او اطمینان دارد که این مسیر به هیچوجه منجر به تجزیه ایران یا از دست رفتن خاک کشور نمیشود.
-----------------------------
- شما با جنگ موافق یا مخالف بودید؟
- ببینید، میتوان گفت هم موافق بودم و هم مخالف. واقعاً موافق بودم به دلیل یکسری تغییراتی که به وجود آمده است و مخالف بودم به این دلیل که مردم بیگناه و غیرنظامیانی در این اتفاقات کشته شدند. یعنی نه میتوان گفت صددرصد مخالف بودم و نه میتوان گفت صددرصد موافق بودم، ولی خب میگویم از یک نظر موافق بودم و از یک نظر مخالف.
- به نظر شما جنگ میتواند تأثیر مثبتی بر این شرایط بگذارد یا جنبهی منفی آن بیشتر است؟
- تأثیر منفی آن بیشتر است. در برههای که خود جنگ در جریان است، به نظر من تأثیر منفی آن بیشتر است؛ اما پس از آن میتواند تأثیرات مثبتی داشته باشد، ولی در طی یک مدت طولانی و نه در یک مدت کوتاه میتوان تأثیر مثبت آن را دید.
- به نظر شما مثلاً چقدر طول میکشد که...
- به نظر من اگر همه چیز همین الان، در همین لحظه صد و هشتاد درجه تغییر کند، کمترین زمانی که طول میکشد تا کلاً همه چیز درست شود، ده سال است.
- شما در دوران جنگ چه کار میکردید؟ کجا بودید؟
- سر کار بودم.
- سر کار بودید؟ از اتفاقات جنگ میتوانید بگویید؟ مثلاً...
- چه اتفاقاتی؟
- چیزهایی که مثلاً دیدید یا صداهایی که شنیدید.
- صدا که خیلی زیاد بود. حتی همان محل کار، وقتی دو کوچه پایینتر را هدف قرار دادند، کل محل کار متشنج شد. مشتریانی که حضور داشتند ترسیدند. بسیاری میترسیدند، بسیاری خوشحال بودند، بسیاری... نمیدانم چه بگویم.
ببینید، به نظر من اینها رفتنی هستند. نمیدانم چرا من این حس را دارم، به نظر من رفتنی هستند. به نظر من میروند، ولی مقداری طول میکشد. به نظر من احتمال دارد جنگ شود؛ احتمالش بسیار قوی است که دوباره رخ دهد و اینکه ببینید، جنگ همیشه، حتی مانند همان هشت سال جنگ دفاع مقدس، جنگ همیشه یک سری تلفات داشته است. یک سری تلفات باید... ببینید، حتمی نیست،
اما در زبان عامیانه میگویم، باید یک سری تلفات اتفاق بیفتد تا یک سری چیزها و اتفاقات دیگر در پی آن به وجود بیاید، تا یک سری اتفاقات خوب بیفتد. و به نظر من، این اتفاقات شاید همان الزاماتی باشد که امروز باید رخ دهد. به نظر من یک تغییرات بسیار بسیار بزرگ و اساسی در راه است. حالا این تغییرات چیست و چگونه است، مشخص نیست. از طریق دیگری اینها نمیروند، فقط با جنگ میروند. ببینید، جنگ یکی از آن مواردی است که به نظر من باعث میشود اینها بروند، ولی...
- آیا منظورتان این است که تضعیف شوند؟
- بله، چون نمیدانم، به نظر من جنگ یکی از راهحلهاست؛ کمک خارجی، کمکی که از جای دیگری میآید، به نظر من میتواند یکی از گزینهها باشد.
- آیا حاضر هستید با جنگ، ایران خاک از دست بدهد تا اینها بروند؟
- ایران خاک از دست نمیدهد، زیرا عقیده من این است که ایران نه افغانستان است، نه عراق و نه کشورهایی که در اطرافمان هستند و میبینیم که مستعمره شدهاند. چون ایرانیها آنطور نیستند. ببینید، حتی اگر جنگ هم بشود، حتی اگر یک سری اتفاقات هم بخواهد بیفتد، ایران تجزیه نمیشود. من از این بابت مطمئن هستم که خاک ایران از دست نمیرود.
- بسیار عالی، سپاسگزارم.
- خواهش میکنم.
بالاترین Balatarin retweeted
شرکت متا، مالک اینستاگرام، واتساپ و فیسبوک، در گزارش خود از عملکردش در سه ماهه اول سال جاری میلادی، از کاهش رشد کاربران فعالش خبر داده و یکی از دلایل آن را قطع اینترنت در ایران عنوان کرده است.
گزارش چهارشنبه شب متا از کاهش رشد کاربران و همچنین هزینه سرمایهای کمتر از انتظار، باعث سقوط بیش از ۸ درصدی ارزش سهام این شرکت شد.
متا در گزارش سه ماهه اول سال جاری، تعداد کاربران فعال خود را روزانه ۳/۵۶ میلیارد نفر اعلام کرد که ۴ درصد از دوره مشابه در سال قبل بیشتر است اما ۵ درصد از سه ماه قبلی (سه ماه آخر سال میلادی پیش) کمتر است. تحلیلگران بازار سهام پیشبینی میکردند که کاربران فعال متا در سه ماهه اول سال جاری میلادی به ۳/۶۲ میلیارد نفر برسد.
شرکت متا میگوید که «اختلالات اینترنت در ایران» پس از آغاز جنگ در خاورمیانه و همچنین «محدودیت دسترسی به واتساپ در روسیه» باعث کاهش رشد کاربران فعالش شده است.
📷NurPhoto via Getty Images
مصاحبه هشتم: مصاحبه شونده مادری اهل جنوب ایران است که به دلیل شرایط فعلی و سردرگمیهای ناشی از آن، کار و زندگی خود را رها کرده و به مدت ۲۰ روز است که همراه با خانواده در شهر و منطقه دیگری آواره شدهاند. مصاحبه روز سال نو انجام شده است.
من از لحاظ امنیتی و مسائل مربوط به وطنم، واقعاً مخالف جنگ هستم؛ اما حقیقتاً از این کشتار بسیار ناراحتم.
کدام کشتار؟
کشتار همین جوانانی که در هجدهم و نوزدهم کشته شدند؛ واقعاً بیتأثیر بود و خون آنها پایمال شد. سرانجام چه خواهد شد؟ واقعاً هر کسی، اکنون ببینید، چه اسرائیل و چه آمریکا، خب همگی به فکر منافع خودشان هستند. گمان نکنید که آنها دلشان برای ایران میسوزد. متوجه هستید؟ اینگونه نیست که مثلاً تصور کنید اکنون نتانیاهو دلش برای ایران میسوزد. به عقیده من اصلاً اینطور نیست. هر کسی به فکر خودش است. من خودم اهل جنوب هستم. اکنون مشاهده میکنم که تا چه حد در سمت جنوب، تمام ذخایر ما در حال از بین رفتن است. گاز ما در حال نابودی است. ما برای ادامه زندگی به این قبیل مسائل نیاز داریم.
منظور شما زیرساخت است؟ زیرساختهایی که تو عسلویه زد؟
بله تو عسلویه. بسیار مخالف هستم. بینهایت. واقعاً مردم چه گناهی کردهاند که باید کشته شوند؟ من واقعاً مخالف هستم، زیرا ببینید، از یک سو دوست دارم... اصلاً دلم نمیخواهد جنگ بشود، اما اصلاً دوست ندارم جمهوری اسلامی هم پابرجا باشد.
صد در صد با جمهوری اسلامی...؟ از آن ترورها هم حمایت میکردید؟
اصلاً بسیار مخالف آنها هستم. دوست دارم تکتک آنها را بکشم. یعنی هنوز کم است، ولی ناراحت هم میشوم که در کنار این آدمهای مهم، یک مشت افراد ضعیف هم کشته شوند. خب وقتی که یک ساختمان هدف قرار میگیرد، در کنار آن به هر حال آن کودکان و جوانان... اکنون من مشاهده میکنم نوزادان سه روزه، با این که شاید خانوادههایشان اصلاً موافق جنگ باشند، اما میبینم که آن بیچارگان هم کشته میشوند. این درست نیست. ولی من فکر میکنم اگر این جنگ تمام شود و جمهوری اسلامی پیروز گردد، پوست ما را خواهد کند؛ یعنی وضعیت ما از زمان پیش از جنگ بسیار بسیار بدتر خواهد شد. جوانان اکنون نه میتوانند ازدواج کنند، نه میتوانند زندگی کنند و نه میتوانند نفس بکشند. آینده این جوانان و کودکان ما چه خواهد شد؟ ولی خب میدانید، این اشتباهی هم که اکنون موافقان دارند مرتکب میشوند، این است که با شماری پرچم به خیابانها میروند.
موافقان حکومت؟
موافقان حکومت که میروند خیابان با شماری پرچم. این هم باز درست نیست. شخص آمده است آنجا که شهید شود. واقعاً سرانجام چه خواهد شد؟ واقعاً من از این آیندهای که پس از جنگ چه اتفاقی رخ خواهد داد، بسیار ناراحتم. از این سردرگمی. اکنون ما آواره هستیم. ۲۰ روز است که خانه و زندگی خود را رها کردهایم، بلند شدهایم و به منطقه دیگری، اصلاً به شهر دیگری رفتهایم و داریم زندگی میکنیم. کارمان را رها کردهایم. بسیار دشوار است.
و نگران آینده؟
نگران آینده.
ده روز دیگر چه خواهد شد؟ کارمان چه میشود؟
و من چون یک مادر هستم، واقعاً ناراحتم از این که این جوانانی که کشته شدهاند، خونشان پایمال شود و هیچ نتیجهای ندهد. من واقعاً بسیار نگرانم. اما باز هم به شما میگویم، من مخالف جنگ هستم. اصلاً دوست ندارم جنگ بشود، فقط به خاطر کشتارش؛ وگرنه دوست دارم جنگ هم بشود تا بدانم پس از آن اینها میروند. اما میبینم نه، گویا بسیار محکمتر از این حرفها در این خاک ریشه دواندهاند ولی فکر میکنم بیتأثیر باشد.
اوایل فکر میکردید اینها میروند، اما الان؟
اوایل هر کس میگفت که قرار است جنگ بشود، ما میگفتیم دوست داریم جنگ بشود، اینها دیگر میروند و پس از آن گل و بلبل میشود و فلان. تعجب میکردم، میگفتم چرا اینها دارند اینگونه میگویند؟ اصلاً شاید عقلشان کم است که نمیدانند چه تصمیمی میگیرند و چه فکری در سر دارند که میخواهند کشته شوند. اما اکنون میبینم که اینها نمیروند. هیچ فایدهای ندارد. حالا مثلاً چهار نفر از این سران را هم بزنند، اما اینها بیشتر...
فقط برای این که دلتان خنک بشود میگویید بزنند؟
من فقط برای این که دلم خنک شود، اکنون دوست دارم بقیه آنها را هم... حالا اسم نمیبرم... دوست دارم بقیه آنها را هم بزنند. واقعاً هیچکدام... چون آن کسانی را بزنند که باعث مرگ جوانان ایرانزمین بودهاند. میدانید چه میگویم؟ چون من فکر میکنم اینها اصلاً ایرانی نیستند، کسانی که دارند بر ایران حکومت میکنند ایرانی نیستند.
ولی خب امیدتان کمرنگ شده است که اینها میروند؟
فکر میکنم که بمانند باز هم.
فکر میکنید بمانند؟
فکر میکنم بمانند. به نظر من اینها نمیروند. به این راحتیها نمیروند. میروند صحبتی میکنند، توافقی میکنند. زیبایی کار در این بود که کلاً این نفاق و این جنگ و اینها همه از ریشه کنده میشد و کنار میرفت؛و این که صلح کامل برقرار شود، میدانید؟ نه این که مثلاً برای چند روزی یا چند صباحی دوباره آرامشی اتفاق بیفتد، ولی دوباره پشت سرش، مثلاً ۳ ماه بعد یا ۶ ماه بعد، ما دوباره اینگونه آواره باشیم.
مرسی، مرسی.
قربان شما بروم.
🚨یک شاهد عینی در بوشهر گزارش داده که چهار ساعت پیش، به مدت یک ساعت حملات هوایی به بوشهر حملات هوایی سنگینی شدهاست و منطقه وسیعی از اسکله صلحآباد تا کل اداره گمرک بهشدت مورد هدف قرار گرفته است. شاهد عینی گفت در گذشته حملات هوایی حداکثر در ده دقیقه تمام میشده است. او افزود اسکله صلحآباد قبلا توسط قایقهای تندروی سپاه پاسداران استفاده میشده است.
مصاحبه هفتم: مصاحبه شونده ۶۰ سال دارد و سابقه شرکت در جنگ ایران-عراق دارد - ساکن تهران و زیر دیپلم
نظر شما در مورد جنگ چیه؟
- ببینید، من موافق جنگ نیستم، مخالف جنگ هم نیستم، ولی جنگ ویرانگر است. جنگ نمیگوید که من میخواهم مدرسه را هدف قرار دهم، یا میخواهم تأسیسات نفتی را هدف قرار دهم، یا میخواهم کلانتری را هدف قرار دهم، یا میخواهم خانه شما را هدف قرار دهم. جنگ است؛ جنگ ویرانگر است. و این جمهوری اسلامی که روز اول تأسیس شد، خب گفتند اسرائیل باید نابود شود، مرگ بر آمریکا. آن باعث شد که عراق به ما حمله کند. عراق به ما حمله کرد، هشت سال. هشت سال ما جنگیدیم. جنگیدیم و نگذاشتیم که مملکت ما از بین برود. در این هشت سال ما ایستادگی کردیم، ولی اکنون دیگر نمیشود. اکنون دیگر نمیشود.
چه چیزی تغییر کرده است؟
- بله، چه چیزی تغییر کرده است؟ چون جمهوری اسلامی هیچ موقع روی حرف خود نایستاد. مردم را اذیت کرد. مردم را اذیت کرد. از ابتدا تا کنون به جان مردم افتاد. به جان زنان مردم، پسران مردم افتاد. این همه، اینها را از بین... یعنی میخواست از بین ببرد. یعنی میگوید که در کشورهای اسلامی دیگر، مگر این حجاب و این چیزها چه بود؟ اجباری بود؟ اجباری که نبود. آنها مسلمان هستند، ما هم مسلمان هستیم. ولی اینها آمدند و گفتند چه؟ گفتند ما میخواهیم شریعت پیامبر را برپا کنیم و دفاع کنیم و از این حرفهای بیهوده. چون این چیزها اختیاری است. شما باید مملکت خود را با مردم خودتان حفظ کنید.
خب شما مگر به خاطر همین چیزها در آن زمان انقلاب نکردید؟
- انقلاب کردیم، ما گفتیم خب اینها انسانهای درستی هستند و دارند میآیند تا مملکت را بسازند. ولی نه، نساختند، واقعاً نساختند. نمیگویم اینها هم انسانهای بدی هستند، اینها هم انسانهای خوبی هستند، ولی با مردم مدارا نکردند. میدانید؟ با مردم مدارا نکردند.
شما میگویید به خصوص بعد از جنگ مردم را اذیت کردند؟
- اذیت کردند، خیلی هم اذیت کردند. این است که اکنون مردم ما دو نیمه شدهاند. دو دسته شدهاند؛ یکی موافق جمهوری اسلامی، یکی مخالف جمهوری اسلامی. چون در آن زمان همه یکی بودند. قبل از اینکه به جان مردم بیفتند، همه یکی بودند. همه در یک مسیر گام برمیداشتند. در جنگ ایران و عراق همه یک مسیر را رفتند. ما هیچ مخالفی نداشتیم، همه موافق بودند. یعنی همه جمهوری اسلامی را میخواستند. ولی اینها به جان مردم افتادند، مردم را جدا کردند. اکنون مردم جدا شدهاند. همینهایی که اکنون به راهپیمایی میآیند، خب ما در برابر آنها مخالف هم داریم. هنوز هم مخالف هستند. اینها اکنون آمدهاند و جای همه را گرفتهاند. اینها اکنون به خیابان آمدهاند و کار خود را میکنند. البته حق ماست، باید این کار انجام شود، مملکت ما دارد از بین میرود. ما نمیخواهیم مملکتمان، وطنمان... یعنی یک وجب از خاکمان را به این وطنفروشهایی که خارج از کشور هستند و فلان میکنند نمیدهیم؛ که میگویند ما میآییم و شما را آزاد میکنیم. چنین چیزی نیست. چنین چیزی نیست. الکی، الکی برای چه؟ دل اینها برای ما نسوخته است. ولی خود جمهوری اسلامی باید خودش را اصلاح کند. باید خودش را اصلاح کند. تا کنون این همه از مردم کشته شدهاند؛ دارند میمیرند. از آن طرف مردهاند، از این طرف مردهاند، همه را دارد میکشد. ولی اکنون باید بیاید و حداقل روال کار خود را برگرداند. به فکر ملت خود باشد، به فکر مملکت خود باشد. اکنون تکلیف ما روشن نیست. تکلیف ما اصلاً روشن نیست که چه خواهد شد و چه نخواهد شد.
درست است. پس در واقع شما میگویید که به خاطر ایران باید ایستادگی کرد؟
برای ایران، بله.
ولی خب دیگر دل خوشی هم از این حکومت ندارید.
- ندارم، نه، ندارم. دل خوشی از این حکومت ندارم. ولی وطن، خاک وطنم را دوست دارم. تا آنجایی که بتوانم، برای وطنم میجنگم. نه برای اینها، نه برای این جمهوری اسلامی. اینکه بگویند به خاطر جمهوری اسلامی و فلان، خیر؛ به خاطر وطنم، به خاطر خاکم. من هیچ موقع خاکم را نمیدهم. یک وجب از خاکم را به اسرائیل و به آمریکا و فلان نمیدهم.
ولی اکنون به قول معروف شما هم نمیتوانید جنگ را کنترل کنید؛ هم مخالف آن هستید و هم میگویید اتفاق افتاده است.
- اتفاق افتاده است. بعدش هم میگویند مدرسهها را هدف قرار دادهاند. خب جنگ است. جنگ است، دارد موشک میآید. موشک میآید و جایی را هدف قرار میدهد که مثلاً میگوید سپاه آنجا است. یعنی در کنار آن خانه هم هست. خب اینها همه تخریب میشوند. اینها همه ویران میشوند. فقط آنجا را که نمیزند، فقط مناطق مسکونی را که نمیزند. حالا بعضی اوقات به مناطق مسکونی هم اصابت میکند. ولی اینها یک مقری را هدف قرار میدهند، در اطراف مقر مدرسه هست، اداره هست، کلانتری هست، همه اینها هستند، ولی اینها دارند هدف قرار میدهند.
خب، به نظر شما در چند ماه آینده چه اتفاقی خواهد افتاد؟
- به نظر من، فکر نمیکنم بتوانند کاری انجام دهند، مگر اینکه بنشینند و صحبت کنند.
توافق کنند؟
- تا توافق... نه، ما باید موشک داشته باشیم. ما باید موشک داشته باشیم، باید اسلحه داشته باشیم. اگر موشک نداشتیم، اکنون مثل فلسطین بودیم، مثل غزه بودیم. ما باید از هر نظر اسلحه داشته باشیم.
یعنی باید آن تمامیت ارضی خود را حفظ کنیم؟
- باید حفظ کنیم. واقعاً باید حفظ کنیم.
ولی خب نظر شما این است که بروند بنشینند و توافق کنند که اینها به اسرائیل و آمریکا کاری نداشته باشند؟
- خب دیگر. خب اگر اینها کاری نداشته باشند، آنها هم کاری ندارند. ولی یک توافق خوب، نه توافق الکی که فردا دوباره بیایند ما را هدف قرار دهند. بنشینند و با هم یک توافق بکنند. یک توافق خوب.
- پس شما قائل به توافق هستید؟
بله، توافق خوب. نه اینکه مثل آن دوازده روزه که آمدند گفتند فلان و آتشبس و اینها. یک توافق نهایی که دیگر جوامع بینالمللی دخالت داشته باشند.
سازمان ملل تأیید کند؟
- سازمان ملل تأیید کند که آقا دیگر این کار را نکنند و جمهوری اسلامی هم خود را باید اصلاح کند. اصلاً اینگونه نمیشود.
دیگر نمیشود ادامه داد.
- نه، نه، نه. جمهوری اسلامی کارهای بسیار بدی انجام داده است. حتی در قبال مملکت خود، در قبال خاک خود نیز دارد کارهای بدی انجام میدهد.
دست شما درد نکند، سپاسگزارم.
مصاحبهشونده یک مرد جوان ۲۱ ساله و متعلق به «نسل زد» است.
نظر شما در مورد جنگ چیست؟
- جنگ در مجموع اتفاق خوبی نیست، اما ما در مرحلهای از زندگی قرار گرفتهایم؛ یعنی من که ۲۱ یا ۲۲ سال دارم، بهویژه در دوران شیوع کرونا و پس از آن که عملاً زندگی نکردهایم، در نقطهای قرار گرفتیم که گفتیم یا باید کار یکسره شود، یا جنگی درگیرد و این قضیه پایان یابد، یا آنکه باید به همین روال ادامه دهیم. اکنون در موقعیتی هستیم که جنگ آغاز شده است و پس از گذشت حدود ۱۷ یا ۱۸ روز، احساس خستگی وجود دارد. مردم خسته و کلافه شدهاند؛ این حالت ناشی از بلاتکلیفی است. اما شخصاً چون موافق آغاز جنگ بودم و اکنون تخریبها را مشاهده میکنم، نگرانی بیشتر برای هر فرد، عزیزانش و جان انسانها است. نگرانی برای اطرافیان وجود دارد، اما در این مدت احساس کردهام که این جنگ در حال کشیده شدن به بیهدفی است. این موضوع مرا بیشتر آزار داده و دیدگاهم را نسبت به آینده تاریکتر کرده است. روزنه امیدی وجود دارد، اما...
امید به چه چیزی؟
- امید به رفتن جمهوری اسلامی، اما با چه برنامهای؟ آیا برنامهای برای آن وجود دارد؟ در این چند روز من حداقل چیزی ندیدهام که نشاندهنده وجود یک برنامه باشد. نمیدانم، واقعاً نمیدانم به چه سمت و سویی میرویم.
شما میگویید که امید دارید؛ آیا فکر میکنید که آنها، برای مثال آمریکا و اسرائیل، برای تغییر جمهوری اسلامی آمدهاند و هدفشان را میدانید؟
- به نظر من، اولویت آنها اهداف خودشان است. برای مثال، هنگامی که ترامپ صحبت میکند، اولویت او کشور خودش است؛ اولویت او من نیستم. با این حال، من در موقعیتی قرار گرفتهام که ناچار شدهام به آنها امید داشته باشم.
در واقع شما میگویید دوست دوست من...
- بله، بله، دقیقاً. من ناچارم به آن امید داشته باشم. من میگویم که نمیتوانم این افراد را بیرون کنم، شما بیایید و به من کمک کنید؛ حتی اگر هدفتان چیز دیگری باشد. با این حال، نمیدانم چه اتفاقی رخ خواهد داد. این مسئله بسیار ناگوار است. من روزی گفتم که بسیار بد است که مسئول کشور من نمیتواند در مورد کشورم تصمیمگیری کند و من باید دستبهدامن فردی خارج از خاک خود شوم. این بسیار بد است.
به غرورتان برمیخورد.
- بسیار زیاد، اما ناچارم. گویی ناچار هستم که در این نقطه قرار بگیرم.
سپاسگزارم.
مصاحبه پنجم: مصاحبه شونده مردی نزدیک به ۷۰ سال و ساکن شهرستان
شما نظرتان را راجع به جنگ بگویید.
- اصلاً مخالف کشت و کشتار هستم و دوست ندارم خون از دماغ کسی بیاید. چه این طرف و چه آن طرف، همیشه نه تنها در ایران، بلکه در منطقه و دنیا همیشه صلح و مدارا باشد. نه کشت و کشتار؛ و باعث کشت و کشتار اسرائیل، یعنی آمریکا است. به کشور عربی آمده و برای خودش پایگاه ساخته است تا از اسرائیل دفاع کند نه از منافع کشورهای عربی. حالا وقتی ایران ضربه میزند، اکنون استیصال پیدا کردهاند و نمیدانند چه کار باید بکنند.
یعنی شما میگویید ایران اکنون دست برتر را دارد؟
- از یک لحاظ آره. بله و ببینیم به امید خدا چه میشود.
و فکر میکنید جنگ را ایران میبرد؟
من به امید خدا میگویم میبرد. کاری به جمهوری اسلامی ندارم. صحبتِ وطن و خاکِ وطن است.صحبت از مردم است که بیدلیل کشته نشوند.
درست است.
- حالا اگر جنگ، آن ۱۹ و ۲۲ دی ماه بود[منظور فرد ۱۸ و ۱۹ دی است]. فرد به خواسته خودش بیرون آمد؛ ولی این جنگ، کسی خواستش نیست و تو خواب است و او را میزنند. ولی در ۱۹ دی به میل خودشان رفتند بیرون. اگر چیزی باعث شد بروید و بلایی بر سرت بیاید، خودت باعث آن شدهاید. به میل خودتان آمدید. حالا جوان یا پیر به میل خودش به خیابان آمد…
آیا شما تفاوت قائل میشوید بین آن کسی که به خیابان میآید و تظاهرات میکند ولی به میل خودش میآید ولی اون کسی که تو جنگ میمیره و حق انتخاب نداره؟
- بله.
ممنون، سپاسگزارم.
مصاحبه چهارم: مصاحبه شونده یک مرد سی و چند ساله است. مصاحبه در اول سال نو انجام شده.
«ما همگی فکر میکردیم که به خاطر آن جریانهایی که در روز ۱۸ و ۱۹ اتفاق افتاد، بخواهیم انتقامی بگیریم؛ ولی اکنون همه به ابهامی رسیدهاند. جنگ مقداری طولانی شده است و دیگر دارد حالت فرسایشی پیدا میکند، چرا که مردم تا یک جایی حد توان دارند که بخواهند به این وضعیت ادامه بدهند. ما آن دفعه پس از دوازده روز که تمام شد، توانستیم خود را بازیابی کنیم، ولی این بار اکنون از بیست روز هم رد شده است. در نتیجه، اکنون همه به یک ابهامی رسیدهاند که آیا اصلاً آن قضیه جواب میدهد؟ جمهوری اسلامی پر به میدان آمده است؛ شاید آمریکا هم دیگر نتواند اینگونه جلوی جمهوری اسلامی را بگیرد. ولی اگر این حرف درست باشد که جمهوری اسلامی این بار بتواند سرپا بماند، دیگر هیچکس جلودار آن نیست؛ تا آخر عمرش و تا آخر عمر، جمهوری اسلامی بر ایران حاکم خواهد ماند.
مگر اینکه به توافقاتی برسند که خودشان بخواهند کارهایی انجام دهند. یعنی خودشان بعداً یک تصمیم شخصی را به میان بیاورند که بخواهند اصلاً راه و رسم دیگری را بر روی کشور و جمهوری اسلامی و این قبیل مسائل پیاده کند. ولی اگر سیستمی که تا کنون بوده است بخواهد ادامه پیدا کند، اگر که جنگ ادامه یابد، دیگر اکنون همه در این شک فرو رفتهایم که آیا امکانپذیر است یا امکانپذیر نیست.»
توضیح: مصاحبهشونده مردی میانسال است که موافق جنگ و مداخله نظامی برای تغییر حکومت در ایران است. او معتقد است نظام اصلاحپذیر نیست و برای رسیدن به مرحله فروپاشی، حتی اگر به قیمت هدف قرار دادن گسترده حامیان حکومت و تحمل شرایط فرسایشی باشد، حاضر است.
نظر شما در مورد جنگ چیه؟
- ببینید، یک نظریه که یک نظریهپرداز آمریکایی مطرح کرده است، میگوید که اگر قصد ترامپ این است که براندازی حکومت را انجام دهد، باید این موضوع را دو مرحلهای کند. در یک مرحله امکانپذیر نیست. اگر این اتفاق بیفتد، قطعاً چه این جنگ ادامه داشته باشد و چه آن دو مرحله اجرا شود، تمام فشارها باز هم بر این مردم و مملکت وارد خواهد آمد. دو مرحله چگونه است؟ میگوید آقای ترامپ در مرحله اول باید بیاید و در واقع یک قرارداد ترک مخاصمه با ایران ببندد. خود را از این جنگ بیرون بکشد. در مرحله بعدی باید فشارهای اقتصادی، فشارهای تحریمی و همه آن چیزهایی را که در این چند سال داشته است، به شدیدترین حالت ممکن نسبت به قبل ادامه دهد تا نارضایتی عمومی را افزایش دهد و افراد داخل خود نظام نیز کمکم از بدنه جدا شوند و به سمت فروپاشی برود.
شما موافق جنگ بودید؟
- من موافق جنگ بودم.
چرا؟ الان فکر میکنید در چه مرحلهای هستید؟
- ببینید، اکنون از نظر من ترامپ دارد اشتباه میکند که افراد را هدف قرار میدهد.
مردم عادی را؟
- خیر، دارد نفرات را هدف قرار میدهد و ترور میکند.
آهان.
- باید کاری کند که این افرادی که به خیابان میآیند، دیگر به خیابان نیایند؛ زیرا جمهوری اسلامی سالهای سال است به انواع مختلف، آوردن این افراد را برای خود به عنوان یک همهپرسی در نظر میگیرد، حتی اگر دروغین باشد، حتی با استفاده از فیلم یا هوش مصنوعی فعلی.
درباره این طرفدارهایشان در خیابان چه کار باید کرد؟
- من میگویم که بمب را به وسط این افراد بزند.
آهان.
- تا زمانی که این افراد پرچم در دست دارند، این جمهوری اسلامی پابرجاست. اصلاً ترور مهم نیست. ترور یک شخص را میکشد. تفکرات آن شخص، بله، ۴۷ سال در این مملکت بوده است. اما این افرادی که به خیابان میآیند، چه جیرهخوار باشند، چه پولی دریافت کنند و چه از روی اعتقادشان بیایند، اینها باید از بین بروند.
این افراد زیاد هستند، ده میلیون نفرند.
- حتی بیست میلیون نفر هم باشند، باید کشته شوند؛ ما باید بکشیم. اگر قرار است نظام برود... ببینید، نظام جمهوری اسلامی نشان داده است که اصلاحپذیر نیست. اگر قرار بر اصلاح بود، بعد از جنگ دوازده روزه، به قول آقای روحانی که میگفت «ما دو روزی دیدیم نسیمی شروع به وزیدن کرده است»، بعد از روز سوم دوباره همان آش و همان کاسه شد. من به شما قول میدهم که بعد از این جنگ، وضعیت حجاب دوباره به همان شرایط قبل باز خواهد گشت. خفقان شدید حاکم خواهد شد؛ چرا که اگر یک حکومت دیکتاتوری به پای امضای یک توافق، حتی مقطعی، به نام ترک مخاصمه و این قبیل مسائل برسد، حکومتهای دیکتاتوری نشان دادهاند که هر باجی یا هر امتیازی که به طرف مقابل بدهند، فردا مردم خود را تحت فشار قرار خواهند داد.
حالا یک سؤال؛ شما میگویید من هزینهاش را میپردازم تا تهش بروم.
- تا تهش بروم.
یعنی برای شما تهش...
- برای من تهش این است که ببینید، جمهوری اسلامی اصلاحپذیر نیست؛ من فقط این را میگویم.
نه، بحث آن نیست. بحث این است که اکنون اگر برای شما این شرایط فرسایشی شود، میگویید باز هم تحمل میکنم؟
- من تحمل میکنم. دقیقاً تا انتها.
سپاسگزارم.
مصاحبه فرستاده شده از ایران. مصاحبه شونده یک خانم میانسال است.
-خوب، ببینید، من با جنگ که کلاً صددرصد مخالف هستم. یعنی اصلاً من کلاً از هر نوع جنگی بدم میآید. کلاً دوست دارم جنگ همیشه وجود نداشته باشد، یعنی همیشه صلح باشد. این یک موضوع اصلی است که همه، خوب، فکر میکنم با نظرم موافق باشند. مگر در شرایط خاصی که اکنون ایجاد شده است و مردم امید داشتند که جنگ بخواهد روزنهای باز کند برای اتفاقات بهتر. تا الان اتفاق بهتری ندیدهایم. امیدوارم از این به بعد ببینیم، ولی خوب، خیلی تخریب داریم، خیلی بحران داریم، خیلی بیکاری داریم. اقتصاد دارد خیلی ضربه میخورد، از همه لحاظ. ولی من فکر میکنم که ایران مهم است دیگر. ایران خیلی برای من مهم است. ما اگر همهمان هم بمیریم و بعد از خودمان، یعنی بعد از خودمان ایران آزاد نشود، باز هم ما کاری نکردهایم، حتی با مرگمان. نظر من این است که ایران مهم است. ایران اصلاً نباید خراب شود، چون اصلاً من نباشم، شما نباشید، همه هم نباشیم، برای آینده باید ایران را نگه داریم.
--پس چون مخالف جنگ هستید، یعنی میگویید فکر میکنید مثلاً تا چند ماه آینده اگر ادامه داشته باشد چه اتفاقی میافتد؟ فکر میکنید مثلاً میتوانید تحمل بکنید؟ چگونه است؟ الان همه به نوعی درگیر شدهاند دیگر، همه به نوعی درگیر شدهاند.
- و این که خوب، اگر این وضعیت فرسایشی بشود، جان مردم زیر سؤال میرود. مردم از نظر عصبی، از نظر روانی به هم میریزند. از نظر اقتصادی به هم میریزند. الان میشود گفت مثلاً هنوز پساندازهایی داریم، جیبهایمان تقریباً پر است. وقتی اینها را همه را مصرف کنیم و تمام شود، اصلاً به مرور زمان خیلی عواقب ناراحتکنندهای دارد. و میگویم در نهایت هم مرگ همه ما اگر منجر به آزادی ایران بشود، خوب است، ولی اگر ما هم برویم و برای ایران اتفاقی نیفتد و همینطوری بماند، به نظر من نبودن ما هم هیچ تأثیری در این قضیه ندارد.
--متشکرم.
توضیح در مورد این مصاحبه شونده: مصاحبهشونده فردی ۳۷ ساله است که روزهای آغازین جنگ را در مرکز شهر تهران گذرانده و شاهد بمبارانها بوده است. او نسبت به وضعیت کشور و پیامدهای جنگ احساس نگرانی و دوگانگی دارد.
- من از ابتدای جنگ دچار دوگانگی بودم. از طرفی پای وطنم در میان بود و بابت آن ناراحت و دلواپس بودم. از طرفی من خودم ۳۷ سال دارم؛ حالا کودکیام را در نظر نگیرم، از نوجوانیام به این سو، اگر بخواهید ۲۷ سال را حساب کنید، واقعاً نه رنگ آزادی دیدهایم، نه رنگ زندگی دیدهایم و نه رفاه دیدهایم. نه آرامشی در این مملکت. من به این فکر میکنم که اگر بخواهد ادامهدار بشود، دارد فرسایشی میشود. اگر بخواهد همینجا تمام شود و بینتیجه باشد، ما دقیقاً میخواهیم به نقطه اول بازگردیم و چون من از روز اول شخصاً دچار دوگانگی بودم، واقعاً به هیچ جمعبندیای نمیتوانم برسم. بابت این جنگ که سرانجامش چگونه بشود، چگونه تمام شود و چه بشود، متاسفانه نمیتوانم هیچ جمعبندیای بکنم.
-- شما در محل کارتان هم در جایی بودید که بمباران و اینها بود؟
-دقیقاً روز اولی که شروع شد، من در مرکز شهر بودم و کاملاً از همان ابتدا صدای آن را شنیدم. دقیقاً ۱۷ یا ۱۸ روزی هم که در تهران بودم، کل این روزها را دیدم؛ تمام بمبارانها، تمام اتفاقات و همهچیز را.
--در واقع شما هم در بیم و امید هستید. از طرفی دوست ندارید اینها باشند...
-صدرصد
--از طرفی فکر میکنید که...
-میترسم اتفاقهای بدی برای ایرانمان بیفتد. متأسفانه اصلاً نمیشود در مورد آن نتیجهگیری کرد.
--خب کدام یک، امیدتان بیشتر است یا ترس؟
-ترسم.




