puchiko.

เซฟๆๆ บทความตาสว่าง ไม่มีใครช่วยเราได้นอกจากตัวเราเอง ทุกวันนี้คนเจอทั้งค่าครองชีพสูง บ้านแพง ปัญหาครอบครัว งาน และความขัดแย้งในสังคม แต่สิ่งที่เขาคิดว่าน่ากลัวกว่าคือ Learned Helplessness หรือการเจอปัญหาซ้ำ ๆ จนเริ่มเชื่อว่า ต่อให้ทำอะไรก็คงเปลี่ยนไม่ได้ แล้วสุดท้ายก็เลิกพยายาม เขาเองเคยเกือบเป็นแบบนั้นเหมือนกัน ตอนทำงานวิศวกรต้องตื่นตี 5 เสียเวลาเดินทางวันละ 3-4 ชั่วโมง กลับบ้านเกือบ 5 ทุ่ม ไม่มีเวลาเจอเพื่อนหรือทำสิ่งที่ชอบ จนบางเช้าตื่นมาแล้วนอนมองเพดานอยู่นานครึ่งชั่วโมง เพราะไม่อยากลุกไปเจอชีวิตแบบเดิม ตอนแรกคิดว่าต้องพยายามเลื่อนตำแหน่ง แต่สุดท้ายก็รู้ว่า ต่อให้ตำแหน่งสูงขึ้น ปัญหาก็ยังเหมือนเดิม เพราะยังทำงานที่ไม่ชอบและไม่มีเวลาใช้ชีวิต เขาเลยลาออกตอนอายุ 22 และทุกวันนี้ทำธุรกิจคนเดียว มีอิสระเรื่องเวลา ได้ทำงานที่ชอบ และมีเวลาให้ชีวิตตัวเองมากขึ้น แต่เขาไม่ได้กำลังบอกว่า ทุกคนต้องลาออกไปทำธุรกิจแบบเขา เพราะชีวิตแต่ละคนไม่เหมือนกัน สิ่งที่เขาอยากแชร์จริง ๆ คือ 5 เรื่องใหญ่ที่ตัวเองได้เรียนรู้จากการเปลี่ยนชีวิตครั้งนั้น 1. รับผิดชอบชีวิตตัวเอง และอย่าปล่อยความรู้สึกว่าเราทำอะไรไม่ได้มาคุมชีวิต ต่อให้บางเรื่องไม่ใช่ความผิดของเรา ก็ให้เริ่มจากมองก่อนว่า แล้วส่วนไหนที่เรารับผิดชอบและเปลี่ยนได้บ้าง เพราะถ้าเอาแต่โทษรัฐบาล ระบบการศึกษา เจ้านาย เศรษฐกิจ หรือคนอื่น เราอาจรู้สึกว่าปัญหาทั้งหมดอยู่นอกเหนือการควบคุม และสุดท้ายก็ไม่ทำอะไรกับมันเลย แต่พอเอาปัญหากลับมาถามตัวเองว่า ฉันทำอะไรได้บ้าง เราจะเริ่มเห็นทางเลือกของตัวเองอีกครั้ง เขาเรียกสิ่งนี้ว่า Agency หรือความเชื่อว่า การกระทำของเรายังส่งผลต่ออนาคตได้ ชีวิตอาจไม่ได้ยุติธรรม และเราไม่ได้ควบคุมทุกอย่าง แต่ไม่ได้แปลว่าเราเปลี่ยนอะไรไม่ได้เลย ข้อเสียคือ การรับผิดชอบตัวเองแบบนี้อาจทำร้ายอีโก้ เพราะบางครั้งต้องยอมรับว่า เราอาจไม่ได้เก่ง ฉลาด หรือมีความสามารถอย่างที่เคยคิด แต่สำหรับเขา นั่นคือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนจริง ๆ 2. สร้างความคิดให้ดี เพราะการตัดสินใจของเราออกมาจากสิ่งที่เราเอาเข้าหัวทุกวัน เขามองว่า ความคิด มุมมอง การตัดสินใจ ไอเดีย และรสนิยมของเรา ไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ แต่มาจากสิ่งที่ดู อ่าน ฟัง คนที่คุยด้วย และคนที่ติดตาม เพราะงั้นถ้าอยากคิดได้ดีขึ้น ต้องเลือกสิ่งที่เสพให้ดีขึ้นด้วย สิ่งหนึ่งที่เขาแนะนำคือ เขียนวันละ 500 คำ ไม่ใช้ AI ไม่ต้องเขียนให้ดูฉลาด แค่เขียนสิ่งที่ตัวเองคิดออกมาตรง ๆ เพราะการเขียนทำให้เราเห็นความคิดตัวเองชัดขึ้น และอาจเริ่มพบว่า หลายเรื่องที่คิดว่าเป็นความคิดเห็นของเรา จริง ๆ เป็นสิ่งที่รับมาจากคนอื่นแล้วจำต่อมาอีกที เขายังเลือกตัดคอนเทนต์สั้นออกไปเยอะ เพราะมองว่ามันถูกออกแบบมาเพื่อแย่งความสนใจมากกว่าพาเราไปคิดให้ลึก แล้วหันไปอ่านหนังสือ บทความ Newsletter และฟัง Podcast ยาว ๆ มากขึ้น แก่นของข้อนี้คือ ถ้าคุณภาพชีวิตส่วนหนึ่งมาจากคุณภาพการตัดสินใจ และการตัดสินใจมาจากความคิด ก็ต้องระวังว่าเราใช้อะไรเลี้ยงความคิดตัวเองทุกวัน 3. สร้างร่างกาย และเรียนรู้จากการลงมือทำจริง เขาพูดกับคนวัย 20-30 ค่อนข้างตรงว่า ถ้าอยากดูแลสุขภาพ ให้เริ่มตั้งแต่ตอนนี้ เพราะหลายครั้งเราไม่ได้ขาดความรู้แล้ว เรารู้ว่าควรเดินมากขึ้น กินดีขึ้น ออกกำลังกาย ดูคลิปเพิ่มอีกเป็นร้อยคลิปก็ไม่ได้ช่วย ถ้ายังไม่เริ่มทำ แต่เหตุผลที่เขาให้ความสำคัญกับการออกกำลังกาย ไม่ได้มีแค่เรื่องหุ่น บทเรียนที่เขาจำที่สุดจากการเข้ายิมคือ เวลาจะผ่านไปอยู่ดี เมื่อก่อนเขาผอมมากและไม่มั่นใจในร่างกาย พอเริ่มออกกำลังกาย คนรอบตัวบอกว่ากว่าจะได้หุ่นที่ต้องการต้องใช้เวลานาน แต่เขาคิดว่า ต่อให้ต้องใช้ 1 ปี 3 ปี หรือ 5 ปี แล้วไง อีก 5 ปีจะมาถึงอยู่ดี ต่างกันแค่ว่า วันนั้นเราจะเป็นคนที่ลงมือทำมาตลอด 5 ปี หรือเป็นคนที่ยังคิดอยู่ว่าอยากเริ่ม การเข้ายิมยังสอนเขาเรื่องเดียวกับชีวิตและการทำงานด้วย คือช่วงแรกจะยาก เราจะรู้สึกเหมือนทุกคนกำลังมอง ทั้งที่จริงคนอื่นแทบไม่ได้สนใจ พอเริ่มเก่งขึ้นก็อาจมั่นใจเกินไปจนถูกความจริงสอนกลับมา และเมื่อผ่านช่วงที่พัฒนาเร็วไปแล้ว ก็ต้องหาเป้าหมายใหม่เพื่อโตต่อ บางเรื่องอ่านจากหนังสือแล้วรู้ได้ แต่จะเข้าใจจริง ก็ต่อเมื่อได้ลงไปเจอด้วยตัวเอง 4. อย่าฝากความมั่นคงทั้งหมดไว้กับงานเพียงที่เดียว สร้างบางอย่างที่เป็นของตัวเองด้วย เขามองว่า Job Security ไม่ได้มั่นคงอย่างที่คนเคยเชื่อ คนสามารถเสียงานที่คิดว่าจะอยู่ไปตลอดได้ และตอนนี้ AI ก็ยิ่งทำให้อนาคตของหลายอาชีพไม่แน่นอนขึ้น แต่เขาไม่ได้บอกให้ทุกคนลาออกจากงานประจำ สิ่งที่เขาแนะนำคือ อย่าฝากรายได้และชีวิตทั้งหมดไว้กับองค์กรเพียงแห่งเดียว ถ้ายังมีโอกาสสร้างอะไรเล็ก ๆ ของตัวเองควบคู่ไปได้ สำหรับเขา สิ่งนั้นคือธุรกิจคนเดียว เขามองว่ายุคนี้คนคนเดียวทำอะไรได้เยอะกว่าเดิม เพราะมีโซเชียลช่วยเผยแพร่งาน มี AI ช่วยงานบางส่วน และมีสินค้าดิจิทัลที่สร้างครั้งเดียวแล้วขายซ้ำได้ วิธีของเขาคือ ใช้โซเชียลเป็นเหมือนบันทึกสิ่งที่ตัวเองกำลังเรียนรู้ มองตัวเองในอดีตเป็นคนที่อยากช่วย แล้วเอาปัญหาที่ตัวเองเคยเจอและแก้ได้ มาสร้างเป็นสินค้าหรือสิ่งที่ช่วยคนที่กำลังเจอเรื่องเดียวกัน เขาสรุปวิธีคิดของตัวเองประมาณว่า เขียนให้ตัวเอง สร้างให้ตัวเอง แล้วขายสิ่งที่ตัวเองในอดีตเคยต้องการ นอกจากสร้างรายได้ มันยังบังคับให้เรียนทักษะใหม่ แก้ปัญหาเอง และฝึกอยู่กับความไม่แน่นอนด้วย 5. สร้างโลกข้างใน เพราะต่อให้จัดการเรื่องงาน เงิน และร่างกายได้ ชีวิตก็ยังต้องมีบางอย่างให้ยึดเหนี่ยว เมื่อก่อนเขาไม่ได้สนใจเรื่อง Spirituality เลย แต่ภายหลังเริ่มมองว่ามันคือการเข้าใจว่า ตัวเราไม่ได้เป็นศูนย์กลางของทุกอย่าง และชีวิตมีบางอย่างที่ใหญ่กว่าเรา เขาเห็นคนจำนวนมากติดอยู่ใน Survival Mode คิดวนเรื่องอดีต กลัวอนาคต กังวลค่าบ้าน ค่ารักษา รถที่กำลังจะพัง งานที่เกลียด และเวลาชีวิตที่เหลือน้อยลง พอหัวเต็มไปด้วยความกังวลตลอดเวลา ก็ยิ่งคิดไม่ชัด และเมื่อคิดไม่ชัด การตัดสินใจเรื่องเงิน สุขภาพ และความสัมพันธ์ก็แย่ตามไปด้วย สำหรับเจ้าของบทความ สิ่งที่ช่วยเขาเรื่องนี้คือ ความเชื่อในพระเจ้า ซึ่งเป็นความเชื่อส่วนตัวของเขาโดยตรง เขามองว่าสังคมทุกวันนี้ให้ความสำคัญกับ Productivity เงิน สถานะ และเรื่องทางเพศมาก จนบางคนมีสิ่งให้วิ่งตามเต็มไปหมด แต่กลับไม่รู้ว่าตัวเองกำลังใช้ชีวิตไปเพื่ออะไร สิ่งที่น่าสนใจคือ ข้อนี้ดูเหมือนขัดกับข้อแรก ข้อแรกบอกว่า รับผิดชอบชีวิตตัวเองให้เต็มที่ แต่ข้อนี้กลับบอกว่า เราไม่ได้ควบคุมทุกอย่าง สำหรับเขา สองเรื่องนี้อยู่ด้วยกันได้ ทำทุกอย่างที่อยู่ในอำนาจของเราให้เต็มที่ แต่ยอมรับว่าเราไม่ได้เป็นคนกำหนดผลลัพธ์ทั้งหมด สุดท้ายสิ่งที่เขาพยายามจะบอกทั้งบทความ ไม่ใช่ว่าเราต้องลาออก เปิดธุรกิจ เข้ายิม หรือมีความเชื่อเหมือนเขาทุกอย่าง แต่คือ อย่าปล่อยชีวิตตัวเองไว้ในโหมดรอ รอให้เศรษฐกิจดี รอให้งานดี รอให้ใครมาช่วย รอให้มีเวลา รอให้พร้อม เพราะเราอาจควบคุมไม่ได้ว่าชีวิตจะโยนอะไรมาให้ แต่ยังเลือกได้ว่า หลังจากมันเกิดขึ้นแล้ว เราจะทำอะไรต่อ #มินนี่แปลให้