Fayn

Fayn Haftalık'ın 135. sayısı “Olağanüstü demokratik siyaset” manşetiyle yayında. Fayn'ın editör masasından Türkiye ve dünyadan haftanın öne çıkan gelişmeleriyle ilgili özel haber dosyaları, söyleşiler ve vaktinize değecek yazılar: fayn.press/olaganustu-demokr…

İstanbul'da cinayet, yağma, uyuşturucu ticareti ve silahlı saldırılarla ilişkilendirilen 10 Kardeşler suç örgütünün lideri Mekin Büyükdeniz, İspanya'da tedavi gördüğü hastanede öldürüldü. Büyükdeniz, iki hafta önce de silahlı saldırıya uğramıştı. fayn.press/suc-orgutu-lideri…

Dünyanın en büyük kripto para borsası Binance, 6 milyar doları aşan bir siber saldırıyla karşı karşıya. Çalınan paranın yaklaşık yarısı dondurulurken saldırının arkasında Kuzey Koreli bilgisayar korsanlarının olabileceği belirtiliyor. Bitcoin ise 78 bin doların altına geriledi. fayn.press/dunyanin-en-buyuk…

Gökbilimci Mutlu Yıldız’ın yeni araştırması, Güneş’in Dünya’nın yaklaşık 5,6 katı kütlesinde kayalık bir gezegeni yutmuş olabileceğini öne sürüyor. Üstelik bu kozmik olay, bilim insanlarının Güneş’in iç yapısını anlamakta yaşadığı bazı sorunları da açıklayabilir. fayn.press/gunes-milyarlarca…

İngilizce sözlük platformu Dictionary.com, 2026'nın kelimesi olarak “maxxing”i seçti. Sosyal medyada yayılan bu ifade, insanların görünüşlerinden uyku düzenlerine kadar hayatlarının her alanında daha iyiye ulaşma çabasını anlatıyor. fayn.press/2026nin-kelimesi-…

Brezilya, 25 Ekim pazar günü unutulmaz bir siyasi geri dönüşe sahne oldu. İşçi Partili Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, 4 Ekim’de yapılan başkanlık seçimlerinin ilk turunu rakibi Flávio Bolsonaro’nun gerisinde tamamlamasına rağmen, anketleri, tahminleri ve beklentileri altüst ederek ikinci turda yeniden başkan seçildi. Bu, hapisten çıktıktan sonra 2022 seçimlerinde Jair Bolsonaro’yu yenerek iktidara dönen Lula için Bolsonaro ailesine karşı kazandığı ikinci büyük zafer oldu. Yenilen Flávio ise babasının izinden giderek ABD’ye kaçtı. Bu seçim, yalnızca Brezilya’nın değil, Latin Amerika’nın ve hatta dünyanın geleceği açısından da büyük önem taşıyordu. Lula’nın beklentileri aşan zaferi, mafyatik bir yapılanma olan Bolsonaro “klanı” ve temsil ettiği aşırı sağın yasamadan sonra yürütmeye de hâkim olmasını engelledi. Aynı zamanda Latin Amerika’da son yıllarda yükselen iktidar karşıtı sağ dalgaya set çekti. Bölgenin en büyük iki ülkesi Meksika ve Brezilya’nın sol iktidarlar tarafından yönetilmeye devam etmesi, Trump yönetiminin Latin Amerika’daki nüfuzunu da sınırlayabilir. Belki de en önemlisi, yeni bir Bolsonaro iktidarının Amazon ormanları ve dolayısıyla iklim krizinin pençesindeki gezegen için oluşturacağı tehdit şimdilik bertaraf edilmiş oldu. Bu muhteşem geri dönüş nasıl gerçekleşti, iki tur arasında ne değişti ve Brezilya’yı bundan sonra neler bekliyor? Karabekir Akkoyunlu yazdı. fayn.press/brezilyada-lula-d… @ulu_manitu

Bugünlerde fon skandalıyla ilgili AKP’ye yakın gazetelerdeki yazılar, parti içinde konunun nasıl tartışıldığına dair izler taşıyor. Yeni Şafak yazarı Aydın Ünal, “Krizin her gün daha fazla karanlığa bürünmesi, ‘Erdoğan’a karşı içerden bir tuzak’ şüphesini uyandırmıyor mu?” diye yazdı. fayn.press/yeni-safak-yazari…

Kadir İnanır’ın vasiyeti, filmlerinden birinin senaryosunu andıran bir aile tartışmasıyla gündeme geldi. Hayat arkadaşı, itiraz eden yeğen, mal varlığı, telif hakları ve insan hakları kuruluşları… Oyuncunun geride bıraktıkları, bir kez daha memleketin hem magazin hem siyaset sayfalarında kendine yer buldu. İnanır ve Jülide Kural’ın avukatı Bişar Abdi Alınak’ın açıklamasına göre sanatçı, 2022 yılında hazırlattığı vasiyetinde otomobillerini, gayrimenkullerdeki haklarını, banka hesaplarını, koleksiyonlarını ve telif haklarını uzun yıllardır hayat arkadaşlığı yaptığı Kural’a bırakıyor. Mirasın açıldığı tarihte Kural’ın hayatta olmaması durumunda ise bütün mirasının İnsan Hakları Derneği, Türkiye İnsan Hakları Vakfı ve Nesin Vakfı arasında eşit olarak paylaşılmasını istiyor. Kuruluşlara ilişkin düzenleme, gerçekleşmiş bir bağıştan ziyade koşula bağlı bir miras bırakma isteği. Bu tercihe itiraz eden yeğen Levent İnanır da kameraların yabancısı değil. Asıl soyadı Arıca olan oyuncu, kendi anlatımına göre çocuk yaşta dayısıyla yaşamaya başlamak üzere İstanbul’a geliyor ve sinemaya adım atıyor. Kadir dayısının isteği üzerine onun soyadıyla tanınıyor. Şarkıcı Soner Arıca, futbolcu ve teknik direktör Erdoğan Arıca, kısa bir dönem mankenlik ve şarkıcılık yapan ikiz kardeşler Hüseyin ve Cevahir Önder de aynı ailenin diğer şöhretli üyeleri. Ailenin fotoğraf albümü, küçük çaplı bir sanat ve spor yıllığı kıvamında. Levent İnanır’ın vasiyete ilişkin açıklamalarında ekonomik paylaşımın yanında aile içindeki saygı düzeni de öne çıkıyor. Yeğenleri dayılarına gösterdiği bağlılığı anlatırken “biat” kelimesini kullanıyor. İnanır’ın iradesine ilişkin itirazlarını dile getiriyor; avukatı ise vasiyetin sağlık raporu alınarak, tanıklar huzurunda düzenlendiğini belirtiyor. Vasiyetin okunacağı duruşma 17 Aralık 2026’da. Kadir İnanır’ın ailesindeki otoritesini bile perdedeki kişiliğinden bağımsız konuşmak zor. Türkiye’de bazı yıldızlar rollerini bitirdikten sonra kostümlerini çıkarabiliyor. Bazılarının kostümü ise zamanla tenine yapışıyor. Peki masum ve yakışıklı bir fotoroman prensi nasıl oluyor da adı bir erkeklik doktrinine dönüşen bu adama evriliyor? Ekim Zafer Acun yazdı. fayn.press/kadir-inanirin-ve…

Cinayetlerin ardındaki gizemi çözmeye meraklıyız. Agatha Christie'nin zehirlerinden Sherlock Holmes'ün gözlem yeteneğine, Descartes'ın hayvan deneylerinden Türkiye'yi sarsan cinayetlere… Adli tıpçı Halis Dokgöz, yeni kitabında bilimle cinayet, edebiyat, sinema ve felsefenin yollarını kesiştiriyor. fayn.press/icimizdeki-dedekt…

Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş'ın, ev hapsi kararıyla cezaevinden tahliyesine karar verildi. 31 Mart 2024 seçimlerinde Üsküdar'da oyların yüzde 49,93’ünü alarak ilçedeki 20 yıllık AK Parti yönetimine son veren Dedetaş, 31 Temmuz'da tutuklanmıştı. Tahliye kararını duyuran Dedetaş'ın avukatı Akın Atalay, "Müvekkilim Sinem Dedetaş için yaptığımız tahliye başvurusu üzerine kendisinin ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbiriyle cezaevinden tahliyesine karar verilmiştir" ifadelerini kullandı. Dedetaş, önümüzdeki saatlerde Tekirdağ'daki Karatepe Kadın Kapalı Cezaevi'nden tahliye edilmesi bekleniyor.

Kendini “Çirkinler” suç örgütünün üyesi olarak tanıtan bir kişi, Yemeksepeti'nin kurucusu ve eski sahibi Nevzat Aydın’ı oğlunun hayatıyla tehdit etti. 1 milyon euroluk şantaj iddiasını polis soruşturuyor. fayn.press/nevzat-aydina-cir…

Takvimler 13 Eylül 1924’ü gösteriyordu. Cumhuriyet kurulalı henüz bir yıl bile olmamıştı. Erzurum’un Pasinler ilçesinde 6,8 büyüklüğünde bir deprem oldu. Atatürk, Karadeniz gezisini yarıda kesip deprem bölgesine gitti. Prof. Dr. İbrahim Ethem Atnur, Atatürk’ün bu ziyaretiyle ilgili bir anekdot aktarıyor. Atnur’un anlattığına göre toprakta depremin oluşturduğu yarıklar Atatürk’ün de dikkatini çekmişti. Başbakan İsmet İnönü’ye bir telgraf çekti. “Bunu anlamlandırmak için bir jeoloji mühendisi gerekiyor,” dedi. Ama Türkiye’de jeoloji mühendisi yoktu. Atatürk, “Yurt dışından getirilsin,” dedi ama bu kez de aldığı cevap “Bütçede para yok,” oldu. Eğitim, genç Cumhuriyet’in çağı yakalayabilmek için başlattığı savaşta en önemli silahı olacaktı. İlk adım Cumhuriyet’in birinci yıldönümünde 29 Ekim 1924’te atıldı. Millî Eğitim Bakanlığı, Avrupa’ya gönderilecek isimleri belirlemek için bir sınav düzenledi. Sınava girenler bir jüri tarafından değerlendirildi. İlk etapta 22 kişi belirlendi. İkisi Almanya’ya, diğerleri Fransa ve Belçika’ya gönderilecekti. Darülfünun öğrencisi Mahmut Sadi de bu kişiler arasındaydı. Tam trene binecekken bir sürprizle karşılaştı: “Vakit geldiğinde Sirkeci Garı’ndayım; ama kafam çok karışık. Gitsem mi, kalsam mı? Beni orada unuturlar mı? Para yollarlar mı? Tam gitmemeye karar verdiğim, geri döndüğüm sırada bir posta dağıtıcısı ismimi çağırdı. ‘Mahmut Sadi! Mahmut Sadi! Bir telgrafın var.’ Benim, dedim. Telgrafı açtım, aynen şunlar yazıyordu: Sizleri bir kıvılcım olarak yolluyorum, alevler olarak geri dönmelisiniz. İmza – Mustafa Kemal.” fayn.press/cumhuriyetin-kivi…

“8 Temmuz 1919 sabaha karşı. Pekâlâ, yaz. Bir: Zaferden sonra hükümet biçimi Cumhuriyet olacaktır.” Mustafa Kemal Paşa, kurmay heyetinde yer alan Mazhar Müfit’e (Kansu) bu notu yazdırdığında daha Milli Mücadele bile emekleme aşamasındaydı. Sonraki dört yıl çok zor geçti. Büyük Millet Meclisi’nin kurulması, muharebeler, zaferler, Saltanatın kaldırılması ve 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması… Mustafa Kemal Paşa, 27 Eylül 1923’te Avusturyalı Neue Frei Presse’de yayınlanan demecinde, yürürlükteki sistemin zaten cumhuriyetten başka bir şey olmadığını fakat tek eksiğin bunun adının henüz konulmamış olduğunu söyledi. Mecdi Sadrettin Sayman, aslında daha bu röportaj yayınlanmadan haberi almıştı. Haberi de tüm meslektaşlarını atlatıp o duyurdu: ‘‘Telgrafı Yusuf Efendiye verdim, kelimeleri saymaya başladı. Hiç unutmam, hâlâ gözümde canlanır. Yusuf Efendi Cumhuriyet kelimesine gözü takılınca gözlüğünü biraz oynattı, kalemi elinden bıraktı. Gişenin ufak deliğinden yüzüme bakmaya başladı. Bir şey söylemeye cesaret etmedi. Yani bir iftihar, bir sual, hayır hiçbir şey. Fakat ifadesinde hepsi vardı bunların. Cumhuriyetin ilan edileceği haberini ilk defa veren gazeteci olarak mutluyum.” Mustafa Kemal Paşa, 25 Ekim’de Hükümet üyelerini Çankaya’da topladı. Atatürk, o andan sonra gece yaşananları Nutuk’ta şöyle anlatıyor: ‘‘Yemek sırasında ‘Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz!’ dedim. Hazır bulunan arkadaşlar derhal düşünceme katıldılar. Yemeği bıraktık. O dakikadan başlayarak, hareket şekli hakkında kısa bir program belirledim ve arkadaşları görevlendirdim.” Takvimler 29 Ekim 1923 Pazartesi’yi, saatler 18.00’i gösteriyordu. Kanun teklifi Kanun-u Esasi Encümeni’ne gönderildi. Sonra da Genel Kurul’a geldi. Oylama yapıldı. Teklif, “Yaşasın Cumhuriyet” sesleri eşliğinde kabul edildi. 8 Temmuz 1919’da bir deftere düşülen gizli not, dört yıl sonra bir ülkenin kaderine dönüştü. 29 Ekim 1923’te yurdun dört bir yanından duyulan top atışları, savaşlardan yorgun düşmüş halk için bu defa açılan yepyeni bir sayfanın müjdecisiydi. O sayfanın adı, 103 yıldır Cumhuriyet! fayn.press/acilan-yeni-sayfa…

Hollanda hükümeti, yapay zekâ destekli verimlilik projesi kapsamında 25 bin kamu personelinin işine son vermeyi planlıyor. Bu yolla kamuda yılda 3,5 milyar euro tasarruf sağlanması hedefleniyor. fayn.press/hollandada-yapay-…

7 Ekim’in ardından ilk kez sandığa giden İsrail'de halk son 27 yılda görülmemiş bir oranla seçime katıldı: %77.7 Netanyahu'nun partisi birinci çıktı ancak hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadı. Arap partileri ise sandalye sayılarını neredeyse ikiye katladı. Yeni hükümetin nasıl kurulacağı belirsiz. fayn.press/israilde-secimden…

ALS tedavisinden enerji depolamaya, akıllı biyoteknolojiden genetik müdahalelere... L’Oréal Türkiye ve UNESCO işbirliğiyle 24 yıldır süren “Bilim Kadınları İçin” programı, bugüne kadar 132 araştırmacıya destek oldu. Bu yılın dört bursiyeriyle projelerini ve bilim dünyasında kadın olmayı konuştuk. fayn.press/loreal-turkiyenin… #işbirliği @LOrealGroupe

Brezilya’da pazar günü yapılan devlet başkanlığı seçimini kaybeden Flávio Bolsonaro, soluğu ABD’de aldı. Bolsonaro hakkında yolsuzluk, kara para aklama ve döviz mevzuatını ihlal iddialarıyla soruşturma var. Trump, desteklediği Bolsonaro’ya hemen ABD’ye giriş izni verdi. fayn.press/bolsonaro-secimi-…

💬 ''Yıllarca kamu yayıncılığı görevini yerine getiremedi. Sustu, görmezden geldi, yanlı bilgi verdi, eleştirmeden haber yaptı. Doğru sorular sorulmadı, hatta bazen hiç soru sorulmadı. Bunun için izleyicilerden özür dileriz.'' Sırbistan’ın kamu yayıncılarından RTV, haber bültenini izleyicilerden özür dileyerek açtı. Bu özür, 14 yıllık iktidarın devrilmesinin ertesi günü geldi. Hemen ardından kanalın üst yönetimindeki değişiklikler anons edildi. Peşinden ise ilk haber olarak ülke genelindeki kutlamalar ekranlara geldi.

Microsoft, yapay zeka yatırımlarının maliyetini karşılamak için dünya genelindeki çalışanlarının dörtte birinden fazlasına gönüllü işten ayrılma teklifi sunuyor. Şirketin 2026 yılı için öngördüğü yatırım harcaması 175 milyar dolar. fayn.press/microsofttan-yapa…