Jacek Suty

Zaciekawiło mnie nazwisko Sixtusa Dietziusa, więc zaczęłam grzebać. I wyszła z tego całkiem niezła historia polskiej Galicji i przemysłu naftowego. Sixtus, a właściwie Sykstus Adam Kazimierz Dietzius, był synem Aleksandra Dietziusa (1879–1942), jednej z ciekawszych, dziś trochę zapomnianych postaci związanych z Jasłem. Aleksander był inżynierem, chemikiem, konstruktorem i wieloletnim dyrektorem technicznym rafinerii nafty w Niegłowicach. Studiował budowę okrętów w Berlinie, pracował w zakładach Siemensa, a później związał się z galicyjskim i polskim przemysłem naftowym. I nie był dyrektorem wyłącznie z nazwy. Kierował budową gazociągu dla Towarzystwa Karpackiego, a pod jego kierownictwem przy tej inwestycji pracował sam Hugo Steinhaus. Aleksander był również wynalazcą. W II RP otrzymał patenty dotyczące technologii rafinacji ropy, zobojętniania olejów po działaniu kwasu siarkowego oraz destylacji ropy i materiałów pokrewnych. Jeszcze w 1919, wspólnie z Beno Schreyerem zgłaszał rozwiązanie dotyczące przeróbki odpadów powstających podczas rafinacji olejów mineralnych. W 1929, po latach kierowania jasielską rafinerią, został dyrektorem Towarzystwa Eksploatacji Soli Potasowych w Kałuszu. I tu robi się ciekawie genealogicznie. Dietzius to nazwisko niezwykle rzadkie, brzmiące niemiecko i występujące w XIX-wiecznej Galicji jeszcze przed karierą Aleksandra. Znalazłam Adolfa Dietziusa, ur. w 1852 w Jarosławiu, lekarza i późniejszego burmistrza miasta, oraz Antoniego Dietziusa, ur. około 1853, zarządcę dóbr. Pojawiają się też Dietziusowie w innych galicyjskich źródłach. Nie udało mi się jednak znaleźć dokumentu, który pozwalałby połączyć tych ludzi w jedno drzewo rodzinne. Nadal brakuje metryki urodzenia Aleksandra z 1879 i nazwisk jego rodziców. Dlatego niemieckie lub austriackie pochodzenie rodziny jest bardzo ciekawą hipotezą, szczególnie w realiach habsburskiej Galicji, ale na razie pozostaje hipotezą, a nie ustalonym faktem. Najlepsze źródło może zresztą leżeć nie w internecie, tylko w Jaśle. Miejska Biblioteka Publiczna przechowuje sześciokartkowe "Wspomnienia" napisane przez Sykstusa Dietziusa o jego ojcu Aleksandrze. Być może właśnie tam znajduje się brakujący kawałek rodzinnej historii. A sam Sykstus chciał, żeby po śmierci zapisano jego imię jako Sixtus. Patrząc na historię tej rodziny i nazwiska, ten drobiazg robi się jeszcze ciekawszy. Poszłam sprawdzić jedno dziwne nazwisko, a skończyłam w rafinerii nafty, galicyjskich księgach, patentach II RP, u Siemensa i z Hugonem Steinhausem. Uwielbiam takie królicze nory. Dziękuję @BarPa129i za cenny trop.