TÜTÜN REJİSİ GERİ Mİ GELDİ? Güneş paneli kuran çiftçilere dağıtım şirketi ceza kesmiş. Haberin kendisi küçük, ama sorusu büyük: Özel bir şirket çiftçiye ceza kesebilir mi? Kesemez. Ama kesmiş gibi yapabilir. Tıpkı 140 yıl önce olduğu gibi. 1881: Tütün Rejisi Osmanlı borçlarını ödeyemeyince Düyun-u Umumiye kuruldu. Tütünün tamamı Fransızlara kiralandı. Şirketin adı Reji idi. Kural şuydu: Köylü tütün ekebilir ama sadece Reji'ye satabilir. Başka yere satmak yasak. Reji'nin atlı, silahlı kolcuları vardı. Tarla tarla gezip kaçak tütün ararlardı. Yakaladığını yakar, sahibini döver, direneni vururlardı. Samsun'dan Akhisar'a kadar yüzlerce köylü bu yüzden öldü, binlercesi aç kaldı. Kendi toprağında kendi ürününe yabancı oldu. Köylü o gün "Biz mi ektik, Reji mi ekti?" diye soruyordu. 2026: Kablo Rejisi 2013'te devlet elektriğin dağıtımını 21 şirkete kiraladı. Her şirket kendi bölgesinin tek hakimi oldu. Adana Toroslar'ın, Urfa Dicle'nin. Şimdi çiftçi tarlasına güneş paneli koyuyor. Kuyusunu bedava çalıştırmak istiyor. Elektrik faturası 40 bin gelmiş. Dağıtım şirketi geliyor, tutanak tutuyor: "Usulsüz kullanım, kaçak bedeli." Oysa ortada kaçak yok. Çiftçi şebekeden çalmıyor, tam tersine şebekeye yük olmuyor. Ama şirketin sattığı kilovat azalıyor. O yüzden bahanesi hazır: Projen yok, çift yönlü sayacın yok, reaktif bozuyorsun. Kesilen şeyin adı ceza değil, fatura. Ama çiftçi için fark etmiyor. İkisi de "öde" demek. Köylü bugün de aynı soruyu soruyor: "Güneş benim tarlama mı doğuyor, şirketin tarlasına mı?