พลอย

เทคโนโลยีอวกาศคืออนาคตแห่งการอยู่รอด และการพัฒนาคนของพวกเราทุกคน หลายคนอาจมองว่า “เทคโนโลยีอวกาศ” เป็นเรื่องไกลตัว สิ้นเปลือง เพ้อฝัน หรือเป็นเรื่องเศรษฐกิจในอนาคต แต่ความเป็นจริงแล้ว เทคโนโลยีอวกาศคือรากฐานสำคัญในการยกระดับคุณภาพชีวิตและการอยู่รอดของพวกเราในวันที่โลกกำลังเปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็ว เมื่ออุตสาหกรรมหลักเดิมของไทยอย่างการผลิตรถยนต์สันดาปกำลังถูกแทนที่ด้วยไฟฟ้า คำถามสำคัญที่เราต้องช่วยกันคิดคือ ประเทศไทยจะอยู่ตรงไหน และคนไทยจะก้าวไปต่ออย่างไร คำตอบคือ เราต้องยกระดับทักษะคนของเราครับ โดยนำความเชี่ยวชาญด้านวิศวกรรมความแม่นยำสูงและวิทยาศาสตร์วัสดุ ที่คนไทยมีฐานที่เก่งและแข็งแกร่งอยู่แล้ว มาต่อยอดสู่อุตสาหกรรมการบินและอวกาศ จริงอยู่ครับว่าถ้าทำชิ้นส่วนส่งอวกาศอย่างเดียว ความต้องการในตลาดวันนี้อาจจะยังไม่มากพอ แต่เพราะ “มาตรฐานอวกาศ” คือขั้นสูงสุดของทุกอุตสาหกรรม ถ้าโรงงานไทยทำชิ้นส่วนหรืออุปกรณ์ได้สมบูรณ์จนผ่านเกณฑ์อวกาศได้ เราจะข้ามสายไปผลิตอุปกรณ์ทางการแพทย์ หุ่นยนต์ผ่าตัด ชิ้นส่วนเครื่องบินพาณิชย์ และเปิดศูนย์ทดสอบมาตรฐานให้กับทั่วโลกได้ทันที สร้างงาน สร้างรายได้ และสร้างโอกาสใหม่ให้ประเทศได้อีกมหาศาล เราจึงไม่ได้มองแค่วัตถุที่ลอยอยู่บนฟ้า แต่มองถึงการนำข้อมูลจากดาวเทียมมาทำงานร่วมกับเซนเซอร์บนพื้นดินและปัญญาประดิษฐ์ เพื่อจัดการทรัพยากรน้ำ การเกษตร การรับมือภัยพิบัติ สภาพภูมิอากาศ ไปจนถึงการวิจัยทางการแพทย์เพื่อปกป้องชีวิตผู้คน โดยมีหลักคิดสำคัญคือ ฐานข้อมูลหลักของประเทศ เราต้องเป็นผู้ถือครองและดูแลเอง พร้อมเปิดช่องทางเชื่อมต่อให้ผู้ประกอบการและสตาร์ทอัพไทยนำไปสร้างนวัตกรรมต่อยอด ก้าวสำคัญนี้ ประเทศไทยไม่ต้องเริ่มจากการสร้างทุกอย่างคนเดียว เราค่อยๆ ต่อยอดจากสิ่งที่เรามี เพื่อเป็น “ส่วนเติมเต็มที่สำคัญของระบบนิเวศอวกาศโลก” เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่การผลิต พร้อมเรียนรู้และจับมือทำงานร่วมกับพันธมิตรทั้งในภูมิภาคและระดับสากล ผมอยากชวนทุกคน โดยเฉพาะน้องๆ นักเรียน นักศึกษา ที่อยากรู้เรื่องวิทยาศาสตร์และอวกาศให้มากขึ้น มาเดินดูงานและพูดคุยแลกเปลี่ยนกันที่งาน THAILAND SPACE EXPO ครับ จัดโดย GISTDA ร่วมกับพันธมิตรที่ตั้งใจรวบรวมนวัตกรรมและศูนย์วิจัยระดับโลกมาแบ่งปันประสบการณ์ตรง มาร่วมเปิดมุมมองและสร้างอนาคตของระบบนิเวศอวกาศไปด้วยกัน ตั้งแต่วันนี้ถึงวันที่ 31 ตุลาคม ณ ชั้น 7 ไอคอนสยาม แล้วพบกันนะครับ

“ปฏิญญากรุงเทพฯ” ความร่วมมือ 62 ชาติ เชื่อมข้อมูลบนฟ้าดูแลคนบนดิน ขับเคลื่อนเทคโนโลยีอวกาศสู่เครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจ วันนี้ผมได้รับเกียรติทำหน้าที่ในฐานะเจ้าภาพร่วมกับ UN ESCAP ต้อนรับผู้แทนจาก 62 ชาติเอเชีย-แปซิฟิก ณ ศูนย์ประชุมสหประชาชาติ กรุงเทพฯ เพื่อร่วมกันกำหนดทิศทางความร่วมมือด้านเทคโนโลยีอวกาศของภูมิภาคไปจนถึงปี 2030 ครับ หมุดหมายสำคัญของงานนี้ คือการที่ทุกประเทศมีฉันทามติรับรอง "ปฏิญญากรุงเทพฯ" ร่วมกัน ความสำเร็จนี้ไม่ได้เป็นของประเทศไทยเพียงผู้เดียว แต่เกิดจากความตั้งใจของทุกชาติที่มองเห็นตรงกันว่า ปัญหาใหญ่อย่างน้ำท่วม ภัยแล้ง ฝุ่นควันข้ามแดน และความมั่นคงทางอาหาร เป็นเรื่องที่เราต้องพึ่งพาและแบ่งปันข้อมูลกัน ทุกวันนี้เรามีทั้งดาวเทียมและ AI ที่แม่นยำขึ้นมาก โจทย์สำคัญก้าวต่อไป คือการเชื่อมโยงระบบข้อมูลของภูมิภาคเข้าด้วยกัน เพื่อเปลี่ยน "ข้อมูลบนฟ้า" ให้กลายเป็น "การตัดสินใจบนดิน" ที่ช่วยแจ้งเตือนและปกป้องชีวิตผู้คนได้ทันเวลาในยามวิกฤต ขณะเดียวกัน เราตั้งเป้าที่จะเปลี่ยน "เทคโนโลยีอวกาศให้เป็นเครื่องยนต์ทางเศรษฐกิจ" ด้วยการเปิดพื้นที่เชื่อมโยงมหาวิทยาลัย GISTDA ไปจนถึงสตาร์ทอัพ เอสเอ็มอี และภาคเอกชน ให้เข้ามาร่วมใช้ประโยชน์จากข้อมูลและเทคโนโลยีขั้นสูง เพื่อต่อยอดเป็นนวัตกรรมและสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจร่วมกัน ขอขอบคุณมิตรประเทศทุกชาติ ทีมงาน UN ESCAP รวมถึงพี่ๆ น้องๆ ทีมงานเบื้องหลังทั้งชาว อว. และ GISTDA ทุกท่านที่ทุ่มเทผลักดันจนเกิดความร่วมมือสำคัญในวันนี้ครับ พวกเราจะเดินหน้าทำงานร่วมกันต่อไป เพื่อให้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอวกาศเป็นเครื่องมือที่ดูแลทั้งชีวิตผู้คนและขับเคลื่อนเศรษฐกิจของภูมิภาคไปพร้อมกันครับ

เช้านี้ก่อนเข้าประชุม ครม. ผมได้พูดคุยกับท่านรัฐมนตรีกลาโหม พล.ท.อดุลย์ บุญธรรมเจริญ เพื่อวางกรอบทุนวิจัยด้านความมั่นคงปี 2570–2571 และแก้ระเบียบที่ยังติดขัด เป้าหมายคือทำให้งานวิจัยเข้าไปหนุนภารกิจความมั่นคงและรับมือวิกฤตเร่งด่วนได้คล่องตัวที่สุด หลักคิดการทำงานของเราอยู่บนฐานความเชื่อที่ว่า ปัญหาของประชาชนไม่มีเส้นแบ่งกระทรวง ถ้าเราเอาเป้าหมายของประเทศเป็นที่ตั้ง กำแพงระหว่างหน่วยงานจะหายไป เหลือแค่การเอาเครื่องมือของแต่ละที่มาประกอบกันเพื่อแก้ปัญหาให้จบ เหมือนกับเมื่อวานนี้ ในที่ประชุมสภานโยบาย อววน. ที่เราได้ประสานความร่วมมือ 10 กระทรวง ทั้งทีมกฎหมาย แรงงาน ศึกษาธิการ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มาร่วมเคาะการทำงานร่วมกันใน 3 เรื่องหลัก คือ การลุยอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ตั้งแต่การออกแบบชิปไปจนถึงชิปแสงโฟโตนิกส์และชิป EV (Siam Silica) การเชื่อมสมุนไพรไทยเข้ากับไบโอเทคและปลดล็อกระบบข้อมูลสุขภาพดิจิทัล (Siam Medica) และการยกระดับเกษตรไทยสู่อาหารอนาคต ตั้งศูนย์บริการเบ็ดเสร็จเรื่องปรับปรุงสายพันธุ์พืช ทำ Fast-track ขึ้นทะเบียนให้ไวขึ้น พร้อมสร้างโรงงานวัคซีนสัตว์ในประเทศ (Siam Terra) แต่ความตั้งใจจะเดินหน้าไม่ได้ถ้ายังติดล็อกที่โครงสร้าง เราจึงเห็นชอบการรื้อระบบบัญชีนวัตกรรมให้รัฐจัดซื้อผลงานและงานวิจัยของคนไทยได้เร็วขึ้น การรวมกลุ่มมหาวิทยาลัยตั้ง Holding Company เพื่อร่วมลงทุนในสตาร์ทอัพเชื่อมกับตลาดหลักทรัพย์ฯ และ NIA Venture รวมถึงการใช้ AI เป็นตัวเร่งในการพัฒนากำลังคนของประเทศ การขยับครั้งนี้คือการปรับทั้งระบบ ตั้งแต่การทลายข้อจำกัดด้านระเบียบไปจนถึงการอัปสกิลคนไทยให้พร้อมรับงานรายได้สูง ซึ่งเรื่องใหญ่ขนาดนี้ไม่มีทางสำเร็จได้ด้วยการทำคนเดียวหรือกระทรวงเดียวครับ ต้องขอขอบคุณทุกหน่วยงานที่มาร่วมมือกันอย่างเต็มที่ เมื่อทุกฝ่ายมองเห็นภาพเดียวกันและเดินไปในจังหวะเดียวกัน งานที่ซับซ้อนก็จะสำเร็จและเกิดประโยชน์กับประชาชนได้เร็วขึ้นครับ