Mimar Şenol Gökner

Geçenlerde Hollanda'da bir işe alım uzmanıyla konuştum. Çalıştığı ve tanıdığı şirketlerin neredeyse yarısının ağırlıklı olarak yapay zeka yüzünden işten çıkarma yaptığını söyledi. Ben de resmi verilere baktım. Tablo daha karışık. UWV'nin 3.551 işverenle yaptığı ankette önümüzdeki 5 yılda yapay zeka yüzünden iş kaybı bekleyenler %10. AWVN'nin Ekim 2026 araştırmasında 2 yıl içinde bazı işlerin kalkmasını bekleyenler %28, uzun vadede %75. Beklenti artıyor ama "yarısı şu an yapay zeka yüzünden çıkarıyor" diyen bir veri bulamadım. Çıkarmalar yine de gerçek. ABN AMRO 2028'e kadar 5.200, ING 2026 sonuna kadar yaklaşık 950 pozisyonu kaldırıyor, ikisi de yapay zekayı gerekçe sayıyor. UWV'ye göre asıl neden maliyet baskısı, yapay zeka daha çok aracı. İşsizlik %4, her 100 işsize 95 açık iş var. En açıkta kalanlar müşteri hizmetleri, idari işler, bankalardaki kara para kontrol analistleri, finans ve giriş seviyesi roller. Yazılımcılar da rahat değil, işsizlik maaşına geçen BT çalışanı sayısı ortalamadan hızlı artıyor. Kendi işinde yapay zekayı iyi kullanmayı öğrenmek en ucuz sigorta. Werkcentrum'da ücretsiz iş ve eğitim danışmanlığı var. İşveren seni çıkarırsa kural olarak ilk günden yasal tazminat hakkın doğuyor, her tam yıl için aylık brüt maaşın üçte biri. Bilgi göçmeni izniyle çalışıyorsan işsiz kalınca yeni iş bulmak için 3 ayın var. 22 Mayıs 2026 sonrası işsiz kaldıysan ve izne en az 2 yıldır sahipsen bu süre 6 ay. Panik gerektiren bir tablo yok ama hazırlıklı olmakta fayda var. Kaynaklar ilk yorumda.

Bugün TAG yaparken yaşadığım bir olayı anlatayım Akşam Şişli'den bir müşteri aldım. Konuma gittim, aradım, abi iki dakika dedi. Bekledim, biraz gecikti ama sonunda geldi Motorun arkasına bindi, daha yola çıkalı bir dakika olmuştu telefonu çaldı Açtı, karşıdaki adam bayağı sert konuşuyordu — Kardeşim, ben seni kaç kere aradım? Ev kirası hâlâ göndermedin. Benim de ödemelerim var, ne zaman göndereceksin? Müşteri bir süre sustu, sonra kısık sesle konuşmaya başladı — Abi biliyorum, haklısın. Bu ay işler çok kötü gitti. Birkaç güne kadar toparlayıp göndereceğim, senden son bir kez daha süre istiyorum Karşıdaki adam bir şeyler daha söyledi. Bizim müşteri de sadece tamam abi, anladım deyip telefonu kapattı Ben hiçbir şey demedim, yoluma devam ettim Biraz sonra telefonu yine çaldı. Bu sefer açmadı. Ekrana baktı, telefonu cebine koydu. Sonra derin bir nefes aldı Dayanamadım, sordum — Kardeşim, bir sıkıntın mı var? Önce yok abi dedi ama sonra anlatmaya başladı — Abi, iki aydır kirayı doğru düzgün ödeyemiyorum. İşler kesat, ne iş bulursam yapıyorum. Ev sahibi de haklı, onun da ödemeleri var. Ama benim de elimden gelen bu kadar Sonra sustu — Evde hanım var, çocuk var abi. Onlara belli etmemeye çalışıyorum. Bazen eve giderken yüzüm gülüyor gibi yapıyorum ama kafamın içi paramparça Vallahi o an ne diyeceğimi bilemedim Az önce kendi kendime müşterinin gecikmesine söyleniyordum. Adamın ne yaşadığını bilmiyordum ki Bir süre sonra varış noktasına geldik. İndi, parasını uzattı Tam o sırada aklıma çocuğu geldi — Kardeşim, bu sefer ücret benden olsun. O parayı al, git çocuğuna bir şey al. Benim de evim barkım var, seni anlıyorum. Bugün de böyle olsun Adam önce şaşırdı — Olur mu abi, sen de ekmeğinin peşindesin — Kardeşim, helal olsun. Bugün benden olsun, yarın belki benim de başım sıkışır, birisi bana destek olur. Sen yeter ki kendini üzme Adamın gözleri doldu, başını öne eğdi — Allah razı olsun abi. İnan bunu unutmayacağım Vallahi o an benim de boğazım düğümlendi Adam yürüyüp giderken arkasından baktım. Belki verdiğim para benim için büyük bir şey değildi ama belki o akşam çocuğunun yüzünü güldürecekti Ben de motorla yoluma devam ettim. Bir süre hiçbir şey düşünmeden sürdüm Ulan dedim kendi kendime, İstanbul'da herkes bir yere yetişmeye çalışıyor ama kimsenin içinde ne yaşadığını bilmiyoruz Kimi borcunu düşünüyor, kimi kirasını, kimi çocuğunun ihtiyacını… Dışarıdan bakınca herkes normal görünüyor ama kim bilir kim nelerle uğraşıyor Bazen bir insanın ihtiyacı olan şey para bile değil, iki kelime güzel söz Allah kimseyi evladına, eşine karşı mahcup etmesin. Herkesin işi rast gitsin, kimse çaresiz kalmasın. #MartıTAG #İstanbul #MotorcuHayatı