Forum Obywatelskiego Rozwoju

Co jest gorsze od bycia „wykorzystywanym” przez kapitał zagraniczny? Bycie przez niego niewykorzystywanym. Może o tym zaświadczyć ponad 6 mld ludzi na świecie, którzy zrobiliby wiele, żeby dać się “wykorzystać”. *tak, oczywiście jestem za polskim kapitałem. Ale napływ zagranicznego kapitału i rozwój naszego nie musi się wykluczać.

Te banialuki o tym, jakoby po PRL-u zostały nam jakieś „perły”, których niechybną globalną ekspansję zahamował zdradliwy kapitał zagraniczny, są niebywale frustrujące. Mam z tym związane własne doświadczenia. 1 września 1996 dostałem pierwszą pracę w Citibanku Polska (nie miałem jeszcze nawet 21 lat, ale nikt tego nie sprawdzał; za Chiny Ludowe żaden polski bank by mnie nie przyjął). Wzięli mnie jako “tanią” siłę roboczą, chociaż moja pierwsza pensja była dwa razy wyższa niż wśród polskich banków. Dwa dni później odpowiadałem już za pełną obsługę bankową Michelina, Goodyeara, Alcatela czy Siemensa. Na pierwszych spotkaniach ich prezesi sprawdzali, czy nie doszło do pomyłki, bo wyglądałem na swoje 20 lat, po drugim roku studiów :-) Miałem też rozwijać biznes, więc jeździłem po polskich firmach, „perełkach” PRL-u: Hucie Katowice, Hucie Częstochowa, Celulozie w Ostrołęce. Okazało się, że obsługują je polskie „perełki” bankowości, Banki Handlowe i inne BPH-y, i że wszystko jest super: codziennie rano Pani Basia daje Panu Zbyszkowi dwa kartony ręcznie wypisanych przelewów, Pan Zbyszek szybciutko jedzie Polonezem do Pani Czesi w oddziale miejscowego banku, a potem, zanim ktokolwiek się obejrzał, już za kilka dni wielomilionowy przelew był na koncie kontrahenta. Kiedy im powiedziałem, że istnieje coś takiego jak cash management, że wszystko można zrobić elektronicznie, od ręki, z komputera, w ciągu jednego dnia, bez Pana Zbyszka i Pani Czesi, nie chcieli uwierzyć. Myśleli, że ściemniam. Podobnie z tym, że mogą mieć terminal, sami sprawdzać kursy i wymieniać walutę po rynku, a nie z 1% marży. Przyznaję się i do dziś jest mi wstyd: przez wiele miesięcy, kiedy już zdobyłem rachunek Huty Katowice, płaciła mojemu bankowi 1% od wielomilionowych płatności w dolarach 🥹😳. Myśleli, że taki jest standard. Dopiero konkurencja i wiedza, które przyszły z zagranicznym kapitałem, to zmieniły. Polskie banki, dzięki reformom z końca PRL-u wyróżniały się na tle innych firm państwowych, a mimo to były daleko w tyle za Zachodem. I to był rok 1996. Więc kiedy ktoś mówi, że PRL-owskie „perełki” bez technologii, bez menedżerów, bez produktów, bez marketingu, bez kapitału, bez pomysłu i bez języków poza cyrylicą mogły podbić świat, to naprawdę nie wiem, co powiedzieć.