یک عدد کیمیا

باز هم تحقیرِ ملت بزرگ ایران که نیم‌قرن است بهای تاریخ را سنگین پرداختند با جان و مال و عمر و جوانی. عده‌ای راه افتاده‌اند و مردم ایران را مسخره می‌کنند که چرا به آتشِ فرانسه با حافظه‌ی تاریخی و تجربه‌ی زیسته‌تان می‌نگرید و چون این کار را می‌کنید، مبتلای «جهل»اید. آه که این فهمِ والامرتبه‌ی! شما، ما را کُشت و تمام‌مان کرد… ای همه‌ی شمایانی که این روزها مردم را به تمسخر گرفته‌اید که شما همه‌چیز را به «کارما» فروکاستید! خود شما برای فهم خیابان‌های فرانسه از اقتصاد و هویت و بحران نهادها سخن می‌گویید و هیچ لایه‌ای را فرونمی‌گذارید؛ اما به ایران و ایرانیان که می‌رسید، این‌همه ظرافت ناگهان جایش را به حکمی یک‌کلمه‌ای می‌دهد: «جهل» و «کارما». آن‌که دیگران را به سادگیِ نگاه سرزنش می‌کند، خودش ساده‌ترین نگاه را به مردم ایران روا داشته است با این تفاوت که تحقیر هم می‌کند. نظرگاه امروز ایرانیان نسبت به وقایع فرانسه از «جهل» و هیچ، برنخاسته. این نظرگاه حافظه دارد، تاریخ دارد، داغ دارد، گورستان‌ها دارد. از نوفل‌لوشاتو می‌آید، از سال‌های جنگ، از آنچه این مردم همراهی و مدارای اروپا با جمهوری اسلامی می‌دانند. می‌توانید در صحت این روایت با آنان بحث کنید، اما نمی‌توانید رنجی به درازای نیم‌قرن را «کارما» بنامید و صاحبش را از اندیشه تهی بدانید. مردمی که بهای این تاریخ را با جان و جوانی خود پرداخته‌اند، بیش از هر تحلیل‌گرِ پشت میز حق دارند دربارهٔ آن سخن بگویند. نسبت‌دادن همهٔ اعتراض‌های فرانسه به اسلام‌گرایی بی‌گمان ساده‌سازی است؛ اما فروکاستن همهٔ هشدارهای ایرانیان به جهل و کینه نیز دقیقاً همان خطاست، همان که دیگران را بابتش می‌نکوهید. این مردم مجازات کیهانی نمی‌خواهند؛ می‌پرسند آیا می‌شود به نام مدارا، با آنان که آزادیِ دیگران را برنمی‌تابند مدارا کرد؟ چرا این را می‌پرسند؟ چون با حکومت آخوندی زندگی کردند. می‌پرسند آیا نمی‌شود هم مطالبات برحق را دید و هم‌زمان از سوءاستفادهٔ اقتدارگرایان هشدار داد؟ تجربهٔ ۵۷ هشدار است، نه پیشگویی؛ و هشداردهنده نادان نیست. سال‌ها تدریس و زیستن در فرانسه، و هر مدرک و تریبونی دیگر، می‌تواند پشتوانهٔ شناخت باشد، اما جای استدلال را نمی‌گیرد و به شما جواز تحقیر ملت بزرگ ایران را نمی‌دهد. به مردم بگویید: «خوش به حالتان راحتید» پاسخ نیست؛ فاصله‌گذاشتن است میان شمای تریبون‌دار و مردمی که خرد جمعی‌شان را با یک عنوان سنجیده و نمره داده‌اید: «جهل». پس می‌پرسم: چرا فهمِ مردمی را که حاصل نیم‌قرن تجربهٔ زیسته است تحقیر می‌کنید؟ آیا دست‌کم‌گرفتنِ شعور مردم، نشانهٔ شعور بالای شماست؟ آنچه محکوم می‌کنم همین «تحقیر» است، از هر کس که باشد. اگر دعوتتان به دیدن پیچیدگی صادقانه است، از پیچیدگیِ خشم و رنج ایرانیان آغاز کنید. شاید آنچه شتاب‌زده «جهل» نامیده‌اید، پرسشی باشد که تحلیل شما هنوز پاسخش را نیافته. و البته برای عذرخواهی از ملت مهربان ایران هرگز دیر نیست. #فاجعه۵٧ #ایران_را_پس_میگیریم