𝓑𝓔𝓨𝓡𝓤𝓗𝓐

Avrupa Komisyonu 2026 Türkiye Raporu ✅Avrupa Komisyonunun 4 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı 2026 Türkiye Raporu, Türkiye'nin Avrupa Birliği üyelik sürecindeki durumunu demokrasi, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı, temel haklar, ekonomi, dış politika ve AB müktesebatına uyum bakımından değerlendirmiştir. Rapor esas olarak 1 Eylül 2025 – 1 Eylül 2026 dönemini kapsamaktadır. 📍Raporda en dikkat çekici husus, Türkiye'nin demokrasi, yargı bağımsızlığı ve temel haklar alanında giderek ağırlaşan sorunlarına işaret etmesidir. 📌Komisyonun değerlendirmesine göre Türkiye, üyelik müzakerelerinin 2018'den beri durmasının temel nedenlerini oluşturan hukukun üstünlüğü ve demokratik standartlardaki sorunlar giderilememiştir. Komisyon, bu alanlarda gerilemenin devam ettiğini belirtmiştir. ✅Raporda Öne Çıkan Başlıklar 1. Yargı Bağımsızlığı ve Yargı Sistemindeki Yapısal Sorunlar Avrupa Komisyonu, Türkiye'de yargı bağımsızlığı bakımından gerilemenin devam ettiğini, yürütmenin yargı üzerindeki etkisinin sürdüğünü ve önceki raporlarda tespit edilen yapısal sorunların giderilmediğini belirtmiştir. Raporda özellikle Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSK) yapısı eleştirilmiştir. HSK üyelerinin büyük ölçüde siyasi makamlar tarafından belirlenmesi, hakim ve savcıların seçtiği üyelerin bulunmaması ve Kurul kararlarının yargısal denetime kapalı olması, yargı bağımsızlığını zayıflatan temel sorunlar arasında gösterilmiştir. Komisyon, siyasi açıdan hassas davalarda yargının tarafsızlığına ilişkin ciddi endişeler bulunduğunu belirtmiştir. Muhalefet siyasetçileri, belediye başkanları, gazeteciler ve sivil toplum temsilcilerine yönelik soruşturma ve kovuşturmaların yoğunluğu, yargının seçici biçimde kullanıldığı yönündeki eleştirilerin başlıca nedenleri arasında yer almıştır. Raporda hakim ve savcıların da dahil olduğu yargı personeli sayısındaki artışa yer verilmiştir. Adalet Bakanlığı ve HSK verilerine göre, adli ve idari yargıda görev yapan yargı mensubu sayısı 2023 yılında 23.800 iken Şubat 2026 itibarıyla yaklaşık 26.765'e yükselmiştir. Böylece yargı personeli sayısında 2.965 kişilik, yaklaşık %12,5 oranında artış meydana gelmiştir. Ayrıca yargı bütçesi 2025 yılında 5,88 milyar Euro dan 2026 yılında 6,9 milyar avroya yükselmiştir. Buna rağmen yargılamaların uzunluğu, dosya artması, yetersiz gerekçeli kararlar ve tutuklamaya yaygın şekilde başvurulması gibi sorunların devam ettiği belirtilmiştir. 2025–2029 Yargı Reformu Stratejisi ile 12. Yargı Paketi de yargı bağımsızlığına ilişkin temel sorunları çözmek bakımından yetersiz bulunmuştur. Raporda ortaya çıkan tablo, personel sayısı ve yargı bütçesi önemli ölçüde artmasına rağmen yargı bağımsızlığındaki yapısal sorunların giderilememiş olmasıdır. 2. AİHM ve AYM Kararlarının Uygulanmaması Avrupa Komisyonu, Türkiye'nin bazı AİHM kararlarını uygulamadığını ve bazı derece mahkemelerinin AYM kararlarına uymayı reddetmeye devam ettiğini belirtmiştir. Bağlayıcı yargı kararlarının gecikmeli, eksik veya hiç uygulanmamasının hukuki güvenliği ve hukuk devleti ilkesini zedelediği vurgulanmıştır. Raporda özellikle Osman Kavala ve Selahattin Demirtaş hakkındaki AİHM kararlarına yer verilmiştir. Osman Kavala bakımından, AİHM'in daha önce verdiği ve serbest bırakılmasını gerektiren iki karara rağmen tutukluluğunun devam ettiği belirtilmiştir. AİHM Büyük Dairesinin Ağustos 2026 tarihli kararında, Kavala hakkındaki ceza yargılamasında tespit edilen ihlallerin, özellikle siyasi açıdan hassas davalarda yürütmenin yargı kararları üzerinde doğrudan veya dolaylı etkide bulunmasını kolaylaştırabilecek yapısal sorunları ortaya koyduğu aktarılmıştır. Büyük Dairenin, Kavala'nın mahkumiyetine ve devam eden tutukluluğuna ilişkin süreci adaletin açıkça inkarı olarak nitelendirdiği belirtilmiştir. Selahattin Demirtaş bakımından ise hakkında verilen üç AİHM kararının henüz uygulanmadığı ifade edilmiştir. Demirtaş hakkında Eylül 2025'te on üçüncü ceza davasının açıldığı ve AİHM'in Demirtaş hakkındaki kararının kesinleştiği belirtilmiştir. Raporda ayrıca, Diyarbakır Barosu Başkanı Tahir Elçi'nin 2015 yılında öldürülmesine ilişkin davanın AYM önünde derdest olduğu bilgisine yer verilmiştir. Komisyon, raporlama döneminde AİHM tarafından Türkiye aleyhine 37 karar verildiğini belirtmiştir. Bu kararlarda özellikle adil yargılanma hakkı, kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı, işkence yasağı, özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı ile ifade özgürlüğüne ilişkin ihlaller tespit edilmiştir. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin yoğunlaştırılmış denetimi altında bulunan dosya sayısının ise önceki yıl 205 iken 213'e yükseldiği belirtilmiştir. Komisyon, AİHM kararlarının uygulanmasında yeterli ilerleme sağlanamadığını, insan hakları mevzuatının ve uygulamasının AİHS ile AİHM içtihadına uyumlaştırılmasında gelişme kaydedilmediğini vurgulamıştır. AİHM ve AYM kararlarının uygulanması ve derece mahkemelerinin AYM kararlarına uymasının sağlanması gerektiği ifade edilmiştir. 3. Terörle Mücadele Mevzuatı Komisyon, Türkiye'de terörle mücadele mevzuatının geniş ve orantısız biçimde uygulanmasının temel haklar bakımından ciddi sorunlara yol açtığını belirtmiştir. Özellikle terör suçlarına ilişkin hükümlerin gazeteciler, avukatlar, akademisyenler, insan hakları savunucuları ve muhalefet siyasetçileri hakkında uygulanması eleştirilmiştir. Raporda ceza yargılamalarında hukuki belirlilik, masumiyet karinesi, bireysel cezai sorumluluk ve savunma hakkının korunması gerektiği vurgulanmıştır. Gizli tanık beyanlarının kullanılması, tanıkların savunma tarafından etkili biçimde sorgulanamaması, güvenilirliği tartışmalı delillere dayanılması ve bazı iddianamelerde suçlamalarla deliller arasında yeterli bağlantı kurulamaması önemli sorunlar arasında gösterilmiştir. Uzun tutukluluk süreleri, savunmanın dosyaya erişimindeki güçlükler ve avukatların görevlerini yerine getirirken karşılaştıkları baskılar da adil yargılanma hakkı bakımından eleştirilmiştir. Komisyon, terörle mücadele mevzuatının ve ceza yargılaması uygulamalarının AİHS ve AİHM içtihadıyla uyumlu hale getirilmesini istemiştir. 4. Temel Haklar, İfade Özgürlüğü ve Basın Komisyon, Türkiye'de temel haklar alanındaki durumun raporlama döneminde daha da kötüleştiğini belirtmiştir. Gazeteciler, akademisyenler, insan hakları savunucuları ve hükümeti eleştiren kişiler hakkında yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar eleştirilmiştir. Terörle mücadele, dezenformasyon ve hakaret hükümlerinin geniş uygulanmasının ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı etki oluşturduğu ifade edilmiştir. Basın özgürlüğü bakımından medya kuruluşlarına yönelik idari ve yargısal müdahaleler, RTÜK'ün bağımsızlığına ilişkin sorunlar, yayın durdurma kararları ve gazetecilerin tutuklanması öne çıkmıştır. Raporda aktarılan sivil toplum verilerine göre Eylül 2025–Eylül 2026 döneminde 74 gazeteci ve medya çalışanı tutuklanmıştır. İnternet erişim engelleri, sosyal medya hesaplarının kapatılması, toplantı ve gösteri yürüyüşlerine yönelik yasaklar ve kolluk müdahaleleri de eleştirilmiştir. Raporun temel tespiti, Türkiye'de temel haklara ilişkin anayasal ve yasal güvenceler bulunmasına rağmen bunların uygulamada yeterince korunmadığı yönünde olmuştur. 5. Yolsuzlukla Mücadele ve Kamu Yönetimi Avrupa Komisyonu, Türkiye'de yolsuzlukla mücadele alanında ilerleme kaydedilmediğini belirtmiştir. Raporda kapsamlı bir yolsuzlukla mücadele stratejisinin bulunmaması, bağımsız denetim mekanizmalarının yetersizliği ve GRECO tavsiyelerinin büyük ölçüde uygulanmaması eleştirilmiştir. Türkiye'nin 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi'nde 182 ülke arasında 124. sırada bulunduğu belirtilmiştir. Komisyon, özellikle muhalefet belediyelerine yönelik yolsuzluk soruşturmalarının yoğunluğuna dikkat çekmiştir. Raporda yer alan verilere göre belediyeler hakkında başlatılan 1.298 idari soruşturmanın 591'i AK Parti, 321'i CHP belediyeleriyle ilgili olmuştur. Ancak ceza kovuşturmalarının ağırlıklı olarak CHP belediyelerine yöneldiği belirtilerek seçici kovuşturma endişesi dile getirilmiştir. Kamu yönetiminde liyakate dayalı atamaların yetersizliği, siyasi etkiler, kamu ihalelerindeki şeffaflık eksiklikleri ve denetim kurumlarının bağımsızlık sorunları da eleştirilmiştir. 6. Raporun Türkiye'ye Yönelik Tavsiyeleri Avrupa Komisyonu, önceki yıllarda Türkiye'ye yönelttiği tavsiyelerin büyük ölçüde uygulanmadığını ve hukukun üstünlüğü ile temel haklar alanında kapsamlı reformlara ihtiyaç duyulduğunu belirtmiştir. Yargı bağımsızlığı bakımından HSK'nin yapısının Avrupa standartlarına uygun hale getirilmesi, yürütmenin yargı üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve hakimlerin atanma, terfi ve disiplin süreçlerinde bağımsızlığın güvence altına alınması tavsiye edilmiştir. AİHM ve AYM kararlarının eksiksiz uygulanması, derece mahkemelerinin AYM kararlarına uymasının sağlanması ve AİHM tarafından tespit edilen ihlallerin sonuçlarının giderilmesi istenmiştir. Ceza hukuku alanında terörle mücadele mevzuatının AİHS ve AİHM içtihadıyla uyumlu hale getirilmesi; hukuki belirlilik, masumiyet karinesi, bireysel cezai sorumluluk ve savunma hakkının etkili biçimde korunması gerektiği vurgulanmıştır. İfade ve basın özgürlüğü bakımından gazeteciler ile insan hakları savunucuları üzerindeki baskıların sona erdirilmesi, medya kuruluşlarına yönelik müdahalelerin sınırlandırılması, RTÜK'ün bağımsızlığının güçlendirilmesi ve toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının korunması önerilmiştir. Yolsuzlukla mücadele alanında ise bağımsız ve etkili denetim mekanizmalarının oluşturulması, GRECO tavsiyelerinin uygulanması, kamu ihalelerinde şeffaflığın artırılması ve kamu yönetiminde liyakate dayalı atama sisteminin güçlendirilmesi istenmiştir. 🔗enlargement.ec.europa.eu/doc…