Dr. Samuray Özdemir retweeted
Lacan “boşluk dehşeti” der. İnsan boşluğa tahammül edemez. Bir sessizlik olduğunda hemen konuşma, hayatında bir boşluk olduğunda hemen bir nesneyle doldurma arzusu bu dehşetten (L’Horreur du Vide) kaynaklanır.
Bilgelik, hayatın daima bir boşluk olduğunu kabul etmektir.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
People with borderline personality disorder and people with narcissistic personality disorder sometimes behave in a similar fashion. But when you look closer, you’ll see that they are very different diagnoses, with different triggers and vulnerabilities. psychologytoday.com/us/blog/…
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Ancak arkadaşça yapılan bir dokunuş, kaçıngan bağlanan kişiler tarafından da arzu edilebiliyor. Çünkü dokunuş duygusal bağ kurma yolunda önemli bir iletişim yöntemi ve bu da kaçıngan bağlanan kişilerin savunma mekanizmalarını o an için ortadan kaldırabiliyor.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Kaçıngan bağlanan birey ilişkide kalır;
ama tam olarak içine girmez.
Yakınlık arttıkça içerde bir alarm çalar.
Çünkü onun için sevgi, aynı zamanda kontrol kaybı demektir.
Bu yüzden ilişkide rolü şudur:
Mesafeyi ayarlayan kişi olur.
Bir adım yaklaşır, iki adım geri çekilir.
Yoğunluk arttığında susar.
Sorun büyüdüğünde konuşmak yerine içe kapanır.
Partneri “fazla hassas”, “fazla isteyen” gibi görmeye başlayabilir.
Oysa çoğu zaman tetiklenen şey karşı taraf değil;
yakınlığın kendisidir.
Kaçıngan kişi için bağ kurmak zor değildir.
Bağ içinde kalmak zordur.
Çünkü derinleşen her temas,
içerde eski bir bağımlılık korkusunu uyandırır.
Ve o noktada ilişkiyi korumak için değil,
kendini korumak için mesafe koyar.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Kaçıngan bağlanan biriyle iletişim kurarken ne söylediğiniz kadar, ona nasıl hissettirdiğiniz de önemlidir. Çünkü eleştirildiğini, sıkıştırıldığını ya da yetersiz bulunduğunu hissettiği anda kendini korumaya geçebilir.
Bu yüzden suçlamak yerine kendi duygunuzu anlatmak, baskı kurmak yerine merakla yaklaşmak daha çok işe yarar. İnsan kendini savunmak zorunda hissetmediğinde, anlatmaya daha istekli olur.
Aslında kaçıngan insanların çoğu yakınlıktan kaçmaz, yakınlığın getireceği kırılganlıktan korkar. Güven arttıkça savunmalar yavaş yavaş yerini gerçek temasa bırakır.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Dokunma isteğimiz bağlanma stilimizle oldukça ilgili. Çalışmalar kaygılı bağlanan kişilerin daha fazla dokunma arzusu içinde olduklarını, kaçıngan bağlanan kişilerin ise daha az dokunmak istediklerini gösteriyor.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Bağlanma teorisine göre kaygılı bağlanan biriyle kaçıngan bağlanan birinin ilişkisi kusursuz bir kütleçekim kurgusudur. Biri yaklaştıkça diğeri kaçar, diğeri uzaklaştıkça öbürü takip eder. Tıpkı birbirinin etrafında dönen ama asla temas edemeyen iki gök cismi gibi. Yörüngeden çıkacak cesareti bulamadıkları sürece bu enerjiyi aşk zannedip yıllarca aynı döngüde döner dururlar.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Kaçıngan bağlanan, yakınlık ve bağlılıktan kaçınır. Ama kaygılı bağlanan her zaman kovalamaz, yapışmaz. Evet ayrılma kaygısı (separation anxiety) yüksek olduğu için yapışma ya da kaynaşma (fusion) yönünde bir refleksi vardır. Ama aynı zamanda benlik sınırları zayıf ve geçirgen olduğu için öteki tarafından yutulma, ötekinin içinde kendini kaybetme korkusu da (engulfment anxiety) yaşar. Dolayısıyla bir yakın bir uzak, bir dargın bir barışık, “it beni-çek kendine” tarzında bir ambivalans (ikirciklilik) yaşar. Bu özellikle borderline vakalarında çok şiddetlidir.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Kaygılı bağlanan kişi, terk edilmekten korkar ve yakınlığa tutunur; kaçıngan bağlanan ise yakınlıktan korkar ve mesafeye sarılır. Biri ‘beni bırakma’, diğeri ‘bana yaklaşma’ der. İlişkinin iyileşmesi, birbirini tetikleyen döngünün fark edilmesiyle başlar.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Kaygılı bağlanan: Toksik de olsa bir ilişkiden kolay kolay gidemez.Her an tetiktedir.
Kaçıngan bağlanan: İşler ciddiye binince ortadan kaybolur,bir var bir yoktur.
Güvenli bağlanan: Sınırları vardır, duygusal yakınlığı dengeli bir şekilde sunar ve kendi değerinin farkındadır.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Kaygılı bağlanan kişi, sorun çözülmeden rahat edemez. Kaçıngan bağlanan ise sorunla yüzleşmemek için ufkun ötesine kaçabilir. İlginçtir ki bu iki tip birbirini kolayca bulur ve sonra birbirlerinin hayatını büyük bir ustalıkla mahvederler.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Kaygılı bağlanan insanların kaçıngan bağlananlara dikkat etmesi lazım. Kaçıngandan uzak durması lazım. Kaygılı en güzel ilişkisini güvenli bağlananla yaşar. Çünkü güvenli, kaygılının kaygısını giderir, anlar, azaltır; kaçıngansa, anlamak yerine, tetikler, çoğaltır.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Birçok kaçıngan bağlanan insan, huzurlu, sadık ve sevgi dolu bir ilişki ister.
Ama çoğu zaman o ilişkinin ihtiyaç duyduğu duygusal yakınlıktan uzak durur.
Yakınlık arttığında geri çekilir.
İletişimi erteler.
Kırgınlıkları konuşmak yerine sessizleşir.
Sonra da ilişki eskisi gibi hissettirmediğinde, sorunun ilişkide ya da karşısındaki insanda olduğunu düşünür.
Oysa bazen sorun meyvede değildir.
Uzun zamandır sulanmayan ağaçtadır.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Kaçıngan bağlanan kişi sevmeyi çok iyi bilir.
Zaten mesele sevmekten kaçması değildir.
Mesele, birine gerçekten ihtiyaç duymaya başladığında ortaya çıkar.
Yakınlık arttıkça kırılganlık artar.
Kırılganlık arttıkça da eski korkular uyanır.
Bu yüzden en çok sevdiği insandan uzaklaşır.
Çünkü bazı insanlar için mesafe sevgisizlikten değil, kendini koruma çabasından doğar.
Trajik olan ise,
Kaygılı bağlanan insan uzaklaşmayı sevgisizlik olarak okur.
Kaçıngan bağlanan insan ise yakınlaşmayı baskı olarak hisseder.
Ve ikisi de aslında birbirine zarar vermeye çalışmıyordur.
Sadece yaraları birbirine dokunuyordur.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Borderline kişilik örgütlenmesinde anlamamız gereken en önemli meselelerden biri şu:
Bir insan sizi çok sevebilir ama sizinle sağlıklı bir ilişki kurmakta ciddi güçlükler yaşayabilir.
Şöyle düşünün, bir gün sizi hayatının merkezine koyan insan, ertesi gün yaşadığı bir hayal kırıklığıyla sizi bütünüyle kötü görebilir. Sizi kaybetmekten korkarken, kendi davranışlarıyla sizi kendisinden uzaklaştırabilir.
Ayrılık gerçekleştiğinde ise büyük bir acı yaşayabilir, geri dönmek için mücadele edebilir. Ama burada önemli bir ayrım var. Gerçekten sizinle yeniden bir ilişki mi kurmak istiyor, yoksa sizin yokluğunuzda kendi içinde ortaya çıkan boşluğa mı tahammül edemiyor?
Elbette bu iki duygu bir arada da bulunabilir.
Benim özellikle üzerinde durduğum şey şu:
Bir insanın sizi kaybetmeye dayanamaması, sizinle birlikteyken size iyi davranabileceği anlamına gelmez.
Çünkü bir ilişkiyi sürdürebilmek için yalnızca sevmek yetmez. İnsanın öfkelendiğinde de sevdiği kişinin değerini koruyabilmesi gerekir.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Borderline patolojilerde en tipik savunma mekanizması bölmedir (splitting). İyi ve kötü keskin biçimde ayrılır, gri alanlara yer kalmaz. Yansıtma ve yansıtmalı özdeşim de sık görülür. Bu mekanizmalar, erken dönem nesne ilişkilerindeki güçlüklerden beslenebilir. İlk bakım verenle güvenli bir bağ kurulamaması, ilerleyen yıllarda terk edilme kaygısına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle bir partnerden, arkadaştan ya da işten ayrılmak güçlü bir tetikleyici olabilir. Ayrılığa eşlik eden yoğun kaygı, yalnızlık ve belirsizlik, kimi zaman ruhsal acıyı fiziksel acıya dönüştüren kendine zarar verme davranışlarına yol açabilir. Bu zorlanma, riskli davranışlar ya da intihar girişimleriyle de kendini gösterebilir.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
Narsistik bireyler, kendi hatalarını, eksikliklerini veya olumsuz duygularını karşısındakine yansıtarak onları suçlu veya kusurlu hissettirir. "Sen çok hassassın, her şeyi büyütüyorsun," diyerek, kendi duygusal kırılganlıklarını başkasına yüklemeyi tercih ederler.
Dr. Samuray Özdemir retweeted
BEŞ KİTAP, ALTI YAZAR
Psikodinamik psikoterapiyle ilgilenen bir psikoloji öğrencisinin ya da asistanlığının ilk yılındaki bir psikiyatri hekiminin önünde, merakı kadar büyük bir soru durur: Nereden başlamalıyım?
Mesleğe başladığımdan bugüne epey kitap okudum, epey de kurbağa öptüm. Öptüğüm kurbağaları şimdilik dışarıda bırakıp, yıllar içinde okumaktan ve dönüp yeniden bakmaktan yarar gördüğüm beş kitabı paylaşmak istiyorum.
Özellikle psikodinamik psikoterapiye ilgi duyan, okuduklarını üzerine yerleştirebileceği bir temel oluşturmak isteyen öğrencilere ve genç meslektaşlarıma… Elbette mesleğinde uzun yılları geride bırakmış olanlara da. Çünkü bazı kitaplara yeniden döndüğümüzde, aradan geçen zamanda neleri öğrendiğimizi, neleri hâlâ öğrenemediğimizi de okuruz.
• Edwin R. Wallace — Dinamik Psikiyatri: Kuramı ve Uygulaması
Çeviren: Hakan Atalay · Okuyan Us
• Nancy McWilliams — Psikanalitik Tanı: Klinik Süreç İçinde Kişilik Yapısını Anlamak
Çeviren: Erkan Kalem · Okuyan Us
• Doğan Şahin — Terapiye Başlarken
Pinhan Yayıncılık
• Glen O. Gabbard — Uzun-Süreli Psikodinamik Psikoterapi: Temel Bir Metin
Çeviren: Hakan Atalay · Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları
• M. Orhan Öztürk ve N. Aylin Uluşahin — Ruh Sağlığı ve Bozuklukları
Nobel Tıp Kitabevleri
Elbette başka kitaplar, başka kuramsal yaklaşımlar, başka başlangıç yolları var. Farklı bir okuma deneyimi olan meslektaşım, daha iyi bir liste de hazırlayabilir. Ben kendi meslek yaşamımda biriktirdiklerimden, yararını gördüklerimden söz ediyorum. “Öneri” sözcüğünün taşıdığı iddiayı biraz azaltıp buna bir okuma tecrübesinin paylaşılması diyelim.
Psikoterapiyi öğrenirken kavramlara ihtiyacımız var. Bir o kadar da o kavramların karşılaştığımız insanı anlamamıza ne zaman yardım ettiğini, ne zaman onu duymamızı engellemeye başladığını fark etmeye.
Belki de iyi bir kitabın değeri, kapağını kapattığımızda kendimizi ne kadar bilgili hissettiğimiz kadar, karşımızdaki insanı yeniden merak edebilmemizdedir.
Dipnot:
Hakan Atalay: @Hakan_Atalay2
Doğan Şahin: @sahind2020
Okuyan Us: @okuyanus
Türkiye Psikiyatri Derneği: @Psikiyatri_Der
Dr. Samuray Özdemir retweeted
İnsanoğlu, sevdiği kişiye içindeki en iyi tarafı emanet eder.
O en temiz, en savunmasız, en insani yerini…
Ve karşılık bulmadığında duyduğu acı,
sanıldığı gibi “çok verdim” pişmanlığı değildir.
Acı;
o en değerli tarafını, onu taşıyamayacak birine bıraktığını fark etmektir.


















