serbestiyet

Etyen Mahçupyan anlatıyor: Sırbistan bize masal mı, örnek mi? İzlemek için ⬇️ youtube.com/live/bTfQDcJfPGM… "Toplumlar, kendilerini bir çitle çevrilmiş gibi varsayıyor. Oysa ortada gerçek bir çit yok. Hayali bir çitin eşiğine gelip duruyorlar ve bir türlü o adımı atamıyorlar. Bazen Sırbistan’da olduğu gibi bir gençlik grubu, bazen bir siyasi parti, bazen de bir sendika bu adımı atabiliyor. Önemli olan, topluma aslında ortada bir çit olmadığını ve özgürce bir adım daha atılabileceğini göstermek. Şu anda Sırbistan’da yaşananlar bu açıdan çok ilginç bir deneyim. Bunun birkaç nedeni var. Sırplar birçok açıdan bize benzemiyor ama bu, onların bize örnek olamayacağı anlamına gelmiyor. Bize benzememelerinin ilk nedeni, geçmişte yaşadıklarından ağır dersler çıkarmış bir toplum olmaları. Kendilerini doğuştan büyük gören bir toplum değiller. Birbirlerini öldürdüler; bunun farkındalar, biliyorlar ve kötülüğün en derin noktasını birlikte yaşadılar. Şimdi oradan çıkmak isteyen bir nesil var. Dolayısıyla kendilerini kandırma ihtimalleri daha az. Kendilerine dışarıdan bakmaları ve özeleştiri yapmaları daha kolay. Ayrıca etkileşimden korkmayan bir toplum. “Batılılar bize şunu yapar” ya da “Ruslarla ilişki kurmayalım, çünkü şöyle olur” gibi düşüncelerle hareket etmiyorlar. Dünyanın farklı insanlardan oluştuğunun farkındalar. Bu, bir tür mütevazılık ve haddini bilme meselesi. Maalesef Türkiye’de eksik olan özelliklerden biri de bu. İkinci faktör, Sırbistan’da bir diktatörün bulunması ve devletin zayıf olması. Devletin bürokrasisi güçlü değil. Sovyetler Birliği sonrasında yaşanan parçalanmanın ardından, siyasetin etkisiyle daha oynak, esnek ve fırsatçı bir bürokrasi ortaya çıkmış. Bugün devletin bu zayıflığı Sırbistan açısından bir avantaja dönüşüyor. Çünkü siyaseti değiştirerek ülkeyi de değiştirebilirsiniz. Türkiye’de ise yalnızca siyaseti değil, devleti de değiştirmeniz gerekiyor. Devlet güçlü. Dolayısıyla devleti de muhatap alan bir siyaset üretmek zorundasınız. Üçüncü faktör ise şu: Sırbistan’daki mevcut hareket, diktatörle aynı kimliği paylaşan insanlar tarafından yürütülüyor. Bu durum, Türkiye’de milliyetçi muhafazakârların ayağa kalkmasına benziyor. Burada kritik nokta, Sırbistan’da diğer kimlik gruplarının daha zayıf olması. Örneğin Boşnaklar ve diğer kimlikler güçlü bir toplumsal ağırlığa sahip değil. Türkiye’de ise laik kimlik ya da Kürt kimliği, bazı kesimlerin gözünde güçlü bir konumda. Bu nedenle insanlar, kendilerine yakın gördükleri yöneticilere karşı çıkmaktan çekinebiliyor. Bu durum da Türkiye’deki toplumsal enerjiyi köreltiyor. Bence Türkiye’de nitelikli entelektüellerin yeterince ortaya çıkamamasının nedenlerinden biri de bu. Çünkü entelektüel, kendi kimliğinin sınırları içinde sıkışıp kalıyor. Bu sınırların dışına çıkarak, olaylara daha geniş bir perspektiften bakarak ve gerektiğinde kendi dayandığı zemini kaybetmeyi göze alarak konuşamıyor. Oysa yalnızca Sırbistan’da değil; Çekya, Polonya ve Macaristan gibi ülkelerde de bu sınırların dışına çıkabilen insanlar var." @yildarado @mahcupyanlink