Trip. Atir.

รถขยะ EV 6,000 ล้าน ทำไมผมถึงลงมติให้กรอบงบประมาณเดินต่อ (ผมขออนุญาตเขียนยาวหน่อยนะครับ) ผมดีใจครับ วันนี้สังคมมีการพูดคุยกันเรื่องโครงการรถขยะ EV ของ กทม. กันเยอะมาก ทั้งเรื่อง TOR, Pilot Project, Spec, สถานีชาร์จ, Outsource รวมถึงการย้อนกลับไปถึงโครงการในอดีตที่ได้รับงบประมาณแล้ว แต่สุดท้ายไม่สามารถดำเนินการจัดหาได้ ผมอ่านและรับฟังข้อทักท้วงเหล่านี้ทั้งหมดครับ และหลายเรื่องผมก็คิดว่าเป็นคำถามที่ควรถามด้วยซ้ำ แต่สิ่งที่ผมคิดว่าเราอาจมองต่างกันจริงๆ ไม่ใช่ว่าใครเห็นหรือไม่เห็นความเสี่ยง แต่อยู่ที่ว่า เมื่อเราเห็นความเสี่ยงแล้ว เราให้น้ำหนักกับมันอย่างไร และเลือกใช้วิธีไหนในการบริหารความเสี่ยงนั้น สำหรับผม การจัดการความเสี่ยงของโครงการไม่ได้มีวิธีเดียวว่า ถ้ามีความเสี่ยงแล้วต้องตัดงบออก เพราะการพิจารณางบประมาณเป็นเพียงหนึ่งในด่านของการตรวจสอบ ไม่ใช่ด่านสุดท้าย หลังจากกรอบงบประมาณผ่านไป โครงการยังมีอีกหลายขั้นตอน ทั้งการจัดทำ TOR การกำหนด Spec และเงื่อนไข ราคากลาง การจัดซื้อจัดจ้าง การแข่งขันของผู้ประกอบการ การทดสอบสมรรถนะ การส่งมอบ การตรวจรับ ไปจนถึงการเบิกจ่ายและการใช้งานจริง ในฐานะสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร หน้าที่ของเราก็ไม่ได้จบลงทันทีที่ยกมือโหวตงบ สภา กทม. ยังมีกลไกผ่านคณะกรรมการชุดต่างๆ ที่สามารถเรียกหน่วยงาน ขอเอกสาร และติดตามตรวจสอบการดำเนินงานต่อได้ เพราะฉะนั้น สำหรับผม ทางเลือกไม่ได้มีแค่ “ตัดงบเท่ากับตรวจสอบ” หรือ “ผ่านงบแล้วปล่อยให้ฝ่ายบริหารทำต่อ” เราสามารถให้โครงการเข้าสู่ขั้นตอนต่อไป พร้อมกับใช้กลไกของสภาตรวจสอบในแต่ละด่านได้ และนี่เป็นหลักคิดสำคัญในการตัดสินใจของผมครั้งนี้ . ถ้าพูดกันแบบง่ายๆ อีกด้านหนึ่งที่ผมมองเห็นจากโครงการนี้คือ “โอกาส” ถ้าเราสามารถเปลี่ยนรถเก็บขยะชุดเดิมที่กำลังจะหมดสัญญา เป็นรถใหม่ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น ใช้พลังงานที่มีต้นทุนต่ำลง และได้ค่าเช่าในราคาที่เหมาะสมและแข่งขันได้ ผมคิดว่านี่เป็นโอกาสที่ควรพิจารณา แต่มีเงื่อนไขสำคัญที่สุดที่ต่อรองไม่ได้ครับ คือ รถใหม่ต้องทำงานได้จริง และคุณภาพการเก็บขยะต้องไม่แย่ลง พูดภาษาชาวบ้านคือ ขยะต้องถูกเก็บตรงเวลา ไม่ตกค้าง และบริการต้องไม่สะดุด รถที่จะนำมาใช้จึงต้องผ่านการทดสอบตามมาตรฐานและภารกิจของ กทม. ทั้งเรื่องน้ำหนักบรรทุก ระยะทาง ระบบอัดขยะ แบตเตอรี่ การชาร์จ และความสามารถในการทำงานต่อเนื่องในสภาพการใช้งานจริงของกรุงเทพฯ อีกเรื่องที่สำคัญมากคือ TOR และ Spec ต้องเปิดการแข่งขัน ต้องกำหนดคุณสมบัติให้เราได้รถที่ทำภารกิจได้จริง แต่ไม่ใส่เงื่อนไขที่ไม่จำเป็นจนกีดกันผู้ประกอบการ หรือกลับไปเกิดข้อครหาเรื่องล็อกสเปกอีก พูดง่ายๆ สิ่งที่ผมอยากเห็นจากโครงการนี้คือ รถใหม่ สะอาดกว่า ประหยัดกว่า ราคาแข่งขันได้ และที่สำคัญที่สุด ต้องเก็บขยะได้ดีอย่างน้อยเท่าเดิม เพราะการเก็บขยะของกรุงเทพฯ หยุดไม่ได้แม้แต่วันเดียวครับ . ทีนี้ถ้าจะเข้าใจว่าทำไมผมถึงตัดสินใจให้กรอบงบประมาณเดินต่อ ผมคิดว่าต้องย้อนกลับไปดูเรื่องนี้ตั้งแต่ต้น เพราะโครงการรถขยะ EV ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นในปีนี้ ที่ผ่านมา สภา กทม. เคยอนุมัติงบประมาณที่เกี่ยวข้องกับรถขยะ EV มาแล้ว ขณะเดียวกันก็มีสมาชิกตั้งคำถามกันมาตลอด ทั้งเรื่อง TOR คุณลักษณะรถ แบตเตอรี่ ระยะทาง สมรรถนะ การทดสอบ และการแข่งขันของผู้ประกอบการ พูดอีกแบบก็คือ “ให้โครงการเดินหน้า” กับ “ตรวจสอบโครงการ” ไม่ได้เป็นเรื่องที่ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่งมาตั้งแต่แรก แล้วโครงการเดิมก็เกิดปัญหาขึ้นจริงครับ มีทั้งข้อร้องเรียน ข้อทักท้วงเรื่อง TOR ราคากลาง การแข่งขัน รวมถึงข้อเสนอแนะจาก ป.ป.ช. และสุดท้ายหลายโครงการไม่สามารถจัดหาได้ตามแผน จนวันที่ 24 กันยายน 2568 เมื่อสภาต้องพิจารณาว่าจะให้กันเงินของโครงการเดิมไว้เบิกเหลื่อมปีต่อหรือไม่ สภา กทม. มีมติไม่เห็นชอบให้กันเงินของโครงการรถของสำนักสิ่งแวดล้อม 4 โครงการ โดยในการพิจารณาครั้งนั้นก็มีการอภิปรายถึงปัญหา TOR คุณลักษณะรถ และสถานะของการจัดหาก่อนลงมติ ผมมองเรื่องนี้แบบนี้ครับ ณ เวลานั้นโครงการมีปัญหา และเสียงส่วนใหญ่ของสภา กทม. ก็ตัดสินใจตามข้อเท็จจริงและสถานะของโครงการ ณ เวลานั้น เพราะฉะนั้น ผมคิดว่าการนำสถานการณ์คนละช่วงเวลา และสถานะของโครงการที่ไม่เหมือนกัน มาเปรียบเทียบกันตรงๆ อาจไม่สะท้อนภาพทั้งหมด #รถขยะ #กทม (ต่อในคอมเมนต์นะครับ)