Edyta Żemła

‼️ PRZECZYTAJCIE. I CHWYĆCIE ZA DYKTAFONY - PÓKI MACIE CZAS. „Wojna kojarzyła się jej z beczką marmolady i niebieskimi oczami chłopca, którego Niemcy zabili, gdy wracała ze szkoły. Nie powinno jej tam być. Ale przecież całe życie lubiła się włóczyć” - tak zaczyna się mój tekst w @tygpowszechny o mojej Babci, która niestety zmarła kilka tygodni temu. Na pomysł, by pójść do niej i nagrać jej wspomnienia, wpadłem wieki temu. Choć jestem dziennikarzem, zbierałem się do tego pewnie z dziesięć lat. Wstyd się przyznać, nawet przed samym sobą, że trwało to tak długo, bo babcia, gdy w końcu dotarłem do niej z dyktafonem, kończyła już 95 lat.  Wiedziałem, że może odejść w każdej chwili, poza tym z miesiąca na miesiąc postępowała u niej demencja. Nie darowałbym sobie później, gdybym tego nie zrobił. Ilu z nas odwleka takie rozmowy w nieskończoność? Czy jest nas więcej, takich, co potem żałują, że nie zdążyli porozmawiać z rodzicami, z babcią, z dziadkiem, tak szczerze, tak dogłębnie, żeby wszystkiego się dowiedzieć? Zadać takie pytania, jakie padają na filmach: „Czego w życiu się bałaś?”, „Czy czegoś żałujesz?”, „Z czego jesteś najbardziej dumna?”. Niemożliwe, by takie rozważania tkwiły tylko w mojej głowie. Gdy babcia zmarła (początkiem września 2026 r. przewróciła się we własnym mieszkaniu, trafiła na moment do szpitala, zdążyli ją jeszcze wypisać, potem odwiedził ją w domu mój tata, po czym zapowiedziała mu, że żyć już dłużej nie ma siły, a po jego wyjściu położyła się do łóżka, zasnęła i po piętnastu minutach odeszła we śnie), zacząłem zastanawiać się, czym właściwie jest ta pierwotna emocja, drzemiąca w człowieku, która kazała mi dyktafon chwycić w ręce, udać się do babci i przeprowadzić z nią wywiad, tak aby później nie wypominać sobie przez całe życie pytań, których nie zadałem. Czułem intuicyjnie, że chciałem poskromić własne wyrzuty sumienia i więcej się nie bać, że nie zdążę. Chodziło też o to, by wyposażyć się w wiedzę i nadać nieśmiertelność historii mojej babci. Być może puścić nagranie kiedyś własnym dzieciom czy wnukom - tak, by usłyszały i poczuły jej emocje, jej tembr głosu, jej płacz i radość. – A może tak naprawdę był pan po prostu ciekawy samego siebie. My jako ludzie najczęściej jesteśmy ciekawi nas samych – tłumaczy mi Urszula Neumann, socjolożka rodziny i psychoterapeutka, gdy w końcu do niej udaję się po rozwiązanie zagadki. Chwytając za dyktafon, podświadomie próbujemy ten ciąg pokoleń ocalić. Podobno – zapewnia mnie Urszula Neumann – jest nas coraz więcej. A babcia moja, Danuta Schwertner, niczym prawdziwa reporterka słynęła z opowiadania historii od szczegółu do ogółu, oczy miała brązowe i nie tylko tą jedną, nagraną rozmową, uczyniła moje życie lepszym. Nawet po śmierci wywinęła mi numer: od dawna nic nie potrafiłem napisać, a ona zza światów podarowała mi trochę weny. Cały tekst w @tygpowszechny. Dziękuję Babciu za Twoją miłości i do zobaczenia za jakiś czas!