Ehsan Zahedi Kia

آدریان نیوی تو کتاب خاطراتش می گه ماریو آندرتی همیشه معتقد بوده که چپمن مرگ خودش رو جعل کرد و فرار کرد برزیل، چون این کار از چپمن بر میومد. کالین چپمن معتقد بود ماشین مسابقه ایده‌آل ماشینیه که درست تو خط پایان از هم بپاشه، نه یه دور زودتر و نه یه دور دیرتر. اگه قبلش خراب بشه یعنی بیش از حد ظریف ساخته شده، اگه بعدش هم سالم بمونه یعنی بیش از حد سنگین بوده. قطعه‌ها فقط باید به اندازه طول مسابقه دووم بیارن. و همین فلسفه بهترین دوستش، جیم کلارک‌، رو به کشتن داد. چپمن (Colin Chapman) پسر یه هتل‌دار تو شمال لندن بود. مهندسی سازه خوند، یه مدت کوتاه تو نیروی هوایی بود و سال ۱۹۴۸ اولین ماشینش رو از یه آستین ۷ قدیمی ساخت: لوتوس مارک ۱. می‌گن اسم لوتوس رو از لقب دوست‌دخترش هیزل گرفته (بهش می‌گفت Lotus)، که بعداً شد همسرش. سال ۱۹۵۲ با ۲۵ پوندی که هیزل گذاشت تو بانک، شرکت لوتوس رو راه انداخت. فلسفه‌ دیزانش این بود: قدرت بیشتر فقط تو مسیر مستقیم سریع‌ترت می‌کنه، ولی وزن کمتر همه‌جا. همین فلسفه باعث شد چپمن نوآوری‌هایی رو وارد فرمول‌یک کنه که دی‌ان‌ای این ورزش رو برای همیشه تغییر داد: ۱. شاسی مونوکوک یا «وان حمام» (Lotus 25 - 1962): چپمن لوله‌های فلزی سنتی شاسی رو حذف کرد و بدنه آلومینیومی رو طوری ساخت که خودش وزن ماشین رو تحمل کنه. بخاطر بدنه باریک و یکپارچه و البته پوزیشن کاملاً خوابیده راننده، بهش می‌گفتن وان حمام (The Bathtub). رقبایی مثل فراری اول بهش خندیدن و گفتن یه اسباب‌بازی ظریف و شکننده‌ست، ولی این وان حمام ۳ برابر محکم‌تر بود، نصف شاسی‌های قبلی وزن داشت، و با قهرمانی جیم کلارک شاسی‌های مدرن امروزی از همینجا شروع شدن. ۲. خوابیدن راننده: برای کم کردن مقاومت هوا، راننده رو متمایل به عقب نشوند. قبل از اون، راننده‌ها مثل ماشین‌های معمولی صاف می‌نشستند. ۳. موتور به عنوان بخشی از شاسی (Lotus 49 - 1967): موتور معروف فورد کاسورث رو مستقیماً به اتاقک راننده پیچ کرد و چرخ‌های عقب رو به موتور وصل کرد. یعنی موتور خودش بخشی از ساختار اصلی ماشین شد و نیاز به قاب فلزی اضافی رو از بین برد. ۴. رادیاتورهای جانبی و دماغه تیز (Lotus 72 - 1970): رادیاتور رو از جلوی ماشین به کناره‌ها (Sidepods) منتقل کرد تا نوک ماشین مثل گوه تیز بشه و هوا رو بشکافه؛ طرحی که هنوز هم روی همه ماشین‌ها هست. ۵. گراند افکت و آیرودینامیک (Lotus 78/79): با طراحی کف ماشین به شکل بال وارونه و گذاشتن دامنه‌های متحرک در کناره‌ها، جریان هوا ماشین رو به زمین مکش می‌کرد. این یعنی سرعت سرسام‌آور در پیچ‌ها. ۶. اسپانسر تجاری (۱۹۶۸): برای تامین مالی این ایده‌ها، او اولین کسی بود که رنگ‌های سنتی مسابقات (سبز بریتانیایی) رو کنار گذاشت و ماشین رو به رنگ برند سیگار (Gold Leaf) درآورد تا فرمول‌یک رو از سرگرمی ثروتمندان به تجارت میلیاردی امروز تبدیل کنه. از ۱۹۶۲ که لوتوس ۲۵ رو با شاسی مونوکوک آورد تا ۱۹۷۸، لوتوس زیر دست اون ۷ بار قهرمان سازندگان و ۶ بار قهرمان رانندگان شد. مونوکوک و بال و گراند افکت رو تو بخش‌های قبلی دیدیم. ۱۹۶۸ هم تو گرندپری اسپانیا اولین تیمی بود که اسپانسر تجاری (سیگار Gold Leaf) آورد تو فرمول‌یک. ولی سبک‌تر یعنی ظریف‌تر، و ظریف‌تر یعنی گاهی شکننده‌تر. جیم کلارک ۱۹۶۳ و ۱۹۶۵ با لوتوس قهرمان جهان شد و رفیق صمیمی چپمن بود. ۷ آوریل ۱۹۶۸، تو یه مسابقه فرمول‌دو تو هاکنهایم، دور چهارم، با سرعت حدود ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت، لوتوسش تو یه پیچ ملایم چرخید و با کنار ماشین خورد به یه درخت. علت تصادف هیچوقت قطعی نشد. مکانیکش گفت لاستیک عقب پنچر شده بود. بعضی‌ها گفتن موتور تو سرما بد کار کرده و قطع کرده. بعضی‌ها هم گفتن چندتا بچه از وسط جاده رد شدن و کلارک منحرف شد. چپمن گفت بهترین دوستش رو از دست داده ولی دست نکشید. لوتوس بعدش ۴ تا قهرمانی سازندگان دیگه هم گرفت (۷۰، ۷۲، ۷۳ و ۷۸). دو سال بعد، سپتامبر ۱۹۷۰، یوخن ریندت (همونی که ۱۹۶۹ تو مونتجوییک بالش شکسته بود) تو تمرین مونزا با لوتوس ۷۲ کشته شد. می‌گن شفت ترمز ماشین شکست. بعد از مرگش قهرمان جهان شد، تنها قهرمان تاریخ فرمول‌یک که جام رو بعد از مرگش گرفته. از ۱۹۷۸ چپمن با جان دلورین (همونی که ماشین فیلم بازگشت به آینده رو ساخت) روی یه ماشین اسپرت استیل‌ضدزنگ کار می‌کرد که با پول دولت بریتانیا تو ایرلند شمالی ساخته می‌شد. اکتبر ۱۹۸۲ دلورین به اتهام قاچاق کوکائین دستگیر شد و شرکتش ورشکست شد. میلیون‌ها پوند پول مالیات‌دهنده‌های بریتانیایی گم شده بود. بعداً هم معلوم شد لوتوس بصورت غیرقانونی از طریق یه شرکت پاناماییِ مرتبط پول گرفته، با اینکه چپمن قبلش انکار کرده بود. ۱۶ دسامبر ۱۹۸۲، همون روزی که تیم لوتوس داشت یه ماشین با تعلیق اکتیو رو تست می‌کرد، چپمن ۵۴ ساله با سکته قلبی مرد باوجود اینکه چند وقت قبلش یه معاینه پزشکی کامل برای تمدید بیمه عمر و گواهینامه خلبانیش رو با موفقیت رد کرده بود. گفته می‌شه که فقط همسرش و دکتری که گواهی فوت رو امضا کرد جسد رو دیدن، و خاکسپاری هم اونقدر با عجله انجام شد که حتی مکانیک‌های قدیمی و وفادار لوتوس نتونستن تو مراسم شرکت کنن. آندرتی و فیتیپالدی (راننده‌های لوتوس) هم که اون موقع آمریکا بودن، خواستن بیان مراسم ولی بهشون گفتن چپمن قبلاً دفن شده. همین پنهان‌کاری‌ها شروع شایعات بود. بعدش هم قضیه برزیل پیش اومد. هیزل( همسر چپمن) که ده سال بود پرواز نکرده بود، بعد از گرندپری برزیل ۱۹۸۳ یه ماه رفت برزیل. یه دوره‌ای هم FBI و بی‌بی‌سی تو برزیل دنبال چپمن بودن ولی چیزی بدست نیاوردن. سال ۱۹۹۲ فرد بوشل، حسابدار لوتوس، تو دادگاه ایرلند شمالی محکوم شد که با چپمن، حدود ۵ میلیون پوند از دلورین اختلاس کردن. بوشل به جرمش اعتراف کرد و زندان رفت. چپمن هم اگه تو دادگاه بود، حداقل ۱۰ سال زندان می‌گرفت. علت رسمی مرگ سکته قلبیه و مدرکی نیست که چیز دیگه‌ای ثابت کنه. ولی آدمی که تمام عمرش دنبال دور زدن قانون بود، ممکنه برای آخرین بار هم قانون رو دور زده باشه.